Mắc viêm tuỵ cấp sau bữa nhậu
Bệnh nhân Đ.T (56 tuổi, Phú Thọ) bị đau bụng kéo dài sau một bữa rượu liên hoan. Mới đầu gia đình chỉ nghĩ do thực phẩm trong bữa ăn và giục bệnh nhân tìm cách gây nôn. Tuy nhiên, sau đó bệnh nhân không thấy đỡ mà tình trạng đau tức bụng càng trở nặng, đau lan ra sau lưng, bụng chướng khiến bệnh nhân nằm đau, ngồi cũng đau.
Sau gần một đêm vật vã với cơn đau bụng dữ dội, bệnh nhân được gia đình đưa vào Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và được bác sĩ kết luận mắc viêm tuỵ cấp.
Theo TS. BS. Dương Minh Thắng, Khoa Cấp cứu tiêu hóa Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 viêm tuỵ cấp có thể gây biến chứng nặng nề như:
- Sốc nếu xảy ra sớm trong những ngày đầu của bệnh, thường do biến chứng xuất huyết hoặc do nhiễm độc các chất kinh. Nếu do nhiễm trùng, sốc thường xảy ra muộn hơn ở tuần thứ 2 của bệnh.
- Xuất huyết tại tuyến tuỵ, trong xoang bụng, trong ống tiêu hoá hoặc ở các cơ quan xa do men tuỵ làm tổn thương các mạch máu, tiên lượng nặng.
- Nhiễm trùng tại tuyến tuỵ thường xảy ra vào cuối tuần đầu hoặc đầu tuần thứ hai của bệnh dẫn đến thành lập ổ áp xe tuỵ và mô hoại tử, tiên lượng nặng.
- Suy hô hấp cấp (ARDS): Tiên lượng nặng.
- Nang giả tuỵ thường xuất hiện vào tuần thứ 4 của bệnh do hiện tượng đóng kén để khu trú tổn thương. Nang giả tuỵ có thể được hấp thu hoặc tự dẫn lưu vào đường tuỵ rồi hết trong 4-6 tuần. Nang cũng có thể tồn tại lâu dài hơn và có thể dẫn đến các biến chứng bội nhiễm khuẩn, áp xe.
- Viêm tuỵ mạn do viêm tuỵ cấp tái phát nhiều lần, đa số là viêm tuỵ cấp ở người nghiện rượu. Vì vậy, ở người nghiện rượu phải lưu ý có thể là đợt cấp tính của viên tuỵ mạn.
Biểu hiện thường gặp khi mắc viêm tuỵ cấp là đau bụng, chủ yếu đau vùng thượng vị, đau dữ dội, đột ngột sau bữa ăn thịnh soạn. Ảnh MH
Hạn chế uống rượu phòng tránh viêm tuỵ cấp
Rượu là nguyên nhân gây viêm tụy cấp thường gặp hơn các nguyên nhân tắc nghẽn cơ học khác. Ngoài ra, viêm tuy cấp còn có thể do sỏi ống mật chủ, u tụy, giun chui ống mật hoặc dị vật..., do chấn thương đụng dập vùng tụy, do rối loạn chuyển hóa như: tăng triglycerid máu, tăng canxi máu…Khoảng 10 – 15% các trường hợp viêm tuỵ cấp vô căn..
Biểu hiện thường gặp khi mắc viêm tuỵ cấp là đau bụng, chủ yếu đau vùng thượng vị, đau dữ dội, đột ngột sau bữa ăn thịnh soạn. Đau thường kéo dài, lan ra sau lưng, hoặc hạ sườn 2 bên; chướng bụng và bí trung đại tiện (nhất là với các thể viêm tụy cấp hoại tử nặng, một số trường hợp lại đi ngoài lỏng nhiều lần.
Ngoài ra, bệnh nhân còn bị nôn và buồn nôn thường xảy ra sau đau, nôn xong không đỡ hay hết đau (khác viêm dạ dày cấp), thường nôn ra dịch dạ dày, dịch mật, thể nặng có thể nôn ra dịch máu loãng. Tùy bệnh cảnh, bệnh nhân có thể có rối loạn ý thức, nhịp tim nhanh, huyết áp tụt, sốt, thiểu niệu hoặc vô niệu…
Để phòng tránh viêm tuỵ cấp, việc hạn chế uống rượu bia là rất quan trọng. Ngoài ra, người bệnh cần phát hiện và điều trị sỏi mật, sỏi tụy. Với người bệnh tăng triglyceride cần điều trị thường xuyên và kiểm soát chế độ ăn hợp lí.
