Sau can thiệp, tình trạng thần kinh cải thiện rõ rệt, điểm NIHSS đánh giá mức độ nghiêm trọng của đột quỵ giảm từ 7 xuống 2 điểm và người bệnh đã có thể tập đi với sự hỗ trợ của nhân viên y tế.
Tắc mạch não lớn trên nền nhiều bệnh lý phức tạp
Mới đây, Team Đột quỵ Bệnh viện Hữu Nghị đã cấp cứu thành công một trường hợp đột quỵ não cấp ở bệnh nhân nữ 87 tuổi, có nhiều bệnh lý nền phức tạp. Đây là trường hợp đặc biệt bởi người bệnh tuổi cao, đồng thời mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, suy tim và hẹp động mạch vành, làm gia tăng đáng kể nguy cơ biến chứng trong quá trình điều trị.
Người bệnh nhập viện trong khoảng giờ thứ 4 kể từ khi xuất hiện đột ngột các triệu chứng méo miệng, nói khó, liệt nửa người trái. Đánh giá ban đầu cho thấy điểm khiếm khuyết thần kinh NIHSS là 7 điểm.
Ngay sau khi tiếp nhận, quy trình báo động đột quỵ (Code Stroke) được kích hoạt. Người bệnh được chụp CT sọ não và CT mạch máu não bằng hệ thống 256 dãy để đánh giá tổn thương nhu mô não, vị trí tắc mạch và khả năng điều trị tái thông. Hướng dẫn chuyên môn về đột quỵ cũng nhấn mạnh vai trò của chẩn đoán hình ảnh khẩn cấp, trong đó CT mạch máu não giúp xác định vị trí tắc mạch, còn ASPECTS được sử dụng để đánh giá mức độ tổn thương sớm của nhu mô não.
Hình ảnh tổn thương ở bệnh nhân. Ảnh: BVCC
Kết quả chụp cho thấy hình phù nhẹ thùy đảo phải; tắc đoạn cuối M1 - đoạn đầu M2 động mạch não giữa phải, với ASPECTS 8-9 điểm. Ngoài ra, hình ảnh còn ghi nhận tổn thương cũ ở bán cầu phải, teo não tuổi già; hẹp/tắc đoạn cuối động mạch đốt sống trái, hẹp nhiều động mạch não trước phải đoạn A2 và hẹp vừa động mạch cảnh trong hai bên đoạn trong sọ.
Tổn thương tắc đoạn cuối M1 - đầu M2 động mạch não giữa phải là tổn thương mạch máu quan trọng, phù hợp với biểu hiện lâm sàng liệt nửa người trái của người bệnh. Trong bối cảnh người bệnh đến viện sớm, điểm ASPECTS còn tương đối cao và có tắc mạch lớn, ê-kíp đứng trước yêu cầu phải nhanh chóng lựa chọn phương án tái thông phù hợp.
Phối hợp đa chuyên khoa, chạy đua với thời gian cứu bệnh nhân
Với một bệnh nhân cao tuổi, có nhiều bệnh lý tim mạch và chuyển hóa đi kèm, việc điều trị đột quỵ không chỉ đặt ra yêu cầu tái thông mạch máu nhanh chóng mà còn phải cân nhắc chặt chẽ nguy cơ biến chứng.
TS.BS Bùi Long - Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị cho biết, điểm đặc biệt của trường hợp này không chỉ nằm ở tuổi cao và bệnh nền phức tạp mà còn ở sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa trong từng khâu cấp cứu, đánh giá và điều trị.
Từ kết quả lâm sàng và hình ảnh học, cuộc hội chẩn khẩn cấp giữa các đơn vị Cấp cứu, Nội Thần kinh, Hồi sức tích cực và Tim mạch can thiệp đã nhanh chóng thống nhất chiến lược điều trị bằng liệu pháp bắc cầu (bridging therapy), kết hợp tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch với lấy huyết khối cơ học.
Sau khi được các bác sĩ giải thích về lợi ích, nguy cơ của phương pháp điều trị, gia đình đồng thuận thực hiện. Ê-kíp lập tức triển khai các bước điều trị theo quy trình.
Người bệnh được sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch tại Khoa Hồi sức tích cực. Khoảng 30 phút sau, người bệnh được chuyển đến phòng can thiệp mạch để thực hiện lấy huyết khối cơ học qua đường động mạch đùi phải, nhằm tái thông mạch não bị tắc.
Bệnh nhân tuổi cao lại mắc nhiều bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, suy tim và hẹp động mạch vành. Ảnh: BVCC
"Việc kết hợp tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch và lấy huyết khối cơ học là một chiến lược tái thông được áp dụng ở những bệnh nhân đột quỵ thiếu máu não cấp đáp ứng các tiêu chuẩn phù hợp. Trong những trường hợp có tắc mạch lớn, lấy huyết khối cơ học có vai trò quan trọng trong tái tưới máu vùng não đang thiếu máu nhưng chưa tổn thương không hồi phục", Phó Giám đốc Bùi Long cho hay.
Ca can thiệp diễn ra thuận lợi. Sau điều trị, tình trạng thần kinh của người bệnh cải thiện rõ rệt. Điểm NIHSS giảm từ 7 điểm trước can thiệp xuống còn 2 điểm.
Người bệnh nói rõ hơn, tình trạng méo miệng cải thiện, cơ lực nửa người trái phục hồi gần như hoàn toàn. Những thay đổi này được ghi nhận trong quá trình theo dõi sau can thiệp, cho thấy đáp ứng điều trị tích cực.
Hiện tại, cụ bà tiếp tục được theo dõi và tập phục hồi chức năng. Người bệnh đã có thể đứng và đi lại với sự hỗ trợ của nhân viên y tế.
Theo TS.BS Bùi Long, sự hồi phục của người bệnh là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó thời gian tiếp cận điều trị, khả năng chẩn đoán nhanh vị trí tắc mạch, lựa chọn phương pháp tái thông phù hợp và sự phối hợp liên tục giữa các chuyên khoa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Từ một bệnh nhân 87 tuổi nhập viện với các biểu hiện thần kinh cấp tính, có tắc mạch não lớn và nhiều bệnh lý nền, việc người bệnh nhanh chóng cải thiện chức năng thần kinh, tiếp tục tập phục hồi và đã có thể đi lại với hỗ trợ là một kết quả đáng ghi nhận. Đằng sau kết quả ấy là cả một quy trình cấp cứu được kích hoạt nhanh chóng và sự phối hợp liên tục giữa các ê-kíp chuyên môn.
Cảnh báo những dấu hiệu của đột quỵ
Các bác sĩ cho biết, đột quỵ não là một cấp cứu y khoa, trong đó thời gian có ý nghĩa quyết định đối với khả năng cứu sống và hạn chế di chứng cho người bệnh.
Khi xảy ra đột quỵ thiếu máu não do tắc mạch, vùng não phía sau vị trí tắc bị thiếu máu và có nguy cơ tổn thương không hồi phục nếu không được tái tưới máu kịp thời.
Sau điều trị, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Ảnh: BVCC
Chính vì vậy, người dân cần nhớ quy tắc FAST để nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ:
- F (Face): Méo miệng, lệch một bên mặt.
- A (Arm): Yếu hoặc liệt tay, chân (thường ở một bên cơ thể).
- S (Speech): Nói khó, nói ngọng hoặc không hiểu lời nói.
- T (Time): Gọi cấp cứu và đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu, điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt.
Không nên tự theo dõi tại nhà, tự dùng thuốc hoặc chờ các triệu chứng tự hết, bởi mỗi phút trì hoãn đều có thể làm mất đi cơ hội điều trị tái thông và phục hồi chức năng cho người bệnh.
