Theo quy định của Luật Đất đai năm 2024, "đất đang có tranh chấp" là khái niệm pháp lý đã được xác định rõ, gắn với thẩm quyền giải quyết cụ thể của cơ quan nhà nước.
Luật sư Nguyễn Văn Nam (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, khoản 16 Điều 3 Luật Đất đai 2024 quy định rõ: đất đang có tranh chấp là thửa đất có tranh chấp đất đai và đang trong quá trình được cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Như vậy, không phải cứ có mâu thuẫn, khiếu nại giữa các bên là mặc nhiên được coi là "đất đang tranh chấp", mà phải đặt trong bối cảnh vụ việc đã được đưa đến cơ quan có thẩm quyền và đang được thụ lý, xem xét theo trình tự pháp luật.
Ảnh minh hoạ.
Về thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai, luật sư Nguyễn Văn Nam dẫn chiếu Điều 236 Luật Đất đai 2024, trong đó phân định rõ hai nhóm trường hợp. Thứ nhất, đối với tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp hoặc một trong các bên có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở, quyền sở hữu công trình xây dựng hoặc có các loại giấy tờ hợp pháp về quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 137 của Luật này, đồng thời tranh chấp liên quan đến tài sản gắn liền với đất, thì thẩm quyền giải quyết thuộc về Tòa án.
Thứ hai, đối với các tranh chấp đất đai mà các bên không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ hợp pháp theo quy định, pháp luật cho phép các bên được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết. Cụ thể, người dân có thể nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.
"Trên thực tế, nhiều người dân còn nhầm lẫn cho rằng đất đang có khiếu kiện, mâu thuẫn giữa các bên thì đều bị coi là đất đang tranh chấp. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, chỉ khi tranh chấp đó đã được đưa ra cơ quan có thẩm quyền và đang trong quá trình giải quyết thì thửa đất mới được xác định là đất đang có tranh chấp," luật sư Nguyễn Văn Nam nhấn mạnh.
Từ các quy định nêu trên, có thể hiểu, đất đang có tranh chấp là thửa đất mà vụ việc tranh chấp đã và đang được giải quyết bởi cơ quan có thẩm quyền như Ủy ban nhân dân cấp xã, cấp tỉnh hoặc Tòa án, tùy từng trường hợp cụ thể theo quy định của Luật Đất đai 2024. Việc xác định đúng tình trạng pháp lý của thửa đất có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt trong các giao dịch, thủ tục hành chính liên quan đến đất đai, nhằm hạn chế rủi ro và tranh chấp phát sinh về sau.
