Mang bệnh đái tháo đường nhiều năm mà không hay biết
Giữa tháng 6, bà Nguyễn Thị Hằng (58 tuổi, xã Giai Lạc) đến điểm khám sức khỏe cộng đồng với suy nghĩ đơn giản là kiểm tra sức khỏe định kỳ. Không có triệu chứng bất thường rõ rệt ngoài cảm giác mệt mỏi thoáng qua, bà Hằng bất ngờ khi được bác sĩ thông báo chỉ số đường huyết ở mức cao và có dấu hiệu mắc đái tháo đường. "Tôi vẫn sinh hoạt bình thường, không nghĩ mình có bệnh. Nếu không đi khám chắc cũng không biết", bà Hằng chia sẻ.
Người dân tham gia khám sức khỏe cộng đồng được kiểm tra đường huyết, tư vấn các yếu tố nguy cơ và phát hiện sớm bệnh đái tháo đường.
Câu chuyện của bà Hằng không phải trường hợp cá biệt. Theo Bệnh viện Nội tiết Nghệ An, trong hơn một tháng qua, đơn vị liên tục tổ chức các chương trình khám sàng lọc, tư vấn sức khỏe miễn phí tại nhiều địa phương trong tỉnh, hưởng ứng Chiến dịch khám sức khỏe, khám sàng lọc toàn dân năm 2026 với chủ đề "Vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn". Kết quả cho thấy số lượng người mắc các bệnh nội tiết - chuyển hóa nhưng chưa được phát hiện đang ở mức đáng lưu ý.
Tại xã Giai Lạc, trong số 673 người được kiểm tra đường huyết, các bác sĩ phát hiện 44 trường hợp mắc mới đái tháo đường và 92 trường hợp tiền đái tháo đường. Qua siêu âm tuyến giáp cho 753 người dân, có 7 trường hợp thuộc nhóm nguy cơ cao cần tiếp tục theo dõi chuyên sâu.
Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại xã Hợp Minh khi phát hiện 45 trường hợp mắc mới đái tháo đường và 85 trường hợp tiền đái tháo đường trong tổng số 641 người được sàng lọc. Ngoài ra còn có 7 trường hợp xuất hiện tổn thương tuyến giáp nghi ngờ.
Bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Nghệ An khám cho người dân trong chương trình khám sàng lọc miễn phí tại cơ sở.
Không chỉ ở đồng bằng, các địa phương miền núi cũng ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh đáng quan tâm. Tại xã Hữu Kiệm, trong số 301 người được khám có 43 trường hợp mắc đái tháo đường, trong đó 24 người lần đầu tiên được chẩn đoán bệnh. Đồng thời, có tới 68 người ở giai đoạn tiền đái tháo đường và 19 trường hợp có tổn thương tuyến giáp nguy cơ cao. Trong khi đó, tại xã Yên Thành, tỷ lệ người được phát hiện mắc mới đái tháo đường vượt 10% số người tham gia sàng lọc.
Bệnh âm thầm nhưng biến chứng không hề nhỏ
BS.CKI Nguyễn Trọng Thọ, Trưởng phòng Chỉ đạo tuyến - Quản lý chất lượng, Bệnh viện Nội tiết Nghệ An, cho biết qua các đợt khám sàng lọc gần đây, số người được phát hiện mắc đái tháo đường và tiền đái tháo đường ở mức khá cao.
Theo bác sĩ Thọ, chương trình sàng lọc lần này tập trung vào nhóm người từ 35 tuổi trở lên. Dù số lượng người trẻ tham gia chưa nhiều, nhưng tỷ lệ mắc các rối loạn chuyển hóa và đái tháo đường có xu hướng gia tăng so với những năm trước. "Điều đáng lo ngại là phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ ràng hoặc chỉ xuất hiện những dấu hiệu rất mơ hồ nên thường chủ quan, không đi khám", bác sĩ Thọ chia sẻ.
Qua các đợt khám cộng đồng, nhiều trường hợp đái tháo đường, tiền đái tháo đường và bất thường tuyến giáp đã được phát hiện dù trước đó người bệnh không có triệu chứng rõ rệt.
Nhiều người bệnh vẫn cảm thấy khỏe mạnh hoặc chỉ xuất hiện những biểu hiện mơ hồ như mệt mỏi, khát nước, sụt cân, rối loạn giấc ngủ nên dễ bỏ qua. Đến khi phát hiện thì bệnh đã gây biến chứng lên tim mạch, thận, mắt hoặc hệ thần kinh. Đối với bệnh lý tuyến giáp, không ít trường hợp được phát hiện có nhân giáp hoặc tổn thương nghi ngờ ác tính khi siêu âm dù trước đó hoàn toàn không có triệu chứng.
Các bác sĩ cho rằng đây là lý do việc khám sàng lọc định kỳ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, người mắc đái tháo đường có thể kiểm soát tốt bệnh, hạn chế biến chứng và duy trì chất lượng cuộc sống. Với nhóm tiền đái tháo đường, việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, tăng cường vận động và thay đổi lối sống có thể giúp ngăn ngừa hoặc làm chậm quá trình tiến triển thành bệnh thực sự.
Những con số được ghi nhận qua các đợt khám sức khỏe cộng đồng đang phản ánh xu hướng gia tăng của các bệnh nội tiết - chuyển hóa trong cộng đồng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, điều đáng mừng là nhiều trường hợp đã được phát hiện ở giai đoạn sớm nhờ các chương trình khám sàng lọc miễn phí.
Thông qua hoạt động này, người dân không chỉ được kiểm tra sức khỏe mà còn được tư vấn chế độ dinh dưỡng, lối sống và hướng dẫn theo dõi các yếu tố nguy cơ ngay từ khi bệnh chưa xuất hiện biến chứng. Việc đưa các dịch vụ khám sàng lọc bệnh nội tiết đến tận cơ sở, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, đang góp phần thay đổi nhận thức của người dân từ tư duy "có bệnh mới đi khám" sang chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm phát hiện sớm đái tháo đường, bệnh tuyến giáp và các rối loạn chuyển hóa, qua đó giảm gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống và hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân.
