16 năm là một chặng đường không dài với lịch sử của một ngành nghề truyền thống, nhưng với Bảo Long, đó là chặng đường gây dựng cơ nghiệp đầy gian nan, nhọc nhằn, gắn liền với cuộc đời lương y, tiến sĩ Nguyễn Hữu Khai.
 Lương y, TS. Nguyễn Hữu Khai. |
- Ông uống thuốc gì mà "ngon" vậy?
Anh bạn mở tủ, chìa về phía tôi hộp thuốc Hỏa Long và sôi nổi nói:
- Tôi uống có 6 hộp đã không còn đau, lại ăn được, ngủ được. Mà rẻ lắm ông ạ, 1 hộp 10 gói chỉ bằng tiền 1 vỉ kháng sinh thôi...
Tôi đang bị đau khớp, liền tìm mua Hỏa Long uống, thấy đỡ ngay nên rất ấn tượng với thương hiệu Bảo Long. Vài ngày sau, đọc báo Công an TP. Hồ Chí Minh, tôi được biết, tuy mới ra đời nhưng Công ty Bảo Long đã có người lợi dụng danh nghĩa, sản xuất thuốc giả, căng biển mãi võ bán thuốc kiếm tiền, chứng tỏ sản phẩm Bảo Long sớm được người Việt Nam tín nhiệm. Tôi hình dung lương y, tiến sĩ Nguyễn Hữu Khai phải là một ông già quắc thước, từng trải, nhưng 3 năm sau, tình cờ được gặp Nguyễn Hữu Khai tại báo Sức khỏe & Đời sống, tôi hết sức ngạc nhiên trước một người đàn ông hào hoa, vừa sôi nổi, trẻ trung, vừa hiền lành, chất phác và khiêm tốn đến lạ lùng.
Cuộc đời thăng trầm của Nguyễn Hữu Khai đã gắn liền với sự thăng trầm của Công ty Đông dược Bảo Long, sau này là Tập đoàn Y dược Bảo Long. Số phận đã nhiều lần xô đẩy anh đến bên bờ vực thẳm và số phận cũng đem đến cho anh nhiều người tốt giúp đỡ, cưu mang. Nguyễn Hữu Khai nói với tôi: "Người xấu ở đâu cũng lắm. Nhưng người tốt nơi nào cũng nhiều. Tôi chịu ơn nhiều người, mà họ lại chẳng cần mình trả ơn. Vì thế giúp được ai việc gì tốt là tôi làm ngay, chẳng hề suy tính thiệt hơn. Coi như đang trả nợ cho chính cuộc đời mình vậy".
 Lương y, TS. Nguyễn Hữu Khai và Thiếu tướng, GS.TS. Phạm Ngọc Giai cùng CBCNV khảo sát rừng dược liệu Sìn Hồ - Lai Châu. |
Nhiều năm trôi qua, những ai quen biết gặp lại Nguyễn Hữu Khai dường như vẫn nhớ từng chi tiết nhỏ, vẫn giữ nguyên vẹn những tình cảm sâu nặng thủa hàn vi cực nhọc đã góp vốn, góp lời, góp nhà, góp từng hơi ấm cho nồi thuốc Bảo Long lúc thì ở gian bếp của Hội Chữ thập đỏ quận 5, lúc thì ở gian nhà kho của Văn phòng Công an TP. Hồ Chí Minh.
Công an TP. Hồ Chí Minh là đơn vị liên kết thành lập Công ty Bảo Long đã cử trung tá Hà Quốc Khánh, Phó Văn phòng trực tiếp làm Chủ tịch Hội đồng quản trị đầu tiên của công ty. Ông Khánh đã dốc sức, dốc vốn, nhường cả nhà cho Bảo Long làm văn phòng, làm nơi bào chế thuốc. Ông hy sinh vì cứu bạn để biết bao tiếc thương cho đồng nghiệp. Bảo Long đã dựng bàn thờ ông như người sáng lập. Quả thật Nguyễn Hữu Khai không quên bất cứ ai đã một lần đến với mình bằng tấm lòng nhân ái bao dung và ngược lại, không một ai từng gắn bó với anh lại quên anh được. Họ vẫn hằng dõi theo, từng mừng vui trước những bước đi, những thành quả của anh và sự phát triển không ngừng của Bảo Long. Tuy nhiên cũng không ít kẻ lợi dụng lòng tốt của anh, bòn rút của Bảo Long, thậm chí lừa đảo, nhưng đến khi sa cơ lỡ vận thì quay về cầu cứu Bảo Long lại vẫn được Nguyễn Hữu Khai giang tay giúp đỡ. Quan niệm "mất của biết người" đã giúp anh thanh thản sống và quên đi mọi bức bối, oán giận. Từng phải bỏ quê Mỹ Đức ra đi trong tủi cực, từng trở về đầu tư hàng tỷ đồng cho vùng Thung Cống với mong muốn biến vùng quê nghèo đói thành rừng dược liệu và trung tâm du lịch lớn. Không những bị từ chối mà còn bị phá tan tành. Những kẻ tham gia vào cuộc phá hoại Bảo Long đã bị báo lên án một thời... nay phải năn nỉ ông Khai để ông nhận hết con em họ vào làm việc ở Bảo Long rồi lại cũng chính ông dựng vợ gả chồng, tạo nên hạnh phúc cho biết bao lứa đôi mà cha mẹ chúng từng gây bất hạnh cho Nguyễn Hữu Khai. Nặng tình với quê là đặc điểm quý báu của mọi người Việt Nam, nhưng tạo công ăn việc làm, lo hạnh phúc cho con cháu mọi người cùng quê không phải ai cũng làm tốt được. Với nhiều miền quê xa xôi khác, Nguyễn Hữu Khai cũng đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc cho chính thương hiệu Bảo Long.
Cô giáo Nguyễn Thị Huyền bị xét nghiệm nhầm HIV, bị mọi người xa lánh, hắt hủi. Nguyễn Hữu Khai đã nhận cả hai vợ chồng cô Huyền về làm việc, tạo mọi điều kiện để họ gây dựng lại hạnh phúc, trưởng thành. Cảm động trước mối tình thủy chung của cô Nguyễn Thị Phương (Tân Kỳ, Nghệ An), một bệnh nhân bị u tủy, bại liệt, được người yêu là chàng trai Trương Văn Chín quê tận Tiền Giang tình nguyện đến chăm sóc đã hơn 3 năm, Nguyễn Hữu Khai đã cử các bác sĩ của Bệnh viện đa khoa Bảo Long đến đón Phương về Hà Tây chăm sóc. Anh không quên nhận luôn Trương Văn Chín và em trai Phương vào làm việc để có tiền lương và điều kiện chăm sóc. Điều kỳ diệu đã xảy ra, không chỉ sức khỏe của Nguyễn Thị Phương khá dần lên, tự làm được nhiều việc mà cô còn khát khao được làm mẹ. Đám cưới của Phương - Chín diễn ra trong niềm hân hoan của toàn thể cán bộ công nhân viên Bảo Long và cả sự mừng vui, cảm phục của nhân dân miền núi Tân Kỳ xa xôi. Phương đã có thai và điều kỳ diệu nữa đã đến: vào ngày 13/6/2008, một bé trai đã ra đời trong sự vui mừng khôn tả của đôi vợ chồng trẻ và người thân. Ngay sau khi sinh, Phương đã gọi điện cho thầy Khai để chia sẻ và nhờ đặt tên con. Nguyễn Hữu Khai đã đặt tên cho cháu bé là Bảo Phúc, cái tên sâu nặng ân tình từ Bảo Long.
 Ông Nguyễn Hữu Khai nhận giải thưởng thơ lục bát. |
Quả thực, chuyện cứu người của Nguyễn Hữu Khai nhiều đến mức chính anh cũng không nhớ hết được. Vận động viên Lê Thị Huệ và những em nhỏ làng ung thư Phú Thọ đã được Nguyễn Hữu Khai chăm sóc, nhiều bệnh nhân nghiện hút, nhiễm HIV được anh tận tình cứu chữa... Với Nguyễn Hữu Khai, "bệnh nhân chính là thầy thuốc. Cứu chữa họ chính là nâng tầm kiến thức cho ta, nâng tâm hồn của ta, giúp ta tự hoàn thiện mình, tự cứu chính mình". Anh khẳng định: "Không có người bệnh hiểm nguy thì không bao giờ có thầy thuốc giỏi".
Ngoài nghề thuốc, Nguyễn Hữu Khai còn say mê thể thao và văn nghệ. Anh đã từng viết truyện thơ "Tình quê", xuất bản tập thơ "Lửa tình", viết nhiều truyện ngắn khác. Anh còn là Phó Chủ tịch Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam, đặc phái viên của báo Thể thao Việt Nam sang Paris viết về World Cup 98, rồi một thời đứng ra làm chuyên san Khỏe đẹp.
Từ 5 loại thuốc đầu tiên theo ngũ hành: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ... (Kim Long, Mộc Long, Thủy Long, Hỏa Long, Thổ Long...), đến nay Tập đoàn Y dược Bảo Long với 7 đơn vị công ty, bệnh viện, trường học đã sản xuất trên 100 mặt hàng, trở thành một thương hiệu nổi tiếng không chỉ trong nước mà còn xuất khẩu sang nhiều quốc gia ở châu Âu. Doanh thu của Bảo Long bình quân hằng năm tăng trên 25%. “Nguyễn Hữu Khai và Tập đoàn Y dược Bảo Long đã được Nhà nước tặng thưởng 2 Huân chương Lao động hạng Ba, Phó Tổng giám đốc Lê Thúy Hằng được tặng bằng khen của Chính phủ. Bảo Long còn nhận được nhiều huy chương, giải thưởng lớn và đang trở thành một thương hiệu nổi tiếng ở Việt Nam”. |
Thiếu tướng, GS.TS. Phạm Ngọc Giai - Phó Tổng giám đốc Bảo Long tâm sự: "Sức làm việc của ông Khai không ai theo nổi. Kiến thức của ông cũng thật rộng lớn. Cách quản lý của ông cũng thật độc đáo. Ông muốn xây dựng ý thức tự giác, khơi dậy niềm tự hào, lòng tin cậy của mọi người để họ biết xấu hổ, biết tránh xa những thói hư tật xấu, biết chắt chiu cho Bảo Long, chính là chắt chiu cho mình và con cháu mai sau. Kỷ luật của Bảo Long là phải biết vì nhau, vì hiệu quả thương hiệu của chính mình".
Cuộc đời ai cũng từng phải chịu ơn người nào đó mà ta chẳng thể đáp trả ân tình. Đến với Bảo Long, tôi hiểu sâu sắc hơn cụm từ: "Cứu người để trả nợ đời". Mong sao những ấn tượng tốt đẹp về Bảo Long 16 năm qua sẽ tỏa sáng hơn, lấp lánh hơn trên chặng đường hội nhập toàn cầu đầy thách thức nhưng cũng là vận hội lớn để vươn tới tầm cao mới.
Nhà văn Võ Khắc Nghiêm