Củng cố y tế cơ sở, hướng tới hệ thống hiện đại và chăm sóc sức khỏe

Những nỗ lực củng cố y tế cơ sở tại Lâm Đồng là bước đi thiết thực để thực hiện mục tiêu  hướng tới hệ thống y tế toàn diện, đồng bộ, hiện đại và chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Lâm Đồng đang đẩy mạnh thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn đến năm 2030, gắn với các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cách làm này góp phần nâng cao chất lượng y tế cơ sở, nhất là tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Bồi đắp nguồn lực, nâng cao chất lượng y tế

Để y tế cơ sở thực sự là nền tảng bền vững, tỉnh Lâm Đồng đang củng cố tổ chức sau sáp nhập, tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, nhân lực, tài chính và đẩy mạnh chuyển đổi số. Tinh thần củng cố y tế cơ sở để thực hiện mục tiêu đang được cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động thiết thực của ngành Y tế và các địa phương, từ chủ động chăm sóc sức khỏe người dân, phát triển nhân lực chất lượng cao đến cập nhật, ứng dụng tiến bộ y học. Qua đó, chất lượng dịch vụ từng bước được nâng lên, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng của người dân.

Thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, tỉnh đã tái cấu trúc mạng lưới y tế theo hướng thông suốt, hiệu quả. Hiện tuyến khu vực có 27 trung tâm y tế khu vực trực thuộc Sở Y tế Lâm Đồng, giữ vai trò trụ cột trong khám, chữa bệnh, y tế dự phòng và hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật.

Ở tuyến cơ sở, 124 trạm y tế xã, phường, đặc khu cùng 192 điểm trạm phụ thuộc đã được bàn giao nguyên trạng về UBND cấp xã quản lý. Hệ thống trạm y tế có 2.686 nhân lực, gồm 320 bác sĩ, cùng gần 1.900 nhân viên y tế thôn, bản và gần 3.500 cộng tác viên dân số.

Mô hình quản lý mới bước đầu giúp chính quyền cấp xã chủ động hơn trong gắn kết công tác y tế với phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo và bảo đảm an sinh tại địa phương. Tuy nhiên, kết quả giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh Lâm Đồng trong tháng 8/2026 tại các xã Nam Ban Lâm Hà, Nam Hà Lâm Hà, Hàm Thạnh và Hàm Kiệm cho thấy y tế tuyến đầu đang chịu áp lực lớn. Sau sáp nhập địa giới hành chính, quy mô dân số và địa bàn quản lý tăng mạnh: xã Hàm Kiệm gần 30.000 dân, Hàm Thạnh hơn 16.000 dân, Nam Ban Lâm Hà hơn 33.000 dân.

Đặc biệt, số nhóm nhiệm vụ của trạm y tế cấp xã tăng từ 12 lên 22 theo quy định mới, trong khi nhân lực chưa đáp ứng đủ biên chế. Việc thu hút bác sĩ, phụ cấp lãnh đạo trạm, cơ chế tự chủ tài chính và phê duyệt giá dịch vụ kỹ thuật vẫn là những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ. Phần lớn các trạm hiện có mức tự chủ dưới 20%, thậm chí dưới 5%.

Đột phá ứng dụng công nghệ

Song song với củng cố bộ máy, việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã tạo chuyển biến tích cực tại cơ sở. Trong lĩnh vực y tế, 100% cơ sở đã liên thông dữ liệu khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Toàn tỉnh có hơn 858.000 người sử dụng Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID, đạt 22,6% dân số.

Việc gắn quản lý hành chính với hoạt động y tế giúp trạm y tế xã thực hiện hơn 2.800 lượt khám, chữa bệnh trong 6 tháng đầu năm 2026, kiểm soát tốt dịch bệnh và hoàn thành khám sức khỏe sàng lọc cho 83,9% trẻ dưới 6 tuổi.

Tuy vậy, qua giám sát thực tế, các chuyên gia lưu ý chuyển đổi số trong y tế không thể dừng ở khâu hành chính mà phải đi vào chiều sâu chuyên môn. Hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều trạm y tế đã cũ, thiếu đồng bộ và thiếu trang thiết bị bảo đảm an toàn thông tin.

Để nâng cao hiệu quả y tế cơ sở, HĐND tỉnh Lâm Đồng đề nghị ngành Y tế và các địa phương khẩn trương xây dựng đề án vị trí việc làm, kiện toàn bộ máy quản lý, tài chính; tháo gỡ vướng mắc trong mua sắm, đấu thầu, phân bổ kinh phí. Các địa phương cần đẩy mạnh hạ tầng số, tích hợp và khai thác hiệu quả bệnh án điện tử, hồ sơ sức khỏe điện tử.

Tăng tốc chuẩn hóa dữ liệu khám, chữa bệnh

Trước đó, ngày 7/9, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành văn bản chỉ đạo Sở Y tế và các đơn vị, địa phương liên quan quyết liệt thực hiện "Chiến dịch 90 ngày làm sạch, làm giàu, chuẩn hóa dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh" trên địa bàn tỉnh.

Chiến dịch nhằm hoàn thành đúng tiến độ các yêu cầu của Trung ương và Bộ Y tế, bảo đảm đưa vào khai thác, sử dụng hiệu quả cơ sở dữ liệu người hành nghề y từ ngày 1/1/2027. Dữ liệu cập nhật lên Hệ thống Quản lý Quốc gia phải tuân thủ nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung".

UBND tỉnh yêu cầu Sở Y tế chỉ đạo toàn bộ cơ sở khám, chữa bệnh có giường bệnh nội trú trên địa bàn, ngoại trừ các cơ sở thuộc Bộ Công an và Bộ Quốc phòng, thực hiện nhập liệu, báo cáo lên Cổng thông tin khám bệnh, chữa bệnh trước ngày 15/9/2026. Các cơ sở phải kê khai chính xác, đầy đủ thông tin thực tế như số giường bệnh, diện tích xây dựng, tên cơ sở.

Bộ Y tế dự kiến căn cứ nguồn dữ liệu này để kiểm tra, đánh giá điều kiện hoạt động và xác định quy mô giường bệnh nội trú. Các cơ sở không tuân thủ hoặc chậm nhập dữ liệu phải chịu trách nhiệm đối với các phát sinh pháp lý, trong đó có nguy cơ không được thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT.

UBND tỉnh cũng giao Sở Y tế Lâm Đồng tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh, xử lý trường hợp chậm trễ hoặc nhập liệu không bảo đảm chất lượng. Khi phát sinh khó khăn, các đơn vị báo cáo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh hoặc tham mưu UBND tỉnh để được xử lý.

Theo số liệu tại hội nghị trực tuyến với các trung tâm y tế khu vực và UBND cấp xã, đến nay 34/37 trạm y tế đã hoàn thành thi công, 44 trạm được bàn giao thiết bị. Tuy nhiên, việc chuyển giao trạm y tế về UBND cấp xã quản lý vẫn bộc lộ khó khăn như thiếu bác sĩ, hạ tầng xuống cấp, vướng mắc trong thanh quyết toán BHYT và ứng dụng công nghệ thông tin.

Đến ngày 8/9, tiến độ chuẩn hóa dữ liệu tiêm chủng mở rộng đạt 58,8%. Ngành Y tế đang đẩy mạnh tiêm bù, tiêm vét, phấn đấu hoàn thành 100% chỉ tiêu trước ngày 31/12/2026.

Chiến dịch khám sức khỏe định kỳ toàn dân đã có 100% cơ sở y tế tham gia, thực hiện khám cho 829.087 lượt người, đạt 21,3% kế hoạch; trong đó 22/159 đơn vị đã hoàn thành vượt chỉ tiêu.

Củng cố y tế cơ sở, đồng thời giải quyết đồng bộ những điểm nghẽn về nhân lực, cơ sở vật chất, tài chính và dữ liệu số sẽ tạo nền tảng để Lâm Đồng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu. Đây cũng là điều kiện quan trọng để người dân được tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện, công bằng, chất lượng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí: Từng bước chuyển từ chữa bệnh sang chủ động quản lý sức khỏe toàn dân

SKĐS - Sau một năm triển khai Nghị quyết số 72, hàng chục triệu người dân đã được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí...từng bước hình thành dữ liệu sức khỏe điện tử phục vụ quản lý sức khỏe toàn dân.