Trạm y tế xã, phường có vai trò rất lớn đối với việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân, nhất là ở những nơi xa bệnh viện. Nhưng nhiều nơi người dân chưa mặn mà tìm đến trạm y tế xã , vì sao?
Xã... chờ dự án!
Nằm lọt thỏm trên một bãi đất mênh mông, không tường rào, không sân nhà, nếu như không phải là dân địa phương thì khó ai có thể nhận ra đấy là một cơ sở y tế. Tiếp chuyện với tôi, ông Võ Xuân Thao - Trạm trưởng Trạm y tế xã Kỳ Thư, Kỳ Anh, Hà Tĩnh bức xúc: "Nói là trạm chứ có ra trạm đâu cô. Đấy, dãy nhà cấp 4 ấy đã trập hết. Nếu mưa thì trong cũng như ngoài. Hôm trước mưa gió, tôi sợ quá nên kêu xã, xã cho một cột đòn tay về chống đỡ kẻo trập. Từ 7,8 năm nay nó đã như thế rồi. Còn duy nhất 3 phòng này, tất thảy mọi hoạt động đều diễn ra ở đây". 3 phòng chật hẹp, vừa làm phòng trực, vừa bỏ tủ thuốc, vừa làm phòng KCB, đỡ đẻ, hậu sản... Ông Thao cho biết, chỉ nói riêng về sản, nếu như hai sản phụ cùng đến sinh một lúc thì buộc chúng tôi phải cho chuyển lên tuyến trên một. Còn những bệnh nhân thông thường thì hầu hết là cử cán bộ đi phục vụ tại nhà. Về trang thiết bị phục vụ cũng "u ám" không kém, cả trạm chỉ duy nhất được một ống nghe, một máy đo huyết áp và một bộ khám chuyên khoa. Giường dành cho bệnh nhân thì có 4 chiếc (nhận viện trợ) nhưng... cả 4 chiếc đang sắp chồng lên vì không có phòng đặt. Tôi hỏi về kế hoạch xây dựng, ông Thao chán nản: Kêu hoài kêu mãi rồi. Cho đến giờ, xã vẫn chỉ có một câu trả lời: Không có ngân sách, chờ... dự án!
 Trạm y tế xã Thạch Tân đang xây dựng. |
Khi chính quyền quan tâm
Trạm y tế xã Thạch Tân huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh là một điển hình. Nằm trên địa bàn gần thành phố, gần các bệnh viện tuyến trên, các phòng khám tư nhân, vậy nhưng trạm vẫn luôn đông bệnh nhân. Bình quân trạm khám và điều trị từ 900-1000 lượt người/tháng, trong đó có khoảng 45 - 50 bệnh nhân điều trị nội trú. Điều đặc biệt, mặc dù nay trạm không còn thực hiện khám BHYT nhưng bệnh nhân có BHYT vẫn đến khá đông.
Chị Nguyễn Thị Dung ở xóm Văn Minh đang điều trị cho con trai tại trạm cho biết: "Cháu có BHYT nhưng tôi vẫn cho cháu đến đây KCB tự nguyện. Ở đây có bác sĩ, cơ sở vật chất lại đầy đủ, giá cả cũng phải chăng. Nếu không cần thiết phải lên tuyến trên thì đến đây tiện hơn chứ chuyển vất vả". Bác sĩ Lê Quang Huy - Trạm trưởng chia sẻ: Điều quan trọng là phải tạo được niềm tin trong dân. Mà để tạo được niềm tin, ngoài tâm huyết của cán bộ, lấy hoạt động chuyên môn làm đầu còn phải có điều kiện để phát huy. Hàng năm, chúng tôi đều chủ động tham mưu cho UBND xã, đặc biệt là đưa vào bàn trong các kỳ họp HĐND để đưa vào nghị quyết của Đảng. Năm 2003, trạm đạt Chuẩn y tế quốc gia. Từ đó đến nay, trạm không ngừng đầu tư thêm cơ sở vật chất và trang thiết bị. Trạm vừa mở rộng thêm khuôn viên (lên gần 2.000m2) và khởi công xây dựng thêm một toà nhà 2 tầng với quy mô 12 phòng dành riêng cho khu vực khám và điều trị. Dự kiến khoảng đầu quý II/2010 sẽ đưa vào phục vụ".
Như vậy, để trạm y tế nâng cao được chất lượng hoạt động, điều tất yếu là phải đảm bảo được điều kiện nhân lực và cơ sở vật chất. Qua tìm hiểu của chúng tôi, được biết, đến nay, đội ngũ nhân lực làm việc tại các trạm y tế về cơ bản đã được bổ sung. Vấn đề cấp bách nhất hiện nay vẫn là cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ. Vẫn còn rất nhiều trạm y tế xuống cấp nghiêm trọng mà chưa có đầu tư. Thiết nghĩ, đã đến lúc tỉnh và các ngành chức năng cần có sự quan tâm đặc biệt, chỉ đạo quyết liệt bằng nhiều hình thức như trích ngân sách hỗ trợ; kiểm tra, đôn đốc sự vào cuộc của các chính quyền địa phương; phân bổ các chương trình, dự án hợp lý, có sự giám sát; thực hiện xã hội hoá... áp dụng phù hợp với đặc thù cụ thể của từng địa phương. Có giải quyết được vấn đề này mới đưa được các dịch vụ y tế đến tận người dân; khích lệ được tinh thần làm việc của các bác sĩ tại tuyến xã; giúp giảm tải tuyến trên; góp phần quan trọng giám sát, quản lý, ổn định được các mô hình bệnh tật, nhất là các loại dịch bệnh ngay tại tuyến cơ sở.
Biện Nhung