Hàng trăm ngàn m2 đất kho bãi được coi là tài sản công của Nhà nước sử dụng lãng phí, không đúng mục đích, bên cạnh đó, một số sân golf vì nhiều lý do triển khai rất chậm, thậm chí án binh bất động làm cho hàng ngàn hecta đất bị bỏ trống từ nhiều năm qua, trong khi TP. HCM đang rất thiếu đất dành cho xây dựng nhà tái định cư, nhà thu nhập thấp, công trình xây dựng khác...
Các nhóm lợi ích đang cản trở quá trình thu hồi kho bãi
Đó là khẳng định của ông Đặng Văn Khoa, đại biểu HĐND TP. Hồ Chí Minh, sau buổi giám sát vừa kết thúc lúc 19 giờ ngày 24/11/2008 tại các địa chỉ kho bãi đang bị sử dụng lãng phí trên địa bàn quận 8.
 Đại biểu HĐND TP. Hồ Chí Minh Đặng Văn Khoa đang kiểm tra kho bãi 20.000m2 của Công ty Thương mại kỹ thuật đầu tư Bộ Công thương (Số 5, đường Hồ Ngọc Lãm). |
Phân tích về nguyên nhân gây nên tình trạng hơn 300.000m2 kho bãi, ước tính trị giá gần 10.000 tỷ đồng đang bị sử dụng lãng phí tại quận 8, ông Đặng Văn Khoa cho rằng: Nhiều thành phần kinh tế thuộc nhiều nhóm lợi ích khác nhau đang sống nhờ vào việc cho thuê mướn các kho bãi vốn là tài sản công với giá rẻ mạt. Lấy dẫn chứng về kho hàng rộng 7.000m2 tại số 628 đường Bến Bình Đông, thuộc Công ty lương thực thành phố, đã cho một doanh nghiệp thuê lại làm kho chứa sắt vụn, với giá 25.000 đồng/m2/năm, ông Đặng Văn Khoa so sánh: Giá thị trường khu đất này là 25 triệu/m2. Thay vì cho thuê giá rẻ, đơn vị chủ quản nên giao lại cho UBND quận 8 để xây dựng trường học hay chung cư tái định cư cho hàng ngàn hộ dân đang sống ven kênh rạch.
Nhận định về việc tại sao các kho bãi bị bỏ trống, nước ngập lụt lênh láng, cỏ dại mọc đầy, nhiều kho được các đơn vị kinh doanh thuê lại buôn bán lặt vặt, thậm chí một số kho bãi còn bị các hộ dân vào chiếm giữ làm nhà, trong khi việc thu hồi vẫn chậm, ông Đặng Văn Khoa nói thẳng: Quy định đã có, từ Nghị định 80, rồi sau này là Quyết định 09 của Thủ tướng Chính phủ nhưng do các cơ quan chức năng thực hiện thiếu kiên quyết nên mọi việc vẫn dậm chân tại chỗ. Trong khi đó, các nhóm lợi ích vẫn nêu lên nhiều lý do để kiến nghị xin giữ lại các kho bãi này, nhưng sau đó lại cho thuê mướn trái phép, hoặc để hoang phế, rồi biến hóa thành các khu nhà ở.
 Đại biểu Đặng Văn Khoa lội nước ghi hình thực tế kho bãi bỏ hoang. |
Để chứng minh, ông Đặng Văn Khoa nêu lên tình trạng quận 8 là quận nghèo nhất thành phố với hàng chục ngàn căn nhà lụp xụp sống trên kênh rạch gây ô nhiễm, không thoát nước được. Nơi đây cũng đứng nhất nhì thành phố về bệnh sốt xuất huyết, bệnh tay chân miệng. Trên địa bàn quận 8 có 159 kho bãi với diện tích hơn 430.000m2 do các doanh nghiệp Trung ương, thành phố và quận quản lý. Để thực hiện chương trình xóa nhà lụp xụp ven kênh rạch, UBND quận đã đề xuất lấy 77 kho, với diện tích gần 320.000m2. Nhưng 10 năm qua, các đơn vị quản lý kho bãi vẫn không chịu giao lại cho địa phương. Thay vào đó, các đơn vị chủ quản các kho bãi này lại cho thuê mướn trái phép tràn lan. Để thực hiện chương trình chỉnh trang đô thị, di dời nhà trên kênh rạch, quận 8 cần một quỹ nhà 23.000 căn để bố trí tái định cư; từ nay đến năm 2010, quận 8 cần có 6.000 căn hộ tái định cư. Trong năm 2009, quận chỉ lo được 1.000 căn nhà, trong khi đó, hàng trăm ngàn m2 kho bãi đang bỏ phí.
Sân golf án binh bất động
Không chỉ dừng lại ở việc lãng phí các kho bãi, với 6/13 dự án đầu tư xây dựng sân golf tại TP. Hồ Chí Minh được Bộ Kế hoạch - Đầu tư cấp giấy phép đầu tư hoặc có quyết định giao đất của Thủ tướng Chính phủ với tổng diện tích trên 1.262ha, trong đó sân golf chỉ có 648ha, còn lại là đất dành để xây dựng các hạng mục công trình khác như biệt thự cho thuê, nhà vườn, chung cư cao tầng, trung tâm thương mại dịch vụ... Từ năm 1992, thành phố đã quy hoạch dự án xây dựng sân golf đầu tiên tại khu vực đồi Lâm Viên (quận 9) với diện tích 300ha. Tiếp đó, TP đã tiến hành quy hoạch nhiều khu đất nông nghiệp, đất đồi ở các huyện ngoại thành như quận 9, Tân Bình, quận 7, huyện Bình Chánh, huyện Củ Chi... thậm chí quy hoạch ngay trong nội thành một khu đất dành cho sân golf gần sân bay Tân Sơn Nhất. Kết quả cho đến nay: Sân golf 36 lỗ Thủ Đức có quy mô 300ha đã được xây dựng và đưa vào sử dụng từ năm 1994; sân golf Thủ Đức, sân golf ở Phú Mỹ Hưng (quận 7), sân tập golf Rạch Chiếc đã đi vào hoạt động. Hầu hết các dự án sân golf còn lại với nhiều lý do khác nhau đều triển khai rất chậm chạp. Điển hình như dự án sân golf Rạch Chiếc được cấp giấy phép xây dựng từ năm 2001 nhưng đến nay vẫn là bãi đất trống vì mới thu hồi được 57% diện tích đất được giao vì người dân không chịu giao đất do giá đền bù, giải tỏa đất thấp; dự án xây dựng sân golf Sing-Việt được cấp phép xây dựng từ năm 1998 nhưng đến năm 2007 mới có quy hoạch chi tiết 1/2000, hiện tại vẫn “án binh bất động”... Ngoài một vài sân golf thật sự đi vào hoạt động như sân golf Thủ Đức, sân tập golf Rạch Chiếc... còn lại các dự án sân golf khác đều dở dang hoặc án binh bất động đã làm cho hàng trăm hecta đất bị bỏ trống từ nhiều năm qua, trong khi thành phố đang rất thiếu đất dành cho xây dựng nhà tái định cư, nhà thu nhập thấp, công trình xây dựng khác.
 Một kho bãi sử dụng lãng phí. |
Để giải quyết tình trạng kho bãi sử dụng lãng phí, ông Đặng Văn Khoa cho biết: Kỳ họp HĐND cuối năm nay, ông cùng nhiều đại biểu khác sẽ chất vấn sâu về nguyên nhân và giải pháp cho vấn đề này dựa trên phản ánh của báo chí và thực tế kiểm tra ngày hôm nay.
Bài, ảnh: Giáng Thăng - Hoàng Anh