Nghe tin Cụ rùa Hồ Gươm đã được đưa vào bệnh viện thông minh để chữa trị, nhiều người dân hỉ hả vui mừng. Tôi cũng thế, không có điều kiện ra Bờ Hồ xem trực tiếp cảnh đưa Cụ vào nơi điều trị nhưng đọc trên mạng, biết tin cũng thở phào nhẹ nhõm. Có điều gì đó không nói ra hết, không giãi bày đầy đủ được về tình cảm của chúng ta đối với Cụ. Dù, như ai đó đã viết trên một trang báo mạng nổi tiếng, đại ý rằng: rùa Hồ Gươm cũng chỉ là một sinh vật thôi, cũng sinh lão bệnh tử như mọi sinh vật khác, vì thế chuyện ốm yếu của nó nên xem bình thường. Đúng, rất đúng nếu nhìn bằng con mắt duy vật nhưng ngẫm kỹ thì chưa phải nếu không muốn nói là hồ đồ.
Cụ rùa, dân Việt gọi như vậy, cảm nhận như vậy, tôn vinh như vậy bởi “sinh vật” ấy gắn liền với câu chuyện mượn - trả kiếm của người anh hùng Lê Lợi với thần Kim Quy. Không phải ngẫu nhiên mà Hồ Gươm được coi là nơi hội tụ khí thiêng của nghìn năm Thăng Long – Hà Nội, của dải non sông mang dáng rồng bay này. Gọi Cụ rùa, chính là tôn vinh truyền thống yêu nước, ý chí quật cường của dân tộc đã từng nếm mật nằm gai, hòa nước sông chén rượu ngọt ngào, tướng sĩ một lòng phụ tử để đánh tan giặc xâm lăng. Đó chính là bóng dáng của lịch sử còn lưu lại hôm nay, thực ảo quyện hòa nhau trong tâm thức dân tộc, đồng bào.
 Cụ rùa đã được chuyển về bể nuôi dưỡng. |
Có thể sau này, Cụ rùa không còn nữa nhưng ánh hào quang lịch sử ấy vẫn thấp thoáng Hồ Gươm như sự linh thiêng không bao giờ tắt lịm. Một linh vật gắn bó với hồ Hoàn Kiếm hằng bao nhiêu thế kỷ như vậy đã vượt qua khái niệm một thực thể bình thường rồi. Hiện tại và mai sau, đó vẫn là sự thiêng liêng mà dân tộc Việt tôn vinh kính trọng. Nhân dân ta nhìn Cụ bằng tấm lòng, bằng trái tim chứ không phải là bằng đôi mắt trần trụi, bằng bộ óc sặc chữ.
Bao nhiêu người lo lắng khi Cụ ốm. Không thể không đau xót khi thấy Cụ chìm nổi ngoi ngóp trong lòng hồ bị ô nhiễm, mai móng bị tấy đỏ, bấy bớt do nước bẩn và bị lũ rùa tai đỏ gặm nhấm. Lũ rùa tai đỏ là sinh vật ô tạp, tham lam, phàm ăn tục uống. Nó đáng bị lên án, bị xử lý, bị trừng trị đích đáng như những tên phá hoại, xâm lăng. Lũ tai đỏ đã len lách mọi nơi trên đất nước này và chúng đã có mặt ở Hồ Gươm, lặng lẽ tấn công, gặm mòn linh vật của ta. Chao ôi, chuyện hôm nay, chuyện của thế kỷ 21 mà cứ như là chuyện ngày xửa ngày xưa thuở Cổ Loa thành vừa mới được dựng lên chưa khô bùn đất. Cái thời Mỵ Châu còn mười tám xuân xanh ấy ấy…Những nẻo xa vời trắng màu lông ngỗng, trắng nỗi bi thương, vết chém ai oán còn rưng rức thiên thu.
Nhìn cái thứ sinh vật ngoại lai này tràn ngập muôn nơi và bơi lội trong Hồ Gươm lòng ai chẳng trỗi lên một điều gì đấy, vừa mơ hồ, vừa rõ rệt về sự chẳng lành... Trách kẻ mông muội “rước” cái lũ tai đỏ về đất Việt mình, về Hồ Gươm mà không tính được lợi hại trước sau. Trước đây đã khốn khổ vì bè lũ ốc bươu vàng nay lại mệt mỏi vì bầy rùa tai đỏ. Hết ốc đến rùa, hết vàng đến đỏ, lũ tàn sát bức tử môi trường được du nhập vào nước ta bằng con đường nào, bởi những kẻ nào hình như chưa ai chỉ rõ. Chỉ biết bây giờ chúng ta phải hứng chịu tai họa.
May mà ta phát hiện kịp để còn nghĩ cách loại bỏ cái lũ sinh vật vô cùng nham hiểm này.
Những vết thương vì lũ tai đỏ gặm cắn trên mai, trên móng Cụ rùa chính là một cảnh báo kịp thời cho chúng ta đó. Chịu đựng đớn đau, Cụ đã báo động cho ta biết sự nguy hại của lòng tham mang tên rùa tai đỏ.
Tôi tin, Cụ rùa sẽ thoát bệnh, Hồ Gươm trở lại trong lành. Khí vận vằng vặc dạt dào. Nước thịnh. Dân an. Lũ tai đỏ chỉ còn là câu chuyện cổ tích của dân chúng, rằng: Những năm đầu thế kỷ 21, ở Hồ Gươm có một loài vật tặc… định “chén” Cụ rùa… nhưng… cuối cùng bị tiêu diệt sạch sành sanh…
Đồng Xa, ngày 4/4/2011
Tản văn của Nguyễn Hữu Quý