Cúm mùa: Lưu ý quan trọng khi dùng thuốc và chăm sóc tại nhà

02-03-2026 06:00 | An toàn dùng thuốc

SKĐS - Tại Việt Nam, cúm mùa xuất hiện quanh năm nhưng bùng phát mạnh vào thời điểm giao mùa, đặc biệt là mùa xuân với tiết trời ẩm ướt. Hiểu rõ về loại virus này cùng phương pháp điều trị và chăm sóc đúng cách sẽ giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi và ngăn chặn sự lây lan trong cộng đồng.

1. Nguyên tắc điều trị cúm mùa tại nhà

Khác với cảm lạnh thông thường, cúm mùa thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, mệt mỏi toàn thân, đau nhức cơ bắp và ho khan. Đối với người trẻ khỏe mạnh, bệnh có thể tự khỏi sau một tuần. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ, người già hoặc người có bệnh nền, cúm có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi hoặc suy hô hấp.

Đa số các trường hợp cúm mùa mức độ nhẹ đều có thể tự điều trị và theo dõi tại nhà. Mục tiêu chính của việc điều trị là giảm nhẹ triệu chứng và tăng cường sức đề kháng để cơ thể tự chống lại virus.

1.1 Dùng thuốc trị cúm mùa

Đầu tiên là việc kiểm soát thân nhiệt: Khi sốt cao trên 38,5 độ C, người bệnh có thể sử dụng các loại thuốc hạ sốt phổ biến như paracetamol theo đúng liều lượng chỉ định của bác sĩ hoặc hướng dẫn trên bao bì. Việc chườm ấm ở các vùng như nách, bẹn và trán cũng giúp tản nhiệt hiệu quả.

Tuyệt đối không tự ý sử dụng các loại thuốc kháng sinh vì kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn, không có tác dụng với virus cúm mùa. Việc lạm dụng kháng sinh không những khiến cơ thể suy yếu, không giúp bệnh mau khỏi mà còn gây ra tình trạng kháng thuốc.

Cúm mùa: Lưu ý quan trọng khi dùng thuốc và chăm sóc tại nhà- Ảnh 1.

Tại nhà, người bệnh cúm mùa chỉ sử dụng các loại thuốc thông thường như hạ sốt, hỗ trợ giảm ho...

Thứ hai là giảm các triệu chứng hô hấp: Người bệnh nên thường xuyên nhỏ mũi và súc họng bằng nước muối sinh lý để làm sạch đường hô hấp, giảm cảm giác đau rát họng và nghẹt mũi. Nếu ho nhiều gây mất ngủ hoặc mệt mỏi, có thể sử dụng các loại siro ho thảo dược hoặc các bài thuốc dân gian như ngậm chanh đào mật ong.

1.2 Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt để mau hồi phục

Dinh dưỡng đóng vai trò quyết định trong việc rút ngắn thời gian điều trị cúm mùa. Khi bị cúm, cơ thể thường mất nước do sốt cao và vã mồ hôi. Do đó, người bệnh cần uống nhiều nước, bao gồm nước lọc, nước hoa quả hoặc các loại dung dịch bù điện giải.

Chế độ ăn nên ưu tiên các loại thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa như cháo, súp hoặc bún. Việc bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C như cam, bưởi, ổi giúp tăng cường hệ miễn dịch. Ngoài ra, các loại gia vị có tính kháng khuẩn tự nhiên như tỏi, gừng, hành cũng nên được thêm vào thực đơn hằng ngày để hỗ trợ quá trình diệt virus và làm ấm cơ thể.

Bên cạnh dinh dưỡng, chế độ nghỉ ngơi cũng cực kỳ quan trọng. Người bệnh cần ngủ đủ giấc và hạn chế làm việc nặng. Việc vận động nhẹ nhàng trong không gian thoáng đãng có thể giúp khí huyết lưu thông nhưng cần tránh nơi có gió lùa hoặc nhiệt độ quá thấp.

2. Biện pháp ngăn ngừa lây nhiễm cho người xung quanh

Một người bị cúm có thể lây bệnh cho người khác từ một ngày trước khi khởi phát triệu chứng và kéo dài đến 5 hoặc 7 ngày sau đó. Vì vậy, việc cách ly và giữ vệ sinh là trách nhiệm quan trọng để bảo vệ gia đình và cộng đồng.

Người bệnh nên được ưu tiên nằm nghỉ ở phòng riêng thoáng khí nhưng tránh gió lùa. Mọi sinh hoạt cá nhân như ăn uống, tắm giặt nên tách biệt hoàn toàn với các thành viên khác trong gia đình. Khi phải tiếp xúc với người khác, người bệnh bắt buộc phải đeo khẩu trang y tế và giữ khoảng cách an toàn.

Việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn chặn virus phát tán. Các vật dụng thường xuyên chạm vào như tay nắm cửa, điều khiển tivi, điện thoại cần được lau chùi bằng dung dịch sát khuẩn hằng ngày. Khi ho hoặc hắt hơi, người bệnh nên dùng khăn giấy che miệng rồi bỏ ngay vào thùng rác có nắp đậy, sau đó rửa sạch tay.

3. Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Dù phần lớn các ca cúm có thể điều trị tại nhà nhưng việc theo dõi các dấu hiệu cảnh báo là không thể chủ quan. Người bệnh hoặc người nhà cần đưa đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các triệu chứng sau:

  • Sốt cao liên tục không hạ dù đã dùng thuốc hạ sốt bằng thuốc và biện pháp vật lý.
  • Cảm thấy khó thở, thở gấp hoặc đau tức vùng ngực.
  • Tình trạng mệt mỏi cực độ, lờ đờ, có dấu hiệu mất nước nặng hoặc rối loạn ý thức.
  • Các triệu chứng cúm đã thuyên giảm nhưng sau đó quay trở lại với mức độ nặng hơn kèm theo ho có đờm đặc.
  • Đối với trẻ em, cần đặc biệt lưu ý nếu trẻ quấy khóc không ngừng, bỏ bú, tím tái môi hoặc đầu ngón tay chân. Việc nhập viện kịp thời sẽ giúp các bác sĩ có phương án can thiệp chuyên sâu, tránh các biến chứng đe dọa đến tính mạng.

Phòng bệnh luôn mang lại hiệu quả cao hơn chữa bệnh. Tiêm vaccine cúm hằng năm là biện pháp phòng ngừa chủ động và hiệu quả nhất hiện nay. Vaccine giúp cơ thể tạo ra kháng thể đặc hiệu để chống lại các chủng virus cúm phổ biến nhất trong năm đó.

Bên cạnh tiêm phòng, việc duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục đều đặn và giữ gìn vệ sinh môi trường sống sẽ giúp mỗi cá nhân xây dựng được hệ miễn dịch vững vàng. Trong những ngày mưa phùn ẩm ướt, việc giữ ấm cơ thể và giữ cho không gian nhà cửa khô thoáng chính là chìa khóa để đẩy lùi sự tấn công của virus cúm mùa.

Mời độc giả xem thêm video:

Chớ coi thường bệnh cúm mùa, tiêm vaccine để bảo vệ sức khỏe.

BS.Đỗ Thị Dung
Ý kiến của bạn