DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0901727659 bandientuskds@gmail.com
Cục trưởng Cục ATTP tư vấn về an toàn thực phẩm
07:10 12/08/2015 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Báo Suckhoedoisong.vn tổ chức tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Đối phó nỗi lo an toàn thực phẩm” vào hồi 9h30, thứ 4 ngày 12/8/2015
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải

Nguyên GĐ TT Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh Dưỡng QG

Mời các bạn theo dõi buổi tư vấn truyền hình trực tuyến

Báo Sức khoẻ & Đời sống trân trọng cảm ơn TS Nguyễn Thanh Phong-Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm- Bộ Y tế; ThS. Bác sĩ nội trú Nguyễn Quốc Thái, bác sĩ Phòng cấp cứu Khoa Truyền nhiễm -Bệnh viện Bạch Mai và ThS.BS. Lê Thị Hải, Nguyên Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã tham gia chương trình giao lưu. Trân trọng cảm ơn nhãn hàng Lifebuoy đã tài trợ cho chương trình!

Thực phẩm đóng vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống hàng ngày của chúng ta. Dinh dưỡng là yếu tố quyết định sức khỏe và tuổi thọ. Bữa ăn bảo đảm dinh dưỡng là bữa ăn có đủ các thực phẩm chứa các thành phần dinh dưỡng cả về số lượng và chất lượng.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra làm thế nào để chúng ta vừa chọn được nguồn thực phẩm đảm bảo an toàn? cách bảo quản thực phẩm thế nào, chế biến ra sao để không làm mất đi giá trị dinh dưỡng vốn có của thực phẩm cho bữa ăn hàng ngày, xử trí khi xảy ra ngộ độc thực phẩm thế nào? Bởi hiện tượng ngộ độc thực phẩm không còn quá xa lạ với chúng ta, thậm chí có những vụ ngộ độc thực phẩm đã làm hàng trăm người mắc phải nhập viện và đã có trường hợp tử vong do ngộ độc thực phẩm chỉ vì thực phẩm không có nguồn gốc xuất xứ, thực phẩm bị ôi thiu, nấm mốc…Theo Tổng cục thống kê, đến hết tháng 6/2015, trên cả nước đã xảy ra 59 vụ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng, làm 2.206 người bị ngộ độc, trong đó có 13 trường hợp tử vong

Giúp bạn đọc có được kiến thức cơ bản về an toàn thực phẩm, báo Sức khoẻ & Đời sống tổ chức chương trình giao lưu truyền hình trực tiếp "Đối phó nỗi lo an toàn thực phẩm". Mọi thắc mắc của bạn đọc sẽ được các chuyên gia hàng đầu giải đáp vào hồi 9h30, thứ 4 ngày 12/8/2015

Chương trình được truyền hình trực tuyến trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn và trang tin điện tử Songkhoe.vn

Khách mời tham gia chương trình gồm có:

TS Nguyễn Thanh Phong-Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm- Bộ Y tế

ThS. Bác sĩ nội trú Nguyễn Quốc Thái, bác sĩ Phòng cấp cứu Khoa Truyền nhiễm - Bệnh viện Bạch Mai

ThS.BS. Lê Thị Hải, Nguyên Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia

Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ email:bandientuskds@gmail.com;

hoặc trên trang fanpage: Y tế Việt Nam

hoặc fanpage của báo: Sức khỏe & Đời sống

Hoặc gửi câu hỏi dưới dạng tin nhắn vào số điện thoại 0965350350 trong thời gian diễn ra tư vấn truyền hình trực tiếp. (Lưu ý, toà soạn không nhận cuộc gọi).

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

  • MC :
    Thưa Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong: Hiện nay, thực phẩm bẩn, không rõ nguồn gốc, dùng nhiều chất phụ gia… tràn lan khiến người tiêu dùng khá hoang mang. Cục An toàn vệ sinh thực phẩm có những biện pháp gì để khắc phục tình trạng trên? Anh có lời khuyên gì cho người tiêu dùng không ạ?

    TS Nguyễn Thanh Phong :

    Vấn đề ở đây là phải tránh sử dụng, lạm dụng sai . Nếu dùng đúng liểu, đúng trong danh mục cho phép thì vẫn được. Chứ không phải cứ dùng chất tạo màu, thực phẩm là độc hại.

    Phụ gia thực phẩm hiện nay chúng ta cho sử dụng khoảng 400 chất.

    5 yếu tố phải có của phụ gia thực phẩm đó là: Phụ gia nằm trong danh mục cho phép, đảm bảo tinh khiết, đúng nồng độ và đúng đối tượng thực phẩm và được công bố tiêu chuẩn.

    Ví dụ cùng một phụ gia màu vàng có loại được phép sử dụng trong thực phẩm. Tuy nhiên phụ gia thực phẩm thường đắt nên có đối tượng đã sử dụng phụ gia công nghiệp để chế biến thực phẩm. Hoặc có thể dùng phụ gia nằm trong danh mục cho phép, đúng đối tương cho phép nhưng lại sai nồng độ

    Tôi cho rằng, không thể nghĩ rằng cứ sủ dụng phụ gia thực phẩm, phẩm màu hay chất bảo quản là sai. Nếu không có các yếu tố này làm sao chúng ta có thể ăn thịt bò Úc hay xuất khẩu thực phẩm đóng hộp sang nước ngoài. Vấn đề là chúng ta sử dụng phụ gia thực phẩm/ phẩm màu hợp lý.

  • MC :
    Thói quen ăn uống có phải là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này ngày một nhiều không thưa bác sĩ Hải?

    TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

    Trước đây thức ăn đường phố ít, nhưng nay khi nền kinh tế thị trường phát triển, công việc bận rộn, quỹ thời gian eo hẹp, hàng quán khắp nơi rất thuận tiện nên nhiều người ít khi ăn ở nhà. Nhiều gia đình thậm chí chỉ chỉ quây quần ăn với nhau bữa tối, chính vì thế nếu không chọn được hàng quán tin cậy, đảm bảo an toàn thực phẩm thì nguy cơ ngộ độ cao.

    Các bạn cũng biết là có nhiều trường hợp, thực phẩm chế biến ở quán ăn ngoài dường như không sạch nhưng người ta chấp nhận bán với giá rẻ nên người tiêu dùng cũng chấp nhận ăn.

    Trong gia đình, điều đáng nói là thói quen về vệ sinh an toàn thực phẩm của người nội trợ - nhất là ở vùng nông thôn, đơn giản như việc rửa ray trước khi chế biến thực phẩm, hoặc sau khi đi vệ sinh cũng chưa được quan tâm, tạo thói quen chế biến thức ăn chưa tốt.

    Bản thân gia đình tôi, con cái không có khái niệm ăn sáng ở hàng quán, kể cả khi gia đình có công việc gì thì đều tổ chức tại nhà mà không ăn ngoài bao giờ. Cháu nhà cũng có nói là ăn bên ngoài bữa nào là về rối loạn tiêu hóa ngay.

  • Một bạn đọc :
    Thưa Ths BS Nguyễn Quốc Thái, những chất phụ gia thường có hàm lượng ít nên gần như không tác động tức thì mà âm thầm tiến triển, bác sĩ có thể cho độc giả biết thêm những nguy cơ khi dùng nhiều thực phẩm có các chất phụ gia vượt mức cho phép? Ths BS Nguyễn Quốc Thái trả lời:

    ThS. BS Nguyễn Quốc Thái :

    Chất phụ gia có nhiều loại, dùng trong nhiều mục đích khác nhau. Chúng ta không thể thống kê hết được các chất phụ gia cũng như những hậu quả của việc sử dụng những chất phụ gia đó. Tôi chỉ có thể đơn cử một số chất phụ gia như hàn the chẳng hạn. Hàn the được sử dụng trong giò chả, bánh đúc… Qua các nghiên cứu người ta thấy rằng, sử dụng lâu dài hàn the ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, làm cho người ta có cảm giác khó chịu, mệt mỏi, giảm trí nhớ, một số báo cáo còn cho thấy nó giảm chức năng sinh sản…. Đây là ví dụ cho thấy có những chất phụ gia được Bộ Y tế đưa vào danh mục cấm sử dụng, nhưng thực tế ở nơi này, nơi khác người ta vẫn sử dụng. Có những quốc gia người ta cho phép sử dụng hàn the ở một hàm lượng thấp.  Những người bình thường không thể biết được  trong loại thực phẩm mình sử dụng có hàn the hay không, tuy nhiên đây là chất đã được Bộ Y tế không cho phép, người sản xuất nên tuân thủ. Ngoài ra có một số chất phụ gia tạo màu, chúng ta có thể dùng một số loại chất tạo màu truyền thống, phần lớn được lấy từ thực vật được cho là an toàn hơn. Ngày nay người ta thậm chí còn sử dụng phẩm màu công nghiệp cho vào thực phẩm, đã có nhiều thống kê cho thấy có nguy cơ gây ung thư.  Thực tế hiện nay có nhiều loại phụ gia được cho là mới hơn, an toàn hơn, nhưng chưa có một thống kê cụ thể nào.

  • MC :
    Thưa quý vị và các bạn, theo thống kê, mỗi năm Việt Nam có chừng 250-500 vụ ngộ độc thực phẩm với 7.000-10.000 nạn nhân và 100 – 200 ca tử vong. Nhà nước cũng phải chi trên 3 tỉ đồng cho việc điều trị, xét nghiệm và điều tra tìm nguyên nhân. Thưa TS Nguyễn Thanh Phong, hiện nay, ngày càng nhiều các vụ ngộ độc thực phẩm, đặc biệt ở các khu công nghiệp, chế xuất. Có biện pháp nào cứng rắn để giảm số lượng này xuống không thưa Cục trưởng?

    TS Nguyễn Thanh Phong :

    Tử vong do ngộ độc thực phẩm ở Việt Nam chủ yếu là do cac vụ độc tố tự nhiên chủ yếu do rượu, cá nóc, cóc... Ngộ độc thực phẩm tập thể số lượng rất nhiều chủ yếu do vi sinh vật, tuy nhiên gần như không có tử vong vì ngộ độc do vi sinh vật.

    Tuy nhiên tôi phải khẳng định, rủi ro do sử dụng thực phẩm rất khó tránh khỏi. Thứ nhất là do hệ thống quản lý về vấn đề này ở nước ta còn rất mới. Tiếp đến là do đời sống của người dân vẫn còn khó khăn, đôi khi người dân biết thực phẩm đó không rõ nguồn gốc nhưng vẫn sử dụng. Bên cạnh đó là do thói quen ăn uống, ví dụ như thói quen ăn tiết canh, gỏi cá với ngay cả những người có điều kiện về kinh tế. Ngoài ra cũng phải kể đến là yếu tố môi trường.

    Mặc dù vậy nhưng vấn đề ngộ độc thực phẩm diễn ra ở nhiều quốc gia, ngay cả như Mỹ một nước văn minh hiện đại như thế, một năm cũng có khoảng 75 nghìn ca ngộ độc thực phẩm

    Với Việt Nam, tôi cho rằng số liệu bạn đưa ra, đó là số liệu chưa đầy đủ, theo ước lượng của chúng tôi số liệu về ngộ độc thực phẩm của toàn dân chúng ta mỗi năm có thể lớn hơn.

    Vậy làm thế nào để vừa với điều kiện thực tiễn của Việt Nam như thế và lý do khách quan chúng ta có thể giải quyết được vấn đề ngộ độc thực phẩm?

    Hiện nay chúng ta đã bắt đầu hình thành được hệ thống quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm từ TW đến xã phường, chủ yếu là tuyến xã phường với 10 triệu hộ nông dân sản xuất nhỏ lẻ, sử dụng không hết thì bán. Ở các nước khác không như thế.

    Chúng ta có 500.000 cơ sở sản xuất chế biến thực phẩm, trong đó 85% là cơ sở nhỏ lẻ, làng nghề truyền thống, không dễ gì vì lý đảm bảo an toàn thực phẩm mà chúng ta có thể xoá bỏ ngay.

    Chúng ta có hệ thống văn bản quản lý, phân rõ trách nhiệm của các bộ, ngành và chính quyền địa phương. Tuy nhiên vấn đề đặt ra là các cơ quan đã được phân công nhiệm vụ đã thực hiện hết chức năng, nhiệm vụ hay chưa thì chúng ta cũng còn phải bàn tiếp…

    Tôi cũng xin nói thêm đôi khi thói quen của người tiêu dùng biết là nguy cơ cao nhưng vẫn dùng đó chính là nguy cơ dẫn đến ngộ độc thực phẩm.

    Nhưng cũng có những trường hợp người tiêu dùng không có sự lựa chọn, nhất là trong các bữa ăn công nghiệp. Ở đây, người tiêu dùng là người công nhân không có sự lựa chọn nào khác vì suất ăn đã được cung cấp bởi đơn vị làm sẵn. Đã có nhiều vụ hàng trăm công nhân bị ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn công nghiệp bởi suất ăn quá rẻ, theo điều tra của chúng tôi, nhiều nhà máy, doanh nghiệp vẫn để suất ăn của công nhân chỉ 9000-10.000đ/suất, trong đó có lợi nhuận của nhà sản xuất. Trong điều kiện như hiện nay với giá thành như vậy thì suất ăn này vừa không đảm bảo dinh dưỡng vừa không đảm bảo an toàn thực phẩm

    Công nhân trong các khu công nghiệp thường trong độ tuổi sinh sản, bữa ăn không đảm bảo, ảnh hưởng đến sức khoẻ

    Các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể tại bếp ăn công nghiệp thì có đến 70% mua ở chỗ khác, chế biến tại chỗ hiếm khi xảy ra ngộ độc vì yếu tố đảm bảo an toàn được đề cao.

  • MC :
    Thưa bác sĩ Nguyễn Quốc Thái, trước tình hình ngộ độc thực phẩm khó kiểm soát như thế, quan điểm của anh về vấn đề này thế nào ạ?

    ThS. BS Nguyễn Quốc Thái :

     Đứng trên quan điểm một bác sĩ lâm sàng, việc đảm bảo an toàn thực phẩm không thể làm ngay lập tức, chúng tôi khuyến cáo mỗi người dân chúng ta cần nhìn nhận lại  thói quen, tập quán ăn uống của mình. Chúng ta cần thay đổi hành vi, thay đổi thói quen ăn uống, sử dụng các loại thực phẩm đảm bảo, nguồn thực phẩm không nhiễm mầm bệnh vi sinh. Một trong những thói quen cần phải nhấn mạnh là rửa tay, rửa tay trước, sau khi chế biến thực phẩm là một trong những biện pháp chúng ta có thể thực hiện được ngay tại mỗi gia đình, ở mỗi người dân. Chúng ta không chỉ thực hiện ở cấp độ cá nhân mà cần thực hiện ở nhà hàng, nơi chuẩn bị thực phẩm cho nhiều người ăn. Cần xây dựng tốt quy trình thực phẩm sống và chín tách biệt. Bên cạnh đó, việc lựa chọn thực phẩm đầu vào, bảo quản thực phẩm ở mỗi nhà hàng, mỗi hộ gia đình, đảm bảo không có yếu tố nguy cơ dẫn đến ngộ độc thực phẩm ở mỗi cá nhân hoặc ngộ độc thực phẩm hàng loạt.

  • MC :
    Chị có lời khuyên nào cho người dân giữ thói quen ăn uống ở các quán vỉa hè?

    TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

    Như TS. Phong có nói, các văn bản pháp luật nhà nước đưa ra là khá đầy đủ nhưng đa số người dân đều nắm chưa vững, việc thực hiện vẫn còn hạn chế. Tôi nghĩ, khi đưa ra quy định rồi thì cần kiểm tra giám sát, có cơ chế phạt thật nặng cho những người làm sai mới có thể phần nào ngăn chặn tình trạng ngộ độc thực phẩm.

    Về lời khuyên cho người dân thì tôi nghĩ, ở các hàng quán bên ngoài nhìn có vẻ sạch sẽ, đủ tiêu chuẩn kinh doanh thực phẩm nhưng quan trọng nhất là đầu vào của thực phẩm chế biến. Nếu không sạch thì làm các món ăn khác nhau nhưng vẫn ngộ độc bình thường.

    Tuy nhiên trên thực tế vẫn có những quán ăn đường phố rất ngon không thể phủ nhận, do đó, tôi nghĩ cần có cơ chế giám sát kiểm tra phạt thật nặng, phát thanh thường xuyên công khai những cơ sở vi phạm.

  • Nguyễn Hồng Lựu :
    Chào ThS.BS. Lê Thị Hải, Xin hỏi bác sĩ, làm thế nào để phân biệt được rau sạch và rau có phun thuốc trừ sâu? Các giải pháp như sục ô –zôn, ngâm muối loãng, ngâm nước gạo có giảm thiểu lượng thuốc trừ sâu được không thưa bác sĩ?

    TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

    Đi chợ mua thực phẩm quả thực rất khó phân biệt được đâu là rau sạch và rau có phun thuốc trừ sâu. Kinh nghiệm của tôi là nên tìm đến địa chỉ bán rau tin cậy, cơ sở có địa chỉ sản xuất rõ ràng để có bữa ăn yên tâm, an toàn. Bên cạnh đó thì việc chế biến, bảo quản rau trong gia đình rất quan trọng, dù thực phẩm sạch nhưng nếu không biết bảo quản thì vẫn có thể gây ngộ độc.

    Hiện trên thị trường bán nhiều sản phẩm máy sục ôzôn cho thực phẩm, bạn đọc có hỏi các giải pháp như sục ô–zôn, ngâm muối loãng, ngâm nước gạo có giảm thiểu lượng thuốc trừ sâu được không, thì tôi nghĩ, bản thân tôi chưa cảm thấy an tâm lắm. Nước muối loãng ngâm cũng được nhưng với một số loại rau nếu ngâm lâu quá thì dễ nát khiến vi khuẩn xâm nhập. Còn rửa rau bằng nước gạo, với gia đình ăn ít thì không có nhièu nước gạo để ngâm, điều này cũng ít khả thi.

    Theo tôi, rau mua về nên rửa trực tiếp dưới vòi nước nhiều lần (ít nhất là 3 lần) thì gần như có thể giảm thiểu đáng kể được chất bẩn. Kinh nghiệm của tôi khi đi chợ chọn rau cũng hay đưa lên để ngửi qua xem có mùi gì lạ không, hoặc nếu rau mỡ màng bất thường, xanh quá cũng thì cũng không nên mua.

  • Độc giả :
    Với những trường hợp bị ngộ độc thực phẩm thì nguyên nhân chủ yếu là do đâu thưa bác sĩ?

    ThS. BS Nguyễn Quốc Thái :

    Tôi công tác ở bệnh viện thường gặp các trường hợp có rối loạn tiêu hóa. Qua  khai thác, bệnh nhân thường nói là ăn món lạ, món mới hay món nghi ngộ độc thực phẩm. Tựu chung, nguyên nhân chủ yếu vẫn là do các mầm bệnh vi sinh ở các thực phẩm không đảm bảo. Có những trường hợp mầm bệnh vi sinh gây sốt, bác sĩ có thể dự đoán có con vi khuẩn gây bệnh còn tồn tại trong thực phẩm. Nhưng có những trường hợp không sốt, chúng ta cho là do độc tố vi khuẩn. Nhiều trường hợp cho là thức ăn nấu chín là an toàn, nhưng có những độc tố bền với nhiệt,  như độc tố do tụ cầu, cần nấu chín 100 độ trong 2 giờ mới tiêu diệt được. Độc tố thường gây tiêu chảy nhiều. Bên cạnh đó có một số loại hóa chất, hoặc các yếu tố liên quan đến hóa chất trong thực phẩm. Nhiều trường hợp bệnh nhân vào viện trong tình trạng buồn nôn, huyết áp tụt, sau khai thác mới phát hiện ra bệnh nhân ăn cá biển, để lâu. Cá biển để lâu có thể xuất hiện vi sinh vật, sinh ra các chất làm giãn mạch máu, tụt huyết áp, gây buồn nôn, nôn, tiêu chảy. Bên cạnh đó còn có một số hóa chất bảo quản cũng gây ngộ độc.

  • Nguyễn Hồng Hạnh :
    Xin hỏi ThS.BS Lê Thị Hải, khi bị ngộ độc do các loại thuốc tẩm ướp muối diêm, hàn the, bệnh nhân sẽ có biến chứng gì và di chứng để lại có nghiêm trọng không ạ?

    TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

    Tôi nghĩ nếu ăn những thực phẩm như thế này với số lượng lớn thì có thể gây ngộ độc ngay; nếu ăn liên tục với số lượng ít thì tích tụ lại dần gây hại cho cơ thể. Trong đó điều đáng lo ngại nhất như chúng ta biết hiện nay đó là bệnh ung thư.

  • Nguyễn Thu Hà :
    Ngộ độc thuốc trừ sâu có những biến chứng nguy hiểm gì, nếu gặp phải, nạn nhân nên sơ cứu thế nào ạ?

    ThS. BS Nguyễn Quốc Thái :

    Ngộ độc thuốc trừ sâu thường gặp trong bệnh viện là bệnh nhân tự tử, ban đầu có thể đau quặn, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, nhịp tim chậm ... sau nạn nhân có thể biểu hiện ra hệ thần kinh như bị liệt. Dư lượng thước trừ sâu, bảo vệ thực vật thì người dùng thường có biểu hiện nhẹ, ăn xong thấy nôn nao khó chịu, đau đầu, mệt mỏi, có rồi loạn tiêu hóa nhẹ, buồn nôn, tiêu chảy ít…. Đấy là những biểu hiện trên lâm sàng rất là thô sơ khó mà phân biệt được đây là rối loạn tiêu hóa do sử dụng thực phẩm  dư thừa lượng thuốc bảo vệ an toàn thực phẩm hay là do rối loạn tiêu hóa do các căn bệnh khác. Trong bệnh viện, chúng tôi gặp trường hợp người dân thường tự ý sử dụng than hoạt khi nghi ngờ ngộ độc. Chúng tôi cũng khuyến cáo rằng, khi chưa xác định được nguyên nhân gây ngộ độc không nên uống than hoạt hính. Lời khuyên chung là nên uống nước orezol trong trường hợp bị nôn, tiêu chảy, để chống mất nước và điện giải. Sau khi uống, tình trạng tiêu chảy hay những rối loạn tiêu hóa khác không đỡ, người bệnh nên đến gặp bác sĩ để khám bệnh.

  • MC :
    Tiêu thụ thức ăn đường phố hiện đã trở thành một một nhu cầu, một thói quen của đông đảo người dân.Nhiều độc giả có băn khoăn về tiêu chí đánh giá VSATTP đối với những quán ăn vặt đường phố? Câu hỏi này xin được dành cho TS Nguyễn Thanh Phong?

    TS Nguyễn Thanh Phong :

    Chúng ta không thể phủ nhận vai trò của thức ăn đường phố bởi yếu tố tiện lợi, rẻ và yếu tố văn hoá ẩm thực và đáp ứng nhu cầu của xã hội như học sinh sinh viên, người làm công ăn lương, người ở tỉnh xa đi công tác...

    Ví như bánh mỳ Hội An, phở, cơm sườn... là những món ăn đường phố nổi tiếng thế giới vấn đề là nó được bày bán ở vỉa hè, đường phố trong khi môi trường, đặc biệt là điều kiện giao thông của chúng ta bụi bặm nên thức ăn đường phố dễ bị ô nhiễm. Bên cạnh đó là do giá rẻ thức ăn đường phố rẻ nên nguồn thực phẩm thường không đảm bảo yêu cầu. Ngoài ra là do các yếu tố về đảm bảo điều kiện kinh doanh thức ăn đường phố của người buôn bán chưa đáp ứng được. Do đó nguy cơ sử dụng thức ăn đường phố gây ngộ độc rất lớn.

  • Nguyễn Xuân Mai :
    Là một bác sĩ của Khoa Truyền nhiễm - Bệnh viện Bạch Mai, chắc hẳn ông đã trực tiếp làm việc với nhiều trường hợp cấp cứu do ngộ độc thực phẩm trong gia đình? Ông có thể chia sẻ một vài trường hợp đặc biệt được không ạ? Anh có thể cung cấp cho độc giả một số phương pháp sơ cứu ngộ độc trước khi đưa đến bệnh viện được không?

    ThS. BS Nguyễn Quốc Thái :

    Ngộ độc thực phẩm là lý do vào khám, nhập viện ở khoa truyễn nhiễm. Khi người bệnh có biểu hiện: nôn, buồn nôn, tiêu chảy thường đến khám ở khoa truyền nhiễm. Người bệnh luôn đinh ninh là thức ăn mình sử dụng đều đảm bảo. Tôi xin lưu ý với mọi người là thường người bệnh bị ngộ độc thực phẩm thường nghĩ tới bữa ăn gần nhất khi xuất hiện triệu chứng nôn, tiêu chảy. Nhưng không phải trường hợp nào bị ngộ độc thì cũng phát bệnh ngay, vì vi khuẩn, vi sinh vật thường có thời gian ủ bệnh. Bệnh xuất hiện có khi do bữa ăn cách đó 2-3 bữa, không phải bữa ăn gần nhất. Như hồi bệnh tả năm 2007, chúng tôi phát hiện người bệnh mắc bệnh do bữa ăn có nguy cơ cách đó 2 ngày. Bên cạnh đó cũng lưu ý đến vấn đề độc tố, liên quan đến người chế biến thực phẩm. Độc tố tụ cầu có thể vào thực phẩm do thói quen, bất cẩn của người chế biến gây ngộ độc. Về sơ cứu chỉ cần bù nước orezol thôi. Nhiều bài thuốc dân gian có khả năng làm ngừng ngay lập tức tiêu chảy, nhưng trong ngộ độc thực phẩm, chúng ta cần để tiêu chảy đủ thời gian thải độc tố ra ngoài. Nếu ngừng ngay tiêu chảy dễ bị liệt ruột, tắc ruột, làm tình trạng nôn trầm trọng hơn. Nếu bệnh trầm trọng cần đến gặp bác sĩ để được điều trị.

  • Lê Thị Trang :
    Tôi được biết tủ lạnh là một phương tiện bảo quản thức ăn chứ không có tác dụng diệt khuẩn, vậy tôi phải sắp xếp thực phẩm chín, sống như thế nào để đảm bảo vệ sinh?

    TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

    Bảo quản thực phẩm là vấn đề đặc biệt quan trọng, nhiều khi chúng ta nghĩ chỉ cần cho thức ăn vào tủ lạnh là yên tâm. Đây là quan niệm hoàn toàn sai lầm.

    Khi chúng ta để thức ăn trong ngăn đá, vi sinh vật cũng chỉ ở dạng không hoạt động chứ chúng không chết đi. Đến khi nấu nướng chúng ta cho thực phẩm ra ngoài tủ lạnh thì vi sinh vật lại phát triển và hoạt động bình thường.

    Ở ngăn mát cũng vậy, vi sinh vật không chết, thậm chí nếu chị em nội trợ bảo quản lẫn thức ăn sống với chín, hoặc thức ăn còn nóng mà cho luôn vào tủ lạnh thì không những tốn kém tiền điện mà là còn ổ vi khuẩn thuận lợi cho chúng phát triển.

    Theo tôi, sử dụng tủ lạnh thì cần vệ sinh lau chùi tủ lạnh ít nhất 1 lần/tuần. Việc sắp xếp thức ăn như thế nào trong tủ lạnh cũng rất quan trọng. Cá thịt sống bắt buộc phải để ngăn đá. Ở ngăn mát là thực phẩm đã nấu chín, nhưng trước khi cất đi cũng phải đun lại, để nguội rồi mới cho vào tủ lạnh. Thức ăn bảo quản nhất thiết phải có nắp đậy, bao bọc kỹ càng. Không để lẫn thức ăn sống chín vì có thể lây nhiễm chéo. Thực phẩm trong ngăm mát lấy ra phải nấu lại không được ăn ngay.

    Nguyên tắc để thức ăn trong tủ lạnh là phải rửa sạch, chia nhỏ thành từng bữa, rửa sạch, gói riêng từng gói để rã đông ăn từng bữa, tránh tình trạng rã đông nguyên khối thức ăn mà chỉ ăn ít rồi lại cấp đông lại. Dù đã cấp đông lại nhưng độc tố tụ cầu đã chết ngấm vào thực phẩm, khi nấu chín vẫn có thể gây ngộ độc.

  • Quỳnh Anh :
    Nhà tôi rất hay ăn rau sống do của nhà trồng được. Nhưng tôi thấy trên báo đài nói nhiều về bệnh sán lá gan do ăn nhiều gỏi hoặc rau sống. Để phòng bệnh sán lá gan, cần xử lý rau ăn sống và rau nấu chín như thế nào? Ở nhà tôi có trồng rau trên đất, không tưới phân, không xịt thuốc sâu, chỉ tưới nước máy. Vậy rau này có nguy cơ nhiễm sán lá gan hay không? Từ trước tới nay tôi nghĩ rau này là rau sạch nên chỉ rửa sơ sơ, vậy gia đình tôi có nguy cơ nhiễm sán lá gan hay không?

    ThS. BS Nguyễn Quốc Thái :

    Với bối cảnh câu hỏi đặt ra thì không có nguy cơ nhiễm sán lá gan. Sán lá gan nói chung có 2 loại sán lá gan lớn và sán lá gan bé. Nhiễm sán lá gan bé do ăn phải nang trùng trong thịt cá chưa nấu chín, như các món gỏi cá. Còn sán lá gan lớn thì nhiễm do ăn các loại thực vật thủy sinh sống trong nước như rau ngổ, ngó sen, rau rút, cải xoong, người bệnh ăn sống sẽ ăn phải các ấu trùng sẽ nhiễm sán lá gan lớn. Rau gia đình tự trồng không có nguy cơ nhiễm bệnh, nên người bệnh có thể yên tâm sử dụng.

  • MC :
    Thưa cục trưởng Nguyễn Thanh Phong: Tình trạng thực phẩm thiếu an toàn khó giải quyết một sớm một chiều, vậy có giải pháp nào để người tiêu dùng an tâm trước thực trạng thịt lợn thì có chất tăng trọng, rau dư lượng chất thực vật, hoa quả có chất bảo quản, không rõ nguồn gốc. Có công cụ nào để phát hiện các trường hợp đó không?

    TS Nguyễn Thanh Phong :

    Thực ra, 3 bộ ngành gồm Y tế, Công thương và NN-PTNT được Chính phủ phân công nhiệm vụ về lĩnh vực quản lý ATTP đã rõ ràng, vấn đề là khó khăn trong cơ chế giám sát và đôn đốc thực hiện.

    Các hành vi sử dụng chất cấm trong chăn nuôi như cho trâu bò, lợn uống nước trước khi giết mổ để tăng trọng... theo tôi được biết là Bộ NN&PTNT quản lý chặt chẽ, trong thời gian qua đã công bố những doanh nghiệp sai phạm và đã xử lý nghiêm các sai phạm.

    Các hành vi hay nguy cơ về an toàn thực phẩm do nhiều nguyên nhân, do đó đối với người tiêu dùng chúng ta không hy vọng có một cái test nào đó để có thể phản ứng được tất cả những tồn tại này, không những ở Việt Nam mà trên thế giới cũng thế.

    Vừa qua, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã chỉ đạo xây dựng cơ chế đặt các test cho kết quả nhanh ở các chợ đầu mối lớn, cái nào đạt kết quả thì cho kinh doanh không thì thôi. Tuy nhiên tôi cũng lưu ý rằng các test này chỉ tập trung vào các nhóm có nguy cơ cao mà thôi.

    Đối với máy ozon nghiên cứu để xử lý vi sinh thì hiệu quả, tuy nhiên tuyên truyền để người dân nghĩ rằng các máy này có thể phát hiện được tất cả các yếu tố độc hại thì không ổn vì nguyên tắc các hoá chất sử dụng trong nông nghiệp, trong chăn nuôi có công thức hoá học khác nhau. Do đó, chẳng có chất nào có thể trung hoà hoặc phá vỡ được các chất.

  • Nguyễn Thị Xuân Lan :
    Bác sĩ ơi, có phải các thức ăn bị biến chất khi chưa nấu chín hoặc bị ôi thiu sau khi chế biến sẽ sinh ra chất độc có tên là Histamin? Lượng chất này là bao nhiêu thì gây ngộ độc ạ?

    ThS. BS Nguyễn Quốc Thái :

    Trong lĩnh vực y khoa, chất histamin là trung tâm của các phản ứng dị ứng của cơ thể. Trong cơ thể sinh ra quá nhiều chất histamin sẽ gây hiện tượng nổi mẩn, mề đay, giãn mạch máu, tụt huyết áp, gây co thắt phế quản. Để chống phản ứng dị ứng người ta thường dùng thuốc kháng histamin

    Một số loại thực phẩm thường hay gặp là hải sản, cá loại cá thịt dày như cá nục cá thu. Nếu các loại cá này đánh bắt lên không được bảo quản đúng, để nhiễm mầm bệnh vi sinh, sẽ chuyển một loại axít amin trong thịt cá thành histamin, khi ta ăn vào thì sẽ có phản ứng giống như trường hợp dị ứng. Nếu ăn càng nhiều, triệu chứng bệnh càng nặng. Có một trường hợp bệnh nhân của chúng tôi, chỉ ăn cá thu nấu chín rồi, nhưng có phản ứng tụt huyết áp. Nếu cá được bảo quản đúng sẽ không bị nhiễm bệnh. Hiện nay nhiều người có xu hướng mua cá thu cắt lát nướng không được bảo quản lạnh thì càng tạo điều kiện để vi khuẩn phát triển, vì trong cá vừa có lượng nước, nhiệt độ ấm càng tạo điều kiện phát triển histamin. Nên cá đã nướng vẫn cần để lạnh.

    ThS.BS. Lê Thị Hải: Ngộ độc histamin gặp nhiều nhất trong hải sản, cá biển. Tại sao nấu chín rồi mà vẫn bị ngộ độc? Khi cá không được bảo quản lạnh thì vi sinh vật chuyển thành histamin. Đặc điểm của histamin là bền vững ở nhiệt độ, chất đó không bị phá hủy, nên gây tình trạng ngộ độc. Tùy vào cơ thể con người mà liều lượng histamin gây ra dị ứng nặng hay nhẹ. Nếu người có cơ địa dị ứng chỉ cần ăn cá biển bình thường, hàm lượng thấp 8-40mg histamin có thể xuất hiện dị ứng,  nhẹ thì nổi mề đay, nặng có thể tụt huyết áp, giãn mạch. Liều ngộ độc thường 1500-4000 mg mới gây ngộ độc. Để tránh tình trạng này, người nội trợ cần mua cá ở cơ sở được bảo quản tốt vì nếu cá ươn sẽ sinh ra histamin.

  • Mai Ngọc :
    Tôi biết là có que thử hàn the, tôi muốn sử dụng nhưng không biết mua ở đâu? Ngoài que thử hàn the còn có các que thử các chất độc khác trong thực phẩm không thưa Cục trưởng?

    TS Nguyễn Thanh Phong :

    Hiện nay nhiều đơn vị công bố sản xuất ra trang thiết bị đẻ thứ test cái này/cái kia. Tuy nhiên, trước khi đưa ra thị trường các sản phẩm này đều phri được cơ quan quản lý cấp phép.

    Hiện nay có 1 số cơ sở thử hàn the bằng giấy nghệ bán quá phổ biến, bên cạnh đó có nhiều bộ test, kit kiểm tra khá phổ biến đã được cấp phép. Hiện cp quan quản lý đã cấp xuống tận xã phường để phục vụ công tác thanh, kiểm tra về ATTP.

  • Độc giả Lê Hồng Hạnh :
    Vâng thưa các khách mời, chỉ trong vòng một tháng nay, Chi cục Thú y TP.HCM phát hiện 2 vụ tiêm thuốc an thần vào lợn trước khi giết mổ với mục đích là để lợn mệt mỏi, không kêu la trong quá trình vận chuyển, ngoài ra còn khiến thịt lợn mềm, đẹp, các thớ thịt căng mọng, trong lượng nặng hơn. Vận chuyển cá tầm từ Trung Quốc về Việt Nam cũng được báo chí đề cập là dùng thuốc an thần để cá vẫn sống. Thực hư vấn đề này thế nào thưa Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong?

    TS Nguyễn Thanh Phong :

    Việc sử dụng thuốc an thần trong vận chuyển cá tầm và lợn như trong thời gian vừa qua là để tránh động vật kêu la, chạy dễ dàng trong việc giết mổ. Tôi không tin việc vào việc tiêm vào cá tầm thì tiêm thuốc mê vì tiêm vào cũng cần phải có nước. Việc này cần phải được kiểm chứng lại.

  • MC :
    Thưa TS Nguyễn Thanh Phong:Khi mà phát hiện một cơ sở chế biến, kinh doanh thực phẩm mất an toàn vệ sinh, một người dân nên làm gì?

    TS Nguyễn Thanh Phong :

    Nhìn nhận lại cách quản lý của chúng ta về vệ sinh an toàn thực phẩm, cứ liên quan đến thực phẩm là dẫn đến ung thư. Ung thư có thể do nhiều yếu tố như do gen, cũng có thể do thực phẩm. Ví dụ ung thư phổi do nguyên nhân thuốc lá nhiều. Ngoài ra còn rất nhiều nguyên nhân khác dẫn đến ung thư, chứ không thể cứ ung thư là gán cho nguyên nhân thực phẩm. Chúng ta không bao biện, nhưng cũng cần khách quan.

    Khi mà phát hiện một cơ sở chế biến, kinh doanh thực phẩm mất an toàn vệ sinh thì người dân nên đến trạm ý tế xã phường để khai báo. Tuy nhiên tâm lý ngại va chạm của người Việt Nam gây nên tình trạng là phát hiện ra cơ sở không đảm bảo an toàn thực phẩm mà không thông báo. Thực tế qua kiểm chứng điều tra xã hội học của cơ quan chức năng khi hỏi người dân về vấn đề này cho thấy có đến 85% người dân ngại thông báo với cơ quan chức năng khi phát hiện sai phạm về an toàn thực phẩm, trong khi ở nước ngoài thì hoàn toàn khác.

  • MC :
    MC: Vâng xin được hỏi Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, thói quen ăn tái, ăn sống một số thực phẩm ở người dân mình vẫn còn rất nhiều. Tôi được biết một vùng Nga Sơn, Thanh Hóa có tỷ lệ mắc sán nhiều nhất do thói quen ăn gỏi cá (cá nhệch), hay bị nhiễm liên cầu lợn do ăn tiết canh…. Làm cách nào để thay đổi nhận thức của người dân về vấn đề ATTP thưa cục trưởng?

    TS Nguyễn Thanh Phong :

    Có nhiều nguyên nhân dẫn đến ngộ độc thực phẩm. Một trong những nguyên nhân đó là do thói quen ăn uống. Tuy nhiên chúng ta không thể xử phạt người sử dụng thực phẩm mà chỉ có thể tuyên truyền, vận động họ sử dụng thực phẩm an toàn, chúng ta chỉ có thể xử phạt người kinh doanh, sản xuất mà thôi. Có một điều tra của trường ĐH Y Thái Bình tuy nhiên tôi không nhớ rõ nhưng tỷ lệ người dân mắc sán lá nhỏ ở Nga Sơn lên đến khoảng 35%.

    Ví dụ như ở Ấn độ vận động việc sử dụng 1 muỗng cho 1 bát canh phải mất 15 năm, huống chi thói quen ăn uống gỏi cá của Việt Nam, cần phải tuyên truyền, vận động lâu dài người dân về thói quen ăn uống gỏi, tiết canh, cua đá nướng...

  • MC :
    Thưa Cục trưởng, mới đây, trên thị trường, có nổi lên vụ việc cá ướp tẩm urê, thuốc tẩy, không chỉ cá, mà còn cả các loại tôm mực nữa, nhằm giữ thực phẩm được tươi lâu dù sau 4 – 5 ngày. Trong khi, theo tôi được biết, u rê hay hàn the là chất phụ gia không được Bộ Y tế cho phép sử dụng trong việc bảo quản và chế biến thực phẩm. Vậy việc kiểm soát mua bán u rê, hàn the trên thị trường được kiểm soát thế nào ạ?

    TS Nguyễn Thanh Phong :

    Chúng ta phải phân biệt mua bán, kinh doanh và sử dụng phụ gia là vấn đề khác nhau. Về thực phẩm là không được sử dụng nhưng không thể cấm ở các lĩnh vực khác được. Ví dụ như u rê, hàn the không được sử dụng trong thực phẩm nhưng lại được sử dụng trong những lĩnh vực khác.

    Tôi hiểu tâm trạng của người mua thực phẩm khi mua phải những thực phẩm có tẩm ướp u rê, thuốc tẩy. Tuy nhiên việc thanh kiểm tra là phải theo quy định, chứ không thể tuỳ tiện và kể cả việc xử phạt cũng đều theo những quy cụ thể.

Tin liên quan
Hà Nội xử phạt 8,8 tỷ đồng vi phạm về an toàn thực phẩm
SKĐS - Trong 6 tháng đầu năm nay, các cơ quan chức năng của thành phố Hà Nội đã kiểm tra 57.666 lượt cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn
Làm gì để bảo đảm an toàn thực phẩm trong mùa bão lũ
SKĐS - Để bảo đảm sức khỏe cộng đồng trong thời tiết mưa bão, Cục An toàn thực phẩm đã có khuyến cáo người dân về các biện pháp đảm bảo an toàn thực phẩm khi có bão lũ
Xử phạt 20 đơn vị vi phạm về an toàn thực phẩm
SKĐS- Trong tháng 4/2015, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm đã ra quyết định xử phạt 20 công ty vi phạm về an toàn thực phẩm
An toàn thực phẩm khi trời nồm ẩm
SKĐS - Thời tiết nồm ẩm là điều kiện thuận lợi cho nấm mốc tấn công thực phẩm làm giảm giá trị dinh dưỡng, dẫn tới các bệnh về đường tiêu hóa, ngộ độc… gây nguy hại cho sức khỏe. Bảo quản thực phẩm đúng cách sẽ giúp thực phẩm được an toàn hơn khi sử dụng.
Vi phạm tái diễn về an toàn thực phẩm sẽ bị chuyển cơ quan điều tra truy tố
SKĐS - Đình chỉ hoạt động, thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm và chuyển cơ quan điều tra truy tố trước pháp luật những cơ sở vi phạm nghiêm trọng, tái diễn
Bộ Y tế có trách nhiệm quản lý như thế nào về an toàn thực phẩm?
SKĐS - Theo quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm thì trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm của Bộ Y tế được thực hiện như thế nào?
Xử phạt 184 triệu đồng 8 đơn vị sai phạm về an toàn thực phẩm
SKĐS - Ông Nguyễn Văn Nhiên - Trưởng phòng Thanh tra thực phẩm, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 8 cơ sở
Để đảm bảo an toàn thực phẩm cần những điều kiện gì?
SKĐS - Xin cho biết các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với nguyên liệu, dụng cụ ăn uống, chứa đựng thực phẩm và người kinh doanh thức ăn đường phố?
Tin chân bài
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm