DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0912101021 bandientuskds@gmail.com
Đã có vắc xin sốt rét an toàn, hiệu quả?
Bs.Cẩm Tú - 15:48 12/05/2016 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Hiện chưa có vắc xin cho bệnh sốt rét, nhưng với gần một nửa dân số thế giới có nguy cơ bị bệnh, nhu cầu về loại vắc xin này là rất cấp thiết. Giờ đây, các nhà nghiên cứu tin rằng họ đang đi đúng hướng trên con đường để đáp ứng nhu cầu này.

 

Hiện chưa có vắc xin cho bệnh sốt rét, nhưng với gần một nửa dân số thế giới có nguy cơ bị bệnh, nhu cầu về loại vắc xin này là rất cấp thiết. Giờ đây, các nhà nghiên cứu tin rằng họ đang đi đúng hướng trên con đường để đáp ứng nhu cầu này.

Công bố trên tạp chí Nature Medicine, kết quả từ một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I cho thấy vắc xin PfSPZ bảo vệ người lớn khỏe mạnh chống lại bệnh sốt rét trong hơn 1 năm .

Sốt rét là bệnh truyền nhiễm phổ biến nhất lây qua vết đốt của muỗi Anopheles nhiễm bệnh. Các triệu chứng của sốt rét bao gồm sốt, ốm giống như cúm, đau đầu, rét run, đau cơ, buồn nôn và nôn. Bệnh cũng có thể gây thiếu máu, vàng da, và  co giật, suy thận, hôn mê, rối loạn tâm thần và tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khoảng 214 triệu trường hợp mắc bệnh sốt rét trên toàn cầu trong năm ngoái và khoảng 438.000 người tử vong do căn bệnh này. Plasmodium falciparum là ký sinh trùng sốt rét có khả năng gây bệnh đe dọa tính mạng nghiêm trọng nhất. Trong nghiên cứu mới này, TS Robert A. Seder, thuộc Trung tâm nghiên cứu Vắc xin, Viện Dị ứng và bệnh nhiễm trùng Quốc gia (NIAID) Mỹ, và các đồng nghiệp đã cho thấy cách mà vắc xin PfSPZ đạt được tác dụng bảo vệ lâu dài chống lại P. falciparum.

Vắc xin PfSPZ: hiệu quả bảo vệ lâu dài chống lại bệnh sốt rét

Vắc xin PfSPZ chứa thoa trùng P. falciparum sống đã làm yếu, đây là dạng ký sinh trùng sốt rét non. Nghiên cứu trước đây đã cho thấy vắc-xin có tính bảo vệ cao chống lại P. falciparum trong 3 tuần sau khi tiêm chủng. Nghiên cứu mới nhất nhằm mục tiêu tìm hiểu xem vắc-xin có tác dụng bảo vệ lâu dài hay không.

Các nhà nghiên cứu đã tiêm vắc xin cho 59 người lớn khỏe mạnh tuổi từ 18-45 năm không có tiền sử sốt rét. 32 người khỏe mạnh khác cùng độ tuổi không có tiền sử sốt rét được dùng làm nhóm chứng.

Những người nhận vắc xin được chia thành các nhóm để xác định liều tối ưu, số lần tiêm, và đường tiêm để có hiệu quả bảo vệ nhất. Một số người được tiêm 3 mũi đường tĩnh mạch, trong khi những người khác được tiêm tĩnh mạch 4 mũi - tất cả đều ở liều cao hơn so với liều thử nghiệm trước đây ở người. Một số những người được nhận 4 mũi vắc xin thông qua tiêm bắp với liều gấp mười lần liều tiêm tĩnh mạch.

Tiêm tĩnh mạch hiệu quả hơn tiêm bắp

Để đánh giá tác dụng bảo vệ ngắn hạn, tất cả các đối tượng đều được cho muỗi nhiễm P. falciparum đốt 3 tuần sau mũi tiêm cuối cùng. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy 3/9 đối tượng tiêm tĩnh mạch 3 liều vắc xin PfSPZ không có ký sinh trùng trong máu, nghĩa là họ được bảo vệ chống lại bệnh sốt rét.

Trong số 9 đối tượng tiêm 4 liều vắcxin tĩnh mạch, 7 được bảo vệ chống lại P. falciparum , trong khi chỉ có 3/8 đối tượng tiêm bắp 4 liều được bảo vệ. Điều này cho thấy tiêm tĩnh mạch có tác dụng bảo vệ tốt hơn ở liều thấp hơn so với tiêm bắp.

Vắc xin có tác dụng bảo vệ 1 năm cho 55% số đối tượng

Các nhà nghiên cứu đã tiếp nhận một nhóm phụ gồm 11 người để đánh giá hiệu quả bảo vệ lâu dài của vắc xin PfSPZ. Những người này được tiêm 4 liều vắc xin đường tĩnh mạch, và sau đó để muỗi P. falciparum đốt 21 tuần sau mũi tiêm cuối cùng. 6/11 người (55%) không thấy có ký sinh trùng trong máu sau khi phơi nhiễm. 4 người trong số này – cùng với 1 người tiêm 4 liều vắc xin tĩnh mạch và không có P. falciparum trong máu sau phơi nhiễm ở 3 và 21 tuần - sau đó tiếp tục cho muỗi nhiễm kí trùng đốt 59 tuần sau mũi tiêm cuối cùng. Không ai trong số 5 người có P. falciparum trong máu, trong khi toàn bộ nhóm chứng không tiêm vắc xin đều có kí sinh trùng trong máu.

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng vắc xin PfSPZ bảo vệ 55% những người tham gia khỏe mạnh chống lại bệnh sốt rét trong hơn 1 năm.

Hơn nữa, vắc xin còn bảo vệ “tiệt trùng” chống bệnh sốt rét ở những người này, nghĩa là nó không chỉ ngăn ngừa bệnh, mà còn ngăn ngừa bệnh lây lan.

"Rõ ràng là  vắc xinPfSPZ tĩnh mạch có tác dụng bảo vệ “tiệt trùng” lâu dài ở một số ít đối tượng, điều mà chưa phương pháp tiếp cận vắc xin nào khác có được", TS Seder lưu ý.

Ngoài ra , vắc xin được dung nạp tốt ở những người tham gia, và chưa thấy có tác dụng phụ nghiêm trọng nào.

 

 

 

Bs.Cẩm Tú

(Theo MNT)

Tin liên quan
Cảnh báo nguy cơ sốt rét quay trở lại
SKĐS - Sau nhiều năm tác động các biện pháp phòng chống, tình hình sốt rét ở các vùng có bệnh lưu hành đã giảm đi đáng kể.
Năm 2015: Hơn 400.000 người tử vong vì sốt rét
SKĐS - Tổng thư ký LHQ Ban Ki Moon vừa cho biết, mặc dù các trường hợp sốt rét mới được phát hiện đã giảm 18% kể từ năm 2000, nhưng thế giới vẫn chưa loại trừ được bệnh sốt rét .
Ai có nguy cơ mắc bệnh sốt rét?
SKĐS - Theo thống kê, đối tượng mắc sốt rét tập trung ở nhóm người dân di cư tự do, ngủ rẫy, đi rừng hoặc giao lưu biên giới. Do đời sống còn khó khăn, nhà cửa tạm bợ, điều kiện ăn ở, sinh hoạt không đảm bảo, ngủ không mắc màn, bị muỗi đốt nên dễ mắc bệnh sốt rét.
Thử nghiệm vắc-xin sốt rét ở người
SKĐS - Nghiên cứu mới ở Mỹ vừa công bố trên Tạp chí PloS Neglected cho thấy lần đầu tiên một loại vắc-xin phòng sốt rét được thử nghiệm ở người để chống lại một trong hai ký sinh trùng sốt rét nguy hiểm nhất hiện nay là Plasmodium vivax.
Ðánh lạc hướng hệ miễn dịch để phòng sốt rét
SKĐS - Viện Khoa học và Công nghệ Okinawa thuộc Đại học Graduate (Nhật Bản) đã xây dựng lại cấu trúc 3D của protein của Plasmodium falciparum - tác nhân gây bệnh sốt rét được truyền sang người qua vết cắn của muỗi Anopheles. Khi vào cơ thể, ký sinh trùng sinh trưởng và lây nhiễm nhanh vào hồng cầu.
Tin chân bài
Bình luận
  • Mai Thị Hạnh (hanh0810@gmail.com)
    Thông tin hữu ích quá, cảm ơn bs Cẩm Tú
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm