Dải hội tụ nhiệt đới xuất hiện vào đúng ngày nghỉ lễ Quốc khánh 2/9
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho biết từ chiều tối 29/8 đến ngày 2/9, miền Bắc mưa dông do dải hội tụ nhiệt đới đi qua nam đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Nhiệt độ thấp nhất 23-27 độ C, vùng núi có nơi dưới 23 độ, cao nhất 29-33 độ, có nơi trên 33 độ. Riêng ngày 31/8-1/9, nhiệt độ cao nhất phổ biến 29-32 độ C.
Tại Hà Nội, ngày 29/8 trời nắng gián đoạn. Từ đêm 29/8 đến ngày 1/9, thành phố có mưa rào và giông rải rác, cục bộ có nơi mưa to; ngày 2/9 trời nắng, đêm không mưa. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 31-34 độ C, riêng ngày 30/8-1/9 phổ biến 29-32 độ C.
Dải hội tụ nhiệt đới gây mưa lớn cho Hà Nội và một số tỉnh lân cận tối 27/8. Ảnh: Quang Hùng
Các tỉnh Lào Cai, Quảng Ninh có lúc mưa rào và dông trong dịp nghỉ lễ. Sa Pa (Lào Cai) nhiệt độ thấp nhất 18, cao nhất 24-27 độ C, riêng ngày 31/8-1/9 cao nhất 25 độ C. Hạ Long (Quảng Ninh) thấp nhất 24-26 độ, cao nhất 29-33 độ C.
Tại Trung Bộ, ngày 29-30/8 tiếp tục nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt, nhiệt độ cao nhất trên 37 độ C. Khu vực Nghệ An đến Quảng Trị ngày nắng, chiều tối và đêm có mưa rào, dông vài nơi. Các khu vực còn lại có mưa rào và giông vài nơi vào chiều tối và đêm. Nhiệt độ thấp nhất 26-29 độ, cao nhất 32-36 độ, có nơi trên 37 độ C.
Từ chiều tối 30/8 đến ngày 2/9, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị cũng mưa dông. Nhiệt độ thấp nhất tại khu vực này 24-28 độ, cao nhất 28-31 độ C. Tại Huế, ngày 29-30/8 trời nắng nóng, đêm không mưa; từ ngày 31/8 đến 2/9 có lúc mưa rào và dông. Nhiệt độ cao nhất ngày 29-30/8 đạt 35-37 độ, sau đó giảm còn 30-33 độ C.
Đà Nẵng ngày 29-30/8 nắng nóng, đêm không mưa; từ ngày 31/8 đến 2/9 chiều tối có lúc mưa rào và dông. Nhiệt độ cao nhất 35-37 độ trong hai ngày đầu, sau đó giảm còn 30-33 độ C.
Từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa, ngày 29-30/8 nắng nóng. Quy Nhơn (Gia Lai) nhiệt độ cao nhất 32-36 độ; Nha Trang (Khánh Hòa) 33-36 độ C. Riêng Nha Trang từ ngày 31/8 đến 2/9 có lúc mưa rào và dông về đêm.
Tại cao nguyên Trung Bộ, ngày có nắng gián đoạn, chiều tối có mưa rào, giông rải rác. Đà Lạt (Lâm Đồng) nhiệt độ thấp nhất 17-19 độ, cao nhất 21-23 độ C. Toàn khu vực nhiệt độ thấp nhất 21-24 độ, cao nhất 27-30 độ C.
Nam Bộ ngày nắng, chiều tối mưa rào, dông rải rác. TP HCM nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ, cao nhất 31-34 độ; Cần Thơ thấp nhất 25-27 độ, cao nhất 30-33 độ C.
Dải hội tụ nhiệt đới (Intertropical Convergence Zone – ITCZ) là vùng khí quyển nằm gần xích đạo, nơi các khối gió tín phong bán cầu Bắc và bán cầu Nam gặp nhau. Tại khu vực này, không khí nóng ẩm bốc lên mạnh mẽ, tạo thành những đám mây dày đặc và gây mưa lớn. Đây được xem là một trong những hiện tượng khí tượng quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến thời tiết ở nhiều quốc gia nhiệt đới, trong đó có Việt Nam.
Dải hội tụ nhiệt đới là nơi hội tụ của các luồng gió tín phong từ hai bán cầu. Khi gặp nhau, không khí nóng ẩm dâng lên mạnh mẽ, ngưng tụ thành mây dày và gây mưa lớn. Đây cũng chính là "vùng nôi" cho sự hình thành áp thấp nhiệt đới và bão. Trong nhiều tài liệu khí tượng, dải hội tụ còn được ví như "dải mây xích đạo", bao trùm bầu trời bởi những khối mây dày đặc.
Một dải hội tụ nhiệt đới có thể xuất hiện và duy trì trong vài ngày, thậm chí kéo dài hàng tuần. Độ bền vững này phụ thuộc vào tình hình khí hậu toàn cầu, nhiệt độ bề mặt biển và nhiều yếu tố khí quyển khác. Có những năm, dải hội tụ hoạt động mạnh mẽ và liên tục, gây ra chuỗi mưa bão dồn dập, ảnh hưởng nặng nề đến nhiều quốc gia.
Tháng 9 sẽ còn nhiều đợt nắng nóng
Theo bà Tạ Thị Hồng An, dự báo viên phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia, về xu thế khí hậu quy mô lớn, ở thời điểm hiện tại, ENSO đang trong trạng thái El Nino mạnh. Dự báo, trong thời kỳ từ nay cho đến hết năm 2026, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh.
Trong bối cảnh El Nino như vậy thì các hiện tượng thiên tai trong những tháng cuối năm sẽ có những diễn biến phức tạp. Theo đó, bão/áp thấp nhiệt đới sẽ ít hơn trung bình nhiều năm, trên Biển Đông có khả năng xuất hiện 4-6 cơn bão/áp thấp nhiệt đới, trong đó khoảng 1-3 cơn đổ bộ vào đất liền Việt Nam.
Nắng nóng, trong tháng 9/2026 còn xảy ra tại khu vực từ Thanh Hóa - TP Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ, với số ngày nắng nóng có khả năng nhiều hơn trung bình nhiều năm cũng như là cùng kỳ năm 2025.
Từ nay cho đến tháng 10/2026, mưa vừa, mưa to có khả năng xuất hiện nhiều nơi trên phạm vi cả nước. Sang tháng 11, mưa có xu hướng xảy ra ít hơn so với trung bình nhiều năm và tập trung chủ yếu ở khu vực từ Hà Tĩnh – TP Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ.
Đáng lưu ý là khả năng cao ở khu vực Trung Bộ sẽ xảy ra tình trạng thiếu hụt mưa trong các tháng chính mùa mưa (tháng 10-11), gây ảnh hưởng đến sản xuất vụ Đông Xuân, vụ Hè Thu, cây công nghiệp, hồ chứa và phát điện.
Ngoài ra, tại khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm, làm gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn sớm và gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm.
"Một hiện tượng đáng lưu ý khác là không khí lạnh có khả năng hoạt động với cường độ yếu hơn so với trung bình nhiều năm. Rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện muộn hơn và số ngày rét đậm, rét hại ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm cùng kỳ. Nhiều khả năng chúng ta sẽ có một mùa Đông ấm", bà Tạ Thị Hồng An cho hay.
