Giới đầu tư quốc tế đang xôn xao trước thông tin Zealand Pharma, "đại gia" ngành dược có trụ sở tại Copenhagen (Đan Mạch), ngày 13/10 ra thông báo chính thức đạt được thỏa thuận hợp tác trị giá gần 1,2 tỷ USD với Generate Biomedicines, công ty công nghệ sinh học tại bang Massachusetts (Mỹ).
Mục tiêu trọng tâm của liên minh này là ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm thiết kế và phát triển các dòng thuốc dạng protein chuyên điều trị bệnh béo phì cùng nhiều rối loạn chuyển hóa phức tạp.
Zealand Pharma chính thức hợp tác với Generate Biomedicines để ứng dụng AI trong việc phát triển các dòng thuốc dạng protein chuyên điều trị bệnh béo phì. Hình minh họa: Al Polix
Theo các điều khoản được công bố, phía Generate sẽ nhận ngay 30 triệu USD phí trả trước cùng cơ hội bỏ túi thêm 35 triệu USD nếu đạt các cột mốc tiền lâm sàng ban đầu.
Dù tổng giá trị hợp đồng có thể chạm mốc 1,2 tỷ USD kèm tiền bản quyền doanh số toàn cầu, phần lớn số tiền này vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả kiểm nghiệm thực tế và tiến trình thương mại hóa sản phẩm sau này.
Cái bắt tay trên đánh dấu một hướng đi hoàn toàn mới, khi hai bên lựa chọn phát triển phân tử protein đa đặc hiệu có khả năng tác động cùng lúc lên nhiều đích sinh học. Thay vì sàng lọc thủ công theo cách truyền thống, nền tảng AI của Generate sẽ đảm nhận việc phân tích và thiết kế trực tiếp mô hình protein tối ưu dựa trên các tiêu chuẩn điều trị do Zealand đề ra.
“Chúng tôi rất hào hứng được kết hợp chuyên môn sâu về liệu pháp peptide và bệnh chuyển hóa của Zealand Pharma với nền tảng tính toán tiên tiến cùng năng lực thực nghiệm của Generate, nhằm giải quyết nhu cầu y tế chưa được đáp ứng của bệnh nhân tim mạch - chuyển hóa”, ông Mike Nally, Giám đốc điều hành Generate cho hay.
“Hai đội ngũ trước hết sẽ cùng xác định thế nào là một loại thuốc tuyệt vời cho bệnh nhân ở từng chương trình trong 2 chương trình đầu tiên, sau đó tận dụng nền tảng Generate để thiết kế các ứng viên đa đặc hiệu đạt hoặc vượt hồ sơ đó", vị CEO nói thêm.
Sau khi hoàn hoàn thành khâu nghiên cứu ban đầu và lựa chọn được ứng viên sáng giá nhất, Zealand sẽ tiếp quản toàn bộ quy trình thử nghiệm lâm sàng cũng như các thủ tục xin cấp phép trên phạm vi toàn cầu.
Đối với Zealand Pharma, thương vụ trên là bước đi chiến lược giúp hãng mở rộng năng lực nghiên cứu vốn chỉ tập trung vào mảng peptide suốt hơn 2 thập kỷ qua.
“Sự hợp tác này phản ánh chiến lược mở rộng nền tảng của chúng tôi, kết hợp chuyên môn về chuyển hóa ở Copenhagen với chuyên môn đa phương thức ở Cambridge để phát triển các liệu pháp thế hệ mới cho sức khỏe chuyển hóa,” Giám đốc khoa học Utpal Singh của Zealand Pharma tuyên bố.
Bên cạnh đó, cái bắt tay xuyên Đại Tây Dương cũng được kỳ vọng sẽ giúp đại gia ngành dược này bứt phá trong cuộc đua tìm kiếm thế hệ thuốc giảm cân mới, tạo lợi thế cạnh tranh trước các đối thủ lớn đang thống lĩnh thị trường.
Dù vậy, giới đầu tư vẫn duy trì góc nhìn vô cùng cẩn trọng trước những con số hứa hẹn trên giấy tờ. Đằng sau mức định giá 1,2 tỷ USD hoành tráng thực chất là kiểu hợp tác quen thuộc trong ngành dược, nơi các ông lớn có thể rút lui bất cứ lúc nào với rủi ro tài chính tối thiểu, còn các công ty công nghệ lại phải gánh áp lực rất lớn để hiện thực hóa sản phẩm.
Trong bối cảnh chưa có ứng viên thuốc béo phì nào từ thương vụ này bước vào giai đoạn thử nghiệm trên người, hành trình từ phòng thí nghiệm tới tay bệnh nhân vẫn còn rất nhiều thách thức và rủi ro ở phía trước.