Đào nở sớm, người trồng đối mặt nguy cơ 'thất thu' dịp Tết

Gắn bó với nghề trồng đào đến nay đã gần 30 năm, nhưng chưa năm nào lão nông Trần Tấn Đắc, sinh năm 1956, lại phải chứng kiến cảnh vườn đào nở hoa sớm và nở rộ như vụ Tết năm nay. Theo ông Đắc, khoảng 80% số hoa trên cây đã bung nở, thậm chí nhiều cây đã nở hết, số còn lại nụ đã “già”. Trong điều kiện thời tiết nắng ấm kéo dài như hiện nay, khả năng toàn bộ vườn đào nở hết trước Tết ông Công ông Táo là rất lớn, người trồng đứng trước nguy cơ không có đào bán vào dịp Tết.

Ông Đắc chia sẻ, gia đình hiện có khoảng 6 sào (1 sào khoảng 360 m2) trồng đào với hơn 1.100 gốc từ 2-3 năm tuổi. Tuy nhiên, do hiện tượng đào nở hoa sớm, khoảng 70% diện tích vườn coi như mất trắng. Phần diện tích còn lại dù đã được thương lái đặt mua nhưng giá bán chỉ bằng khoảng một nửa so với những năm trước. Theo ông Đắc, nguyên nhân chính khiến đào nở sớm là do xuất hiện một loại nấm mốc mới gây rụng lá hàng loạt, khi phát hiện bệnh, thời điểm xử lý đã quá muộn khiến cây không phát triển theo ý muốn.

Bên cạnh yếu tố dịch bệnh, một nguyên nhân khác khiến đào nở sớm được cho là do tâm lý chủ quan của người trồng khi chưa theo sát những diễn biến bất thường của thời tiết. Năm nay, nắng nhiều, nhiệt độ cao đã kích thích quá trình ra hoa diễn ra sớm hơn so với mọi năm. Trước tình trạng này, nhiều hộ áp dụng biện pháp vặt bớt hoa, đánh bầu, chặt rễ nhằm hãm thời điểm nở, song hiệu quả không như mong muốn, thậm chí khiến hoa nở dày và nhanh tàn.

Gia đình ông Đắc chủ yếu trồng đào cành, mỗi cây chỉ cho thu hoạch trong khoảng 4 năm, sau đó phải trồng mới để thay thế. Ông Đắc chia sẻ, nghề trồng đào đòi hỏi nhiều công chăm sóc, gần như quanh năm túc trực ngoài vườn, theo dõi sinh trưởng và xử lý sâu bệnh. Những năm trước, đào một năm tuổi được bán buôn tại vườn với giá trung bình khoảng 160 nghìn đồng/cành, đào hai năm tuổi khoảng 250 nghìn đồng/cành. Năm nay, do đào nở hoa sớm, giá bán giảm đáng kể. Với số cây còn khả năng tiêu thụ, ông Đắc chỉ mong thời tiết từ nay đến Tết diễn biến thuận lợi để thu hồi phần nào chi phí đã đầu tư.

Nhìn vào vườn đào rộng gần 5 sào đang đồng loạt “khoe sắc”, ông Trần Văn Khu, sinh năm 1961, không giấu nổi sự buồn bã, bất lực. Làm việc vất vả cả năm trời chỉ mong chờ vào vụ đào Tết, nhưng đào nở hoa sớm đã khiến gia đình ông mất khoảng 90% diện tích, số cây còn lại cũng bị thương lái ép giá.

Ông Trần Văn Khu tâm sự, “hoa cười thì người khóc”, vườn đào vừa hồi sinh sau cơn bão lịch sử xảy ra hồi tháng 9/2024, thì đến nay lại mất trắng. Theo ông Khu, chuỗi thời tiết bất thường với mưa bão kéo dài làm rễ cây suy kiệt; sau đó là những ngày nắng gắt xen lẫn sương muối vào tháng 11 khiến đào rụng lá, thúc hoa nở sớm. Giờ đây, thay vì chuẩn bị cắt cành để bán dịp Tết, ông lại ngậm ngùi cắt cành vứt bỏ để cây nuôi dưỡng lại, chuẩn bị cho vụ sau.

Nằm liền kề ruộng đào của ông Khu, vườn đào của bà Nguyễn Thị Thìn (sinh năm 1963) lại ít chịu ảnh hưởng hơn. Bà Thìn cho biết, trong tổng số khoảng 225 cây đào của gia đình, chỉ có gần 50 cây nở hoa sớm, số còn lại vẫn phát triển theo đúng chu kỳ, dự kiến khoảng ngày 25-26 tháng Chạp sẽ tiến hành cắt cành đưa ra thị trường. Đối với những cây cây bị nở hoa sớm, bà chủ động vặt bớt hoa, cắt cành đem bán để thu hồi lại phần nào vốn giống.

Sau hợp nhất, phường Vị Khê là địa phương có diện tích trồng đào lớn tại tỉnh Ninh Bình, với tổng diện tích khoảng 80 ha tại các vùng Nam Mỹ, Nam Toàn, Nam Phong. Ông Đỗ Đình Điểm, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Vị Khê cho biết, thời tiết không thuận cùng việc xuất hiện hai tháng nhuận trong năm nay đã khiến khoảng 20 ha đào nở hoa sớm, ảnh hưởng lớn đến thu nhập của người dân. Địa phương đã chỉ đạo, định hướng cho hội nông dân và các hợp tác xã trên địa bàn tăng cường nắm bắt tình hình, hỗ trợ kỹ thuật giúp người dân ổn định sản xuất, nỗ lực giảm thiểu thiệt hại kinh tế để bà con yên tâm vui Xuân, đón Tết...