Dấu hiệu cảnh báo gan đang tổn thương cần đi khám ngay

Gan tham gia chuyển hóa chất dinh dưỡng, tạo mật, tổng hợp protein, yếu tố đông máu và xử lý nhiều loại thuốc, chất độc. Cơ quan này có khả năng bù trừ tốt, nên khi một phần tế bào bị tổn thương, phần còn lại vẫn duy trì được hoạt động. Vì vậy, phần lớn các bệnh về gan mạn tính không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu.

1. Dấu hiệu cảnh báo gan đang tổn thương

Người bệnh nên đi khám khi gặp các biểu hiện sau kéo dài:

• Triệu chứng toàn thân và tiêu hóa: mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn không rõ nguyên nhân.
• Thay đổi màu da, nước tiểu, phân: vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu.
• Bất thường trên da: ngứa dai dẳng, dễ bầm tím, chảy máu chân răng.
• Thay đổi vùng bụng: đau tức hạ sườn phải, bụng to dần, phù chân.

Những biểu hiện này không chỉ gặp ở các bệnh về gan, nhưng khi kéo dài thì bạn không nên tự theo dõi tại nhà. Nôn ra máu, đi ngoài phân đen, lú lẫn hoặc vàng da tăng nhanh là dấu hiệu cần đến cơ sở y tế ngay.

2. Những người có nguy cơ cao mắc bệnh gan

Bệnh gan có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, nguy cơ cao hơn ở những nhóm sau:

• Người nhiễm hoặc chưa rõ tình trạng nhiễm virus viêm gan B, C: nhất là khi gia đình có người mắc viêm gan B, ung thư gan. Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm viêm gan B: nguy cơ mạn hóa rất cao nếu không được tiêm vắc xin và điều trị dự phòng sau sinh. Vì vậy, phụ nữ mang thai nên được xét nghiệm HBsAg.
• Người uống rượu bia thường xuyên: nguy cơ tăng theo lượng và thời gian sử dụng.
• Người có rối loạn chuyển hóa: thừa cân, béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu.
• Người từng tiếp xúc với máu: qua dùng chung kim tiêm, xăm hình bằng dụng cụ không vô khuẩn.

3. Các phương pháp chẩn đoán bệnh gan

Để xác định các bệnh về gan, bác sĩ thường kết hợp khám lâm sàng với một số phương pháp cận lâm sàng như:

• Xét nghiệm chức năng gan: đánh giá các chỉ số ALT, AST, GGT, bilirubin, albumin và chức năng đông máu.
• Xét nghiệm virus viêm gan: HBsAg giúp phát hiện viêm gan B, anti-HCV giúp sàng lọc viêm gan C.
• Chẩn đoán hình ảnh: siêu âm bụng, đo độ đàn hồi gan (FibroScan) để đánh giá mức độ xơ hóa; CT, MRI khi cần đánh giá chi tiết hơn.
• Xét nghiệm AFP: thường kết hợp với siêu âm để theo dõi ung thư gan ở nhóm nguy cơ.

4. Cách phòng ngừa và bảo vệ gan

Nhiều bệnh lý gan có thể phòng ngừa hoặc làm chậm tiến triển nhờ thay đổi lối sống. Một số biện pháp bạn có thể áp dụng bao gồm:

• Tiêm vắc xin viêm gan B: trẻ sơ sinh nên được tiêm mũi đầu trong 24 giờ sau sinh. Người lớn chưa có miễn dịch có thể xét nghiệm và tiêm theo tư vấn của bác sĩ.
• Không uống nhiều bia rượu: cồn phá hoại tế bào gan gây sưng hay sẹo gan, có thể tiến triển thành chai gan, đe dọa tới tính mạng.
• Chế độ ăn lành mạnh và tập luyện thường xuyên duy trì cân nặng hợp lý: giữ cân nặng chuẩn sẽ ngăn ngừa bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Chế độ ăn lành mạnh khiến gan không phải làm việc quá tải để loại bỏ các chất có hại.
• Dùng thuốc đúng chỉ định: không tự ý dùng thuốc giảm đau quá liều, thảo dược hay thực phẩm bổ sung kéo dài.
• Phòng tránh viêm gan do vi rút: có rất nhiều loại vi rút gây viêm gan, viêm gan vi rút tàn phá gan một cách nghiêm trọng. Vi rút viêm gan A lây qua đường ăn uống. Vi rút viêm gan B và C lây qua đường máu và dịch tiết cơ thể. Hạn chế số lượng bạn tình và luôn sử dụng bao cao su.
• Không chạm hay ngửi các chất độc hại: Một số loại hoá chất tẩy rửa, sản phẩm có dạng bình xịt và thuốc diệt côn trùng có chứa các chất hoá học có thể gây hại cho gan. Hãy tránh tiếp xúc trực tiếp với các chất này bằng cách mang đồ bảo hộ, găng tay, khẩu trang,...
• Khám sức khỏe định kỳ: người mắc viêm gan B, C mạn hoặc xơ gan nên tái khám đúng lịch hẹn.
  Người đàn ông không đau bụng, không vàng da vẫn phát hiện u gan gần 2 cm

  SKĐS - Dù không đau bụng, vàng da hay có biểu hiện bất thường rõ rệt, ông H. được phát hiện một khối u gan kích thước gần 2cm.