Rau, củ, quả phải được kiểm soát xuyên suốt từ sản xuất đến tiêu dùng
Cử tri tỉnh Vĩnh Long cho hay, qua thông tin từ báo chí và thực tế mua sắm, nhận thấy một số loại rau, trái cây mua ngoài chợ nhanh bị úng, hư chỉ sau thời gian ngắn, trong khi có những loại để 2–3 ngày vẫn còn tươi. Vì vậy, cử tri kiến nghị có giải pháp kiểm soát, bảo đảm an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.
Hồi đáp cử tri, Bộ Y tế cho biết theo quy định tại Điều 63 Luật An toàn thực phẩm, đối với rau, củ, quả và sản phẩm rau, củ, quả do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) quản lý.
Theo đó, hiện nay thực phẩm (trong đó có rau, củ, quả và sản phẩm rau, củ, quả) được thực hiện theo quy định của Luật An toàn thực phẩm, Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm và các văn bản hướng dẫn có liên quan.
Trên cơ sở đó, các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải bảo đảm an toàn trong toàn bộ quá trình sản xuất, sơ chế, chế biến, bảo quản và lưu thông; không được sử dụng các chất, phụ gia, hóa chất không được phép sử dụng hoặc vượt mức quy định gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ hoàn thiện dự thảo Luật An toàn thực phẩm (Sửa đổi) ngày 14/8. Ảnh: Trần Minh
Thời gian qua, Bộ Y tế đã tăng cường công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo chức năng được giao, trong đó tập trung vào việc đánh giá nguy cơ, giám sát, cảnh báo nguy cơ an toàn thực phẩm; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương trong công tác kiểm tra, hậu kiểm, xử lý các hành vi vi phạm; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, bảo đảm an toàn.
Bên cạnh đó, hiện nay Bộ Y tế đang chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm, trong đó nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật An toàn thực phẩm nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập trong quá trình triển khai thực hiện, đồng thời tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, nâng cao khả năng kiểm soát nguy cơ từ khâu sản xuất, kinh doanh đến tiêu dùng, bảo vệ tốt hơn sức khỏe Nhân dân.
Xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất, từng bước công khai vi phạm
Cũng liên quan đến lĩnh vực an toàn thực phẩm, cử tri TP Hà Nội đề nghị thiết lập hệ thống danh sách và công khai toàn quốc về các cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm.
Hồi đáp cử tri, Bộ Y tế cho biết Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 184/NQ-CP ngày 09/07/2026 về phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7, trong đó có quy định việc xây dựng hệ thống thông tin về an toàn thực phẩm thống nhất từ Trung ương đến địa phương, từng bước chuyển đổi số công tác quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi cung ứng.
Hệ thống dự kiến thu thập, cập nhật và quản lý các thông tin phục vụ công tác giám sát, kiểm tra, phân tích nguy cơ, phòng ngừa, ngăn chặn và khắc phục sự cố, đồng thời hỗ trợ truy xuất nguồn gốc thực phẩm lưu thông trên thị trường một cách nhanh chóng, kịp thời.
Dữ liệu về an toàn thực phẩm sẽ được liên thông với dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, dữ liệu sản xuất ban đầu và các dữ liệu có liên quan; đồng thời ứng dụng công nghệ nhận diện điện tử để truy xuất quá trình sản xuất, lưu thông thực phẩm.
Người dân có quyền tiếp cận thông tin về tình trạng vi phạm, sự cố an toàn thực phẩm và danh sách các cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm thông qua hệ thống dữ liệu quốc gia thống nhất. Cơ quan quản lý từ Trung ương đến địa phương được phân quyền truy cập để kịp thời phát hiện dấu hiệu vi phạm hoặc sự cố, phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và xử lý theo quy định.
Đẩy mạnh truyền thông để người tiêu dùng biết cách lựa chọn thực phẩm an toàn
Cử tri TP Hà Nội cũng đề nghị đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người tiêu dùng trong việc lựa chọn thực phẩm an toàn.
Về nội dung này, Bộ Y tế cho biết trong thời gian qua, Bộ Y tế thường xuyên tăng cường công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của người dân về bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng, chống thực phẩm giả bằng nhiều hình thức.
Hằng năm, với vai trò là Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm, Bộ Y tế ban hành Kế hoạch triển khai Tháng hành động vì an toàn thực phẩm, Kế hoạch hậu kiểm, Kế hoạch bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán và mùa Lễ hội Xuân cùng các văn bản hướng dẫn có liên quan.
Năm 2026, Tháng hành động vì an toàn thực phẩm được triển khai trên phạm vi cả nước từ ngày 15/4/2026 đến ngày 15/5/2026 với chủ đề "Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố".
Bộ Y tế đã xây dựng nội dung truyền thông để các bộ, ngành và địa phương triển khai phù hợp với từng nhóm đối tượng, gồm người sản xuất, chế biến, kinh doanh và người tiêu dùng thực phẩm.
Trong thời gian triển khai, các địa phương đã treo 48.274 băng rôn, khẩu hiệu, pa nô, áp phích; in và cấp phát 180.019 tờ rơi, tờ gấp; tổ chức tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh, xe lưu động và tại các khu dân cư, chợ, trung tâm địa phương.
Bộ Y tế thường xuyên đăng tải thông tin cảnh báo về các sản phẩm vi phạm trên Trang thông tin điện tử của Cục An toàn thực phẩm; đồng thời phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí cung cấp thông tin rộng rãi đến người dân, góp phần cập nhật kiến thức và thay đổi hành vi trong lựa chọn, sử dụng thực phẩm.
Bộ Y tế đang phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện chuyên mục "An toàn thực phẩm" phát sóng trên kênh VTV1 nhằm tuyên truyền chính sách, phổ biến kiến thức và công khai các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm.
Cảnh giác với quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên mạng xã hội
Đối với thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, Bộ Y tế thường xuyên khuyến cáo người dân cần hiểu đúng công dụng của sản phẩm, không tin vào các nội dung quảng cáo thổi phồng công dụng như thuốc chữa bệnh. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Khi có bệnh, người dân cần đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.
Trước khi lựa chọn và sử dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe, người tiêu dùng cần tra cứu thông tin về sản phẩm đã được cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm và Giấy xác nhận nội dung quảng cáo trên Trang thông tin điện tử của Cục An toàn thực phẩm hoặc Cổng dịch vụ công của Bộ Y tế; đồng thời kiểm tra đầy đủ các thông tin trên nhãn sản phẩm, gồm tên sản phẩm, thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng, công dụng, đối tượng sử dụng, hướng dẫn sử dụng, hướng dẫn bảo quản, số tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm và thông tin của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về sản phẩm.
Bộ Y tế lưu ý, khi tiếp cận quảng cáo thực phẩm trên mạng xã hội, người dân cần lưu ý các dấu hiệu vi phạm như quảng cáo sản phẩm có tác dụng chữa khỏi bệnh; sử dụng hình ảnh, tên, trang phục hoặc ý kiến của bác sĩ, nhân viên y tế để giới thiệu sản phẩm; không thể hiện nội dung cảnh báo "Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh". Các dấu hiệu nhận biết quảng cáo vi phạm được Cục An toàn thực phẩm thường xuyên hướng dẫn, cảnh báo trên trang thông tin điện tử để người dân tra cứu.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và cơ quan truyền thông đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức, cảnh báo sản phẩm vi phạm; hướng dẫn người tiêu dùng tra cứu thông tin, nhận diện quảng cáo sai phạm và lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc, thông tin rõ ràng, bảo đảm an toàn.
