Dân tự xử...

Toàn dân tham gia phong trào “Vì an ninh Tổ quốc” là nét độc đáo của nước ta và cùng với những nỗ lực đấu tranh phòng chống tội phạm của lực lượng chức năng, sự hợp tác của dân là rất đáng ghi nhận, nhờ đó đã phá và ngăn chặn được nhiều vụ án, giữ bình yên trong cuộc sống.
Toàn dân tham gia phong trào “Vì an ninh Tổ quốc” là nét độc đáo của nước ta và cùng với những nỗ lực đấu tranh phòng chống tội phạm của lực lượng chức năng, sự hợp tác của dân là rất đáng ghi nhận, nhờ đó đã phá và ngăn chặn được nhiều vụ án, giữ bình yên trong cuộc sống. Thế nhưng tình trạng tự xử trong xã hội lại là điều bất bình thường đã vượt ra khỏi khuôn khổ của pháp luật trở thành mối quan ngại không nhỏ.

Những quan hệ dân sự trong cuộc sống như nợ nần, mâu thuẫn, hôn nhân, tình cảm, thậm chí một sự va chạm trên đường hoặc một ánh mắt được hiểu là “nhìn đểu” có thể được hóa giải nếu hai bên có sự chia sẻ, thông cảm và tôn trọng, phức tạp hơn có thể có cơ quan, tổ chức trung gian hòa giải như cơ quan, tổ dân phố nhưng khi thiếu sự kiềm chế và thiếu niềm tin vào tổ chức trung gian thì những mâu thuẫn trên dễ trở thành vụ án với những vụ đòi nợ thuê, trả thù nhau vì sự xúc phạm. Việc tự xử là mảnh đất cho những câu chuyện đau lòng sinh sôi, thậm chí để cho một lực lượng gọi là “xã hội đen” trong cuộc sống tồn tại.

Một nguyên nhân khác của hiện tượng “tự xử” còn do sự thiếu tin tưởng của một bộ phận trong cộng đồng đối với cơ quan bảo vệ pháp luật. Không ít những quán xá có tệ nạn hoặc gây mất trật tự như mở nhạc ầm ĩ trong giờ nghỉ khiến cộng đồng sau nhiều lần góp ý không xong đã khiến một số người bàn nhau nửa đêm ném đá, ném chất bẩn vào quán và mâu thuẫn càng thêm sâu sắc.
 
Chuyện bà con nhiều địa phương bao vây, phong tỏa, chặn xe quanh các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm đang là hiện tượng ngày một nhiều, thậm chí có đơn vị bị phát hiện nhưng dân vẫn cắm lều canh và kiểm tra mọi hoạt động ra vào của cơ sở đã bị phát hiện như trường hợp Công ty Nicotex chôn thuốc sâu độc hại ở Thanh Hóa. Nếu dân tin công lý được thực thi, không nghi ngờ có sự bao che chắc không thể có sự tự phát tập thể trên. Có chuyện tự xử bắt đầu từ sự bất cập của quy định pháp luật so với thực tế đã gây ra hàng loạt vụ án mạng, gây thương tích đối với những kẻ trộm chó gần đây.
 
Quy định của pháp luật chỉ xử lý kẻ trộm lấy đi tài sản trị giá 2 triệu đồng và trị giá một con chó bị trộm chắc chắn dưới 2 triệu đồng. Thế nhưng nhiều con chó trong thôn, làng của nhiều gia đình bị mất đã gây nên sự bức xúc có tính cộng hưởng. Khi kẻ trộm chó bị phát hiện, chắc chắn không ai muốn giết kẻ trộm chó nhưng sự bực tức ẩn ức trong cộng đồng khiến mỗi người đấm một cái, đạp một cái “cho bõ tức” hoặc “cho nó chừa” đã gây nên án mạng. Khi sự bực tức thành sự cộng hưởng trong đám đông rất khó điều chỉnh bởi lúc đó chắc chả ai đủ tỉnh táo phân tích đúng sai.

Một dạng của “tự xử” nữa là sự xuất hiện của các nhóm “hiệp sĩ” truy bắt cướp giật trên đường đã được công an xã phường ủng hộ và một số bài báo hoan nghênh. Hình như có sự nhầm lẫn chăng với khái niệm toàn dân tham gia phong trào giữ gìn trật tự an ninh. Dân chỉ tham gia, nghĩa là giúp cơ quan công an bắt trộm cướp chứ không thể là chủ thể của những vụ truy bắt trộm cướp. Dù mục đích tốt nhưng “hiệp sĩ đường phố” vẫn là dân, không rành pháp luật, không có kỹ năng, nghiệp vụ chống tội phạm như các chiến sĩ công an. Không thể để dân làm thay công việc của cơ quan công an trong việc truy đuổi tội phạm ngoài việc bắt giữ tại chỗ giao nộp cơ quan bảo vệ pháp luật.

Hiện tượng tự xử trong xã hội là điều đáng báo động đúng như Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước phân tích: “Ý thức tôn trọng và tuân thủ pháp luật của tổ chức, cá nhân có nguyên nhân từ năng lực yếu của các cơ quan có chức năng phòng chống vi phạm và tội phạm; có nguyên nhân từ việc xử lý thiếu nghiêm minh, bao che vi phạm, làm mất lòng tin của nhân dân”. Chấm dứt hiện tượng này không chỉ là việc tuyên truyền giáo dục ý thức pháp luật trong dân mà gốc của nó là các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương có được niềm tin trong dân.

LÊ QUÝ

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Dân tự xử...

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐẶT CÂU HỎI & NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ TỪ CHUYÊN GIA
ĐỌC NHIỀU NHẤT