Đà Nẵng tiên phong đưa giáo dục phòng bệnh vào trường học

Ngày 16/4, chương trình “Sức khỏe Thế hệ Tương lai” chính thức được phát động tại Trường THPT Trần Phú (Đà Nẵng), đánh dấu bước chuyển mới trong nỗ lực phòng chống bệnh không lây nhiễm (BKLN) ở thanh thiếu niên. 

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, BKLN hiện là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong tại Việt Nam, với tỷ lệ tăng từ 77% (năm 2016) lên 78,2% (năm 2021). Đáng chú ý, nhiều yếu tố nguy cơ của nhóm bệnh này đã hình thành từ rất sớm, ngay trong lứa tuổi vị thành niên – giai đoạn định hình các hành vi sức khỏe suốt đời. 

Sự gia tăng BKLN ở người trẻ chủ yếu do lối sống thiếu lành mạnh, môi trường thuận lợi cho các hành vi nguy cơ như ít vận động, tiêu thụ đồ ăn nhanh và áp lực tâm lý ngày càng gia tăng. 

Đáng lo ngại, sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên cũng đang trở thành vấn đề nổi cộm. Kết quả Khảo sát Sức khỏe Tâm thần Vị thành niên Việt Nam năm 2022 cho thấy, khoảng 15-30% thanh thiếu niên ở Việt Nam gặp phải các vấn đề về sức khỏe tâm thần, chủ yếu liên quan đến áp lực học tập, gia đình, bị bắt nạt và kỳ thị.

Thời gian qua, Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế đã ban hành nhiều chiến lược và đề án phòng, chống BKLN và tăng cường sức khỏe học đường. Tuy nhiên, việc bổ sung các chương trình giáo dục sức khỏe toàn diện, sáng tạo, hấp dẫn cho thanh thiếu niên – đặc biệt là các mô hình can thiệp sớm, kết hợp nhà trường – gia đình – y tế và ứng dụng công nghệ số – vẫn là yêu cầu cấp thiết nhằm tăng cường sức khỏe thể chất lẫn tinh thần cho thế hệ tương lai là rất cần thiết. 

Để giải quyết các vấn đề đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp cùng Tổ chức PATH xây dựng và triển khai chương trình “Sức khỏe Thế hệ Tương lai” – mô hình giáo dục đầu tiên tại Việt Nam kết hợp giảng dạy trực tiếp với ứng dụng công nghệ số trong phòng, chống BKLN cho học sinh.

Trong giai đoạn I (2021–2023), chương trình được triển khai tại Hải Phòng, Quảng Ninh và Đà Nẵng, tác động hơn 29.000 học sinh từ 10–18 tuổi. Kết quả cuối kỳ cho thấy học sinh đã cải thiện rõ rệt về kiến thức, thái độ và hành vi sức khỏe. Các nhà quản lý giáo dục và thầy cô giáo đánh giá cao phương pháp giảng dạy đổi mới, hiệu quả ứng dụng công nghệ và mức độ tương tác cao với học sinh của chương trình.

Giai đoạn II (2025–2028) tại Đồng Tháp, Quảng Ninh và Đà Nẵng với định hướng lấy học sinh làm trung tâm và tăng cường chuyển đổi số giáo dục. Nội dung giáo dục truyền thông được mở rộng sang các yếu tố tác động sức khỏe tâm thần thanh thiếu niên, tăng cường kết nối gia đình – nhà trường – y tế trong chăm sóc sức khỏe tâm thần học sinh; đồng thời cá nhân hóa quá trình học tập thông qua nền tảng web và ứng dụng di động, giúp nâng cao hiệu quả tiếp cận. 

Ông Phạm Tấn Ngọc Thụy - Phó Giám đốc Sở GDĐT Đà Nẵng cho biết: “Chúng tôi đánh giá cao sự phù hợp và tính thực tiễn của chương trình đối với công tác chăm sóc sức khỏe học đường, đồng thời cam kết phối hợp chặt chẽ để triển khai chương trình hiệu quả và bền vững”.

Các phát biểu tại hội thảo nhấn mạnh rằng trang bị kiến thức phòng chống BKLN và chăm sóc sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên không chỉ giúp cải thiện sức khỏe hiện tại mà còn tạo nền tảng vững chắc cho chất lượng dân số và phát triển nguồn nhân lực trong tương lai.

“Chúng tôi tin rằng mô hình này sẽ góp phần tạo ra những thay đổi tích cực và lâu dài cho sức khỏe thể chất và tinh thần thanh thiếu niên tại Việt Nam”, TS.BS. Nguyễn Hải Thượng – Phó Giám đốc chương trình Chăm sóc sức khỏe ban đầu, Tổ chức PATH khu vực Đông Nam Á chia sẻ.

Việc triển khai tiên phong tại Đà Nẵng không chỉ là bước khởi đầu quan trọng cho giai đoạn mới của chương trình mà còn mở ra khả năng nhân rộng mô hình trên phạm vi toàn quốc, hướng tới mục tiêu chăm sóc và phát triển toàn diện sức khỏe thế hệ trẻ Việt Nam.