Chiều 25/9, tại hội thảo khoa học "Vai trò của vaccine và triển khai chương trình đào tạo vaccine trong trường học y - dược", PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên - Hiệu trưởng Trường Y, Đại học Y Dược TPHCM cho biết, trường chính thức triển khai chương trình đào tạo về vaccine dành cho học viên sau đại học.
Chương trình đánh dấu bước chuyển trong đào tạo y khoa theo hướng tăng cường vai trò dự phòng bên cạnh điều trị, giúp bác sĩ có thể tích hợp tư vấn vaccine vào quá trình chăm sóc người bệnh.
Bác sĩ không chỉ điều trị mà phải có năng lực dự phòng
PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên - Hiệu trưởng Trường Y, Đại học Y Dược TPHCM cho biết, sự phát triển của y học hiện đại đặt ra yêu cầu người thầy thuốc không chỉ giỏi điều trị mà còn phải có năng lực chủ động phòng bệnh.
Trong khi đó, chương trình đào tạo y khoa trước đây chủ yếu tập trung vào chẩn đoán, điều trị, còn kiến thức dự phòng, trong đó có vaccine, chưa được chú trọng tương xứng. Vì vậy, nhà trường muốn thay đổi chương trình theo hướng tăng cường kiến thức dự phòng.
PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên - Hiệu trưởng Trường Y, Đại học Y Dược TPHCM. Ảnh: P.Thương.
"Mục tiêu là trang bị cho bác sĩ kiến thức nền tảng để có đủ sự tự tin, hiểu biết về vaccine, bệnh học cũng như những phản ứng có thể xảy ra, từ đó có khả năng tham vấn, tư vấn và hướng dẫn tốt nhất cho người dân", PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên cho biết.
Theo Hiệu trưởng Trường Y, không nên xem vaccine đơn thuần là một học phần riêng lẻ mà là một quá trình đào tạo. Bác sĩ không chỉ cần nắm kiến thức về an toàn tiêm chủng mà còn phải hiểu về chỉ định vaccine, xử trí phản ứng sau tiêm, tiêm chủng cho người có bệnh nền và các nhóm đối tượng đặc biệt.
Chương trình được triển khai với sự tham gia của 10 chuyên ngành và đơn vị đào tạo, theo hướng liên chuyên khoa. Nội dung tập trung trang bị cho bác sĩ khả năng đưa dự phòng vào toàn bộ quá trình chăm sóc người bệnh, đặc biệt với người trưởng thành, người cao tuổi và người có bệnh nền.
Theo PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên, mỗi năm trường đào tạo khoảng 2.000 học viên sau đại học, nhưng số bác sĩ được đào tạo một cách hệ thống về vaccine còn hạn chế. Từ thực tế này, năm 2025, nhà trường bắt đầu xây dựng đề án tích hợp học phần vaccine vào chương trình đào tạo.
Đến nay, học phần đã có mã chính thức trong chương trình chuyên khoa I. Có 7/10 bộ môn thuộc nhóm nội khoa đưa nội dung vaccine vào chương trình đào tạo, với hơn 350 học viên tham gia.
Một trong những nhóm đối tượng được chương trình ưu tiên là đội ngũ giảng viên. Việc cập nhật kiến thức, kỹ năng cho giảng viên được xác định là bước quan trọng để nội dung về vaccine có thể được chuyển tải thống nhất và từng bước lan tỏa đến các thế hệ bác sĩ.
Bên cạnh đó, chương trình đặc biệt hướng đến bác sĩ làm việc tại tuyến chăm sóc sức khỏe ban đầu - đội ngũ có vai trò quan trọng trong đánh giá nguy cơ, tư vấn tiêm chủng và dự phòng bệnh cho người dân ngay từ cộng đồng.
Trường Y, Đại học Y Dược TPHCM chính thức triển khai chương trình đào tạo vaccine dành cho học viên sau đại học. Ảnh: Trường Đại học Y Dược TPHCM.
Về lâu dài, nhà trường kỳ vọng mô hình không chỉ triển khai trong phạm vi trường đại học mà có thể mở rộng tới các cơ sở đào tạo, cơ sở thực hành tiêm chủng và các đơn vị y tế, với sự tham gia của các hội chuyên ngành. Mục tiêu cuối cùng vẫn là góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng, đặc biệt đối với những nhóm có nguy cơ cao.
Bác sĩ trẻ còn bỏ sót tiền sử tiêm chủng
Từ góc nhìn của đơn vị sử dụng nhân lực, PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Hải - Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho rằng kiến thức và thực hành về vaccine vẫn là một khoảng trống ở một bộ phận bác sĩ trẻ.
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Hải, nhiều bác sĩ mới ra trường có kiến thức tốt về bệnh lý cấp tính và mạn tính, khai thác tốt lý do nhập viện, triệu chứng và dấu chứng của người bệnh. Tuy nhiên, khi tiếp cận bệnh nhân, các bác sĩ đôi khi lại quên hỏi về tiền sử tiêm chủng.
"Qua các buổi trình bệnh cũng như khảo sát bệnh án tại bệnh viện, chúng tôi nhận thấy nhiều bạn chưa ghi nhận hoặc chưa chú trọng đầy đủ tiền sử tiêm chủng của người bệnh", Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết.
Theo Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, đây là nội dung cần được quan tâm bởi tiền sử tiêm chủng là một trong những thông tin giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ, tư vấn dự phòng và xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp.
