Một người đàn ông 72 tuổi tại Đức liên tục bị ho, nhiễm trùng đường hô hấp tái diễn và phải điều trị kháng sinh nhiều lần. Kết quả kiểm tra phát hiện tổn thương gây tắc nghẽn phế quản, khiến bác sĩ nghi ngờ có khối u trong đường thở. Tuy nhiên, quá trình nội soi đã hé lộ nguyên nhân bất ngờ, liên quan đến một sự cố xảy ra từ khoảng 3 năm trước.
1. Ho kéo dài, bác sĩ nghi ngờ khối u phế quản
Ca bệnh được công bố trên tạp chí The Egyptian Journal of Bronchology. Theo đó, bệnh nhân được chuyển đến chuyên khoa hô hấp do ho mạn tính và nhiễm trùng đường hô hấp dưới tái diễn. Ông thường xuyên ho có đờm, nhiều lần phải sử dụng kháng sinh nhưng triệu chứng không được giải quyết dứt điểm.
Đáng chú ý, bệnh nhân không có những biểu hiện thường khiến bác sĩ nghĩ đến bệnh lý ác tính như sụt cân, ho ra máu đáng kể hoặc đổ mồ hôi đêm. Tiền sử ghi nhận ông mắc bệnh tim mạch và từng bị ngất vài năm trước.
Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) lồng ngực phát hiện tình trạng tắc nghẽn một nhánh phế quản thuộc thùy dưới phổi phải, kèm những thay đổi viêm ở vùng phổi phía sau vị trí tắc. Hình ảnh này khiến bác sĩ nghi ngờ có khối u trong lòng phế quản.
Khi tiến hành nội soi, nhóm điều trị phát hiện một khối dạng polyp, bề mặt nhẵn, màu đỏ và có nhiều mạch máu, gây tắc hoàn toàn một nhánh phế quản. Đặc điểm tổn thương gợi ý u carcinoid, một loại u thần kinh nội tiết có thể xuất hiện tại đường thở. Tuy nhiên, hình ảnh nội soi chưa đủ để khẳng định bản chất khối u. Các bác sĩ quyết định can thiệp nhằm giải phóng vị trí tắc nghẽn và lấy mẫu mô phục vụ chẩn đoán.

Ho kéo dài, nhiễm trùng hô hấp tái diễn có thể là dấu hiệu cảnh báo những bất thường tại phế quản. Ảnh minh họa AI.
2. Bất ngờ phát hiện chiếc răng mắc trong phổi suốt 3 năm
Trong quá trình can thiệp, bác sĩ sử dụng dụng cụ chuyên dụng để loại bỏ từng phần mô tăng sinh gây tắc nghẽn phế quản. Khi lớp mô viêm dần được lấy đi, một cấu trúc màu trắng, cứng bất ngờ lộ ra bên dưới.
Ban đầu, nhóm điều trị sử dụng đầu dò lạnh để lấy vật thể nhưng không thành công do bề mặt quá nhẵn và cứng. Sau nhiều lần thao tác, bác sĩ phải kết hợp kìm gắp với rọ lấy dị vật mới đưa được vật thể ra ngoài. Kết quả kiểm tra cho thấy đó là một chiếc răng người.
Phát hiện bất ngờ khiến các bác sĩ khai thác lại tiền sử bệnh nhân. Người đàn ông nhớ ra khoảng 3 năm trước, ông từng bị ngất và mất một chiếc răng trong sự cố đó. Tuy nhiên, ông hoàn toàn không biết chiếc răng đã rơi vào đường thở.
Các bác sĩ nhận định nhiều khả năng chiếc răng bị hít vào phế quản khi bệnh nhân mất ý thức. Do không gây tắc nghẽn đường thở cấp tính rõ rệt, dị vật đã nằm lại trong phế quản suốt nhiều năm mà không được phát hiện. Trong thời gian này, chiếc răng liên tục kích thích niêm mạc phế quản, gây phản ứng viêm và hình thành mô hạt bao quanh. Theo thời gian, lớp mô tăng sinh dày lên, che kín dị vật và tạo thành tổn thương giống khối u.
Kết quả xét nghiệm mô bệnh học sau can thiệp ghi nhận tình trạng viêm mạn tính, mô hạt và những thay đổi phản ứng của tế bào biểu mô. Đặc biệt, không phát hiện bằng chứng ung thư hay tăng sinh tế bào thần kinh nội tiết.
Sau khi dị vật được lấy ra, các triệu chứng của bệnh nhân cải thiện. Kết quả nội soi kiểm tra cho thấy lòng phế quản đã thông trở lại, tình trạng viêm giảm rõ rệt. Khi xem xét lại hình ảnh CT trước đó, bác sĩ nhận thấy tại vị trí tắc nghẽn có vùng tăng đậm độ gợi ý cấu trúc vôi hóa. Tuy nhiên, dấu hiệu này đã không được nhận diện trong lần đọc phim ban đầu.
3. Vì sao dị vật đường thở có thể bị bỏ sót nhiều năm?
Hít phải dị vật thường gặp ở trẻ nhỏ nhưng cũng có thể xảy ra ở người trưởng thành, đặc biệt là người cao tuổi, người có rối loạn nuốt, suy giảm ý thức hoặc gặp sự cố trong quá trình điều trị nha khoa.

Nội soi phế quản giúp bác sĩ quan sát trực tiếp tổn thương, phát hiện và xử trí dị vật mắc trong đường thở. Ảnh minh họa: HĐ.
Khác với những dị vật lớn gây nghẹt thở ngay lập tức, vật nhỏ có thể đi sâu vào phế quản mà không gây triệu chứng dữ dội. Người bệnh đôi khi chỉ ho thoáng qua, sau đó tiếp tục sinh hoạt bình thường nên không nhận ra sự cố.
Khi dị vật mắc lại trong phế quản, nó có thể cản trở luồng không khí và quá trình dẫn lưu dịch tiết. Chất nhầy tích tụ phía sau vị trí tắc nghẽn tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, khiến người bệnh dễ bị nhiễm trùng hô hấp tái diễn.
Nếu tồn tại lâu ngày, dị vật còn gây kích thích niêm mạc, dẫn đến phù nề, viêm mạn tính và tăng sinh mô hạt. Lớp mô này có thể che phủ hoàn toàn dị vật, khiến hình ảnh nội soi dễ bị nhầm với khối u. Một số trường hợp còn có nguy cơ hẹp phế quản, giãn phế quản hoặc tổn thương phổi kéo dài.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp ho mạn tính đều liên quan đến dị vật. Ho kéo dài còn có thể xuất phát từ hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, trào ngược dạ dày - thực quản hoặc các bệnh lý đường hô hấp khác.
Người bệnh cần đi khám nếu ho kéo dài nhiều tuần, đặc biệt khi kèm khó thở, ho ra máu, đau ngực hoặc nhiễm trùng hô hấp tái diễn. Những trường hợp viêm phổi nhiều lần tại cùng một vị trí cũng cần được đánh giá kỹ để loại trừ nguyên nhân gây tắc nghẽn đường thở.