Sáng đầu năm mới, khi những lời chúc an khang vang lên trong không khí đoàn viên, trẻ em háo hức đón nhận những phong bao đỏ thắm bằng cả niềm tin ngây thơ và sự mong chờ giản dị. Với người lớn, đó là một nét đẹp văn hóa lâu đời; với trẻ nhỏ, đó còn là cảm giác được yêu thương và được nhìn nhận như một thành viên quan trọng của gia đình. Chính vì vậy, cách chúng ta ứng xử với tiền mừng tuổi của con trong ngày mùng 1 Tết mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc hơn nhiều so với giá trị vật chất bên trong phong bao.
Trong xã hội hiện đại, khi trẻ em sớm tiếp xúc với khái niệm tiêu dùng và sở hữu cá nhân, tiền lì xì đôi khi được nhìn như "khoản tiền đầu tiên của riêng mình". Không ít phụ huynh băn khoăn: nên giữ lại để quản lý, gửi tiết kiệm, hay để con tự quyết định? Theo tôi, điều quan trọng không nằm ở việc ai giữ tiền, mà ở cách người lớn giúp trẻ hiểu rằng mỗi phong bao là một lời chúc, một sự gửi gắm yêu thương và niềm tin vào sự trưởng thành của các em.
Tôn trọng cảm xúc, gìn giữ niềm vui đầu năm
Ở lứa tuổi mầm non, cảm xúc tích cực có vai trò đặc biệt trong việc hình thành nhân cách. Mùng 1 Tết là khoảnh khắc thiêng liêng khi trẻ cảm nhận rõ nhất sự gắn kết gia đình. Nếu ngay trong buổi sáng đầu năm, người lớn vội vàng nhắc đến chuyện gửi tiết kiệm hay đóng học phí, niềm vui hồn nhiên có thể bị thay thế bởi cảm giác bị kiểm soát.
Ảnh minh hoạ.
Thực tế, thay vì lập tức "quản lý", cha mẹ nên dành thời gian cùng con tận hưởng trọn vẹn không khí sum vầy. Một lời nói nhẹ nhàng như: "Sau Tết, gia đình mình sẽ cùng bàn xem dùng tiền lì xì thế nào cho thật ý nghĩa" sẽ giúp trẻ cảm thấy mình được tôn trọng và tin tưởng. Khi cảm xúc được nâng niu, trẻ sẽ dễ dàng đón nhận những định hướng tiếp theo bằng tâm thế tích cực.
Chính trong sự lắng nghe và chia sẻ ấy, cha mẹ đang dạy con bài học đầu tiên về trách nhiệm: trách nhiệm không đến từ áp đặt, mà hình thành từ niềm tin và sự đồng hành.
Biến phong bao đỏ thành bài học về trách nhiệm và sẻ chia
Sau những ngày vui xuân, khi nhịp sống dần trở lại bình thường, đây là thời điểm thích hợp để cha mẹ cùng con trò chuyện về cách sử dụng tiền mừng tuổi. Với trẻ nhỏ, mọi bài học đều nên bắt đầu từ trải nghiệm cụ thể và gần gũi. Khi được tham gia vào việc quyết định, trẻ sẽ cảm nhận rõ ràng rằng mình có vai trò và có tiếng nói.
Cha mẹ có thể gợi mở để con hiểu rằng tiền lì xì không chỉ để tiêu dùng cho hiện tại, mà còn có thể dành cho những ước mơ nhỏ, cho việc học tập, hoặc cho những hành động sẻ chia. Khi trẻ tự tay bỏ một phần tiền vào heo đất, hay chủ động đề xuất mua một món quà tặng ông bà, các em đang học cách cân nhắc và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Đặc biệt, nếu được khuyến khích trích một phần nhỏ để giúp đỡ những bạn có hoàn cảnh khó khăn, trẻ sẽ sớm cảm nhận niềm vui của sự cho đi. Ở lứa tuổi mầm non, những hành vi nhỏ lặp lại nhiều lần sẽ dần trở thành phẩm chất. Lòng biết ơn và sự thấu cảm không thể hình thành bằng những lời dạy khô khan, mà được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm ấm áp và ý nghĩa như vậy.
Trong bối cảnh xã hội nhiều thay đổi, khi trẻ em chịu tác động mạnh mẽ từ môi trường số và áp lực thành tích, việc giáo dục giá trị sống ngay từ những điều giản dị của ngày Tết càng trở nên cần thiết. Một quyết định nhỏ về cách sử dụng phong bao lì xì hôm nay có thể trở thành nền tảng cho thói quen tài chính lành mạnh và tinh thần sẻ chia mai sau.
Tết sẽ thực sự rạng rỡ khi đứa trẻ không chỉ nhận về niềm vui vật chất, mà còn mang theo trong lòng một bài học về sự trân trọng và trách nhiệm. Và với tôi, đó chính là món quà đầu năm bền vững nhất mà người lớn có thể trao cho con trẻ trong ngày mùng 1 đầy hy vọng này.
