Làm kinh tế truyền thông lãi 30%. Nghe tổng kết như thế nên nhiều người ham và mở công ty truyền thông, dù chẳng qua trường lớp đào tạo chuyên môn này và kinh nghiệm học từ công việc thực tế còn mỏng.
Mốt làm truyền thông
Giám đốc một công ty truyền thông vui miệng kể: “Mình nhận một cô bé vào thử việc, cho chạy chân loong toong. Đúng lúc cơ quan ký được hợp đồng tổ chức một sự kiện lớn cho thành phố du lịch, trị giá hợp đồng hơn 1 tỷ đồng. Cô bé thử việc làm chân sai vặt, đúng lúc bí người nên cũng chịu khó tham gia vào các khâu khác nhau. Làm xong chương trình, cô ấy thấy công ty lãi được hơn ba trăm triệu đồng. Ham quá, thế là ngay tháng sau, cô ấy đã xin nghỉ việc, nghe nói hùn vốn của người quen, thành lập ngay một công ty truyền thông giống y chang công ty của mình”.
Với kiểu na ná như vậy, chưa bao giờ các công ty truyền thông lại có sự “sinh mắn” như bây giờ. Lập công ty truyền thông, đi làm cho một công ty truyền thông trở thành mốt của bao người trẻ. Nhìn qua thì oách lắm chứ, các công ty truyền thông đều làm việc với báo, với đài, với nghệ sĩ nổi tiếng, đứng sau công ty truyền thông là những nhân vật có thế lực hỗ trợ. Nhân viên công ty truyền thông mặt mày sáng láng, ăn vận bảnh bao, toàn tiếp xúc với các doanh nhân lớn, các ông chủ tập đoàn kinh tế danh tiếng trong xã hội. Như thế ai mà chẳng ham.
Chưa hết, các công ty truyền thông hiện nay còn có thể liên kết với các cơ quan Nhà nước, các tổ chức đoàn, hội... để ra các sản phẩm truyền thông trước kia vốn là thứ chẳng bao giờ dám mơ: báo, tạp chí, chương trình truyền thanh, truyền hình, phim... Thế nên cứ tưởng như mình làm giời bể gì cũng được tuốt luốt. Lại thấy rõ báo chí “oai” thế nên càng ham tợn.
 Để có một sản phẩm truyền thông có chất lượng đòi hỏi người làm truyền thông phải có tâm và cách làm việc bài bản (ảnh minh họa). |
Chết yểu vì thật giả lẫn lộn
Tuy sinh mắn nhưng trong thực tế, các công ty truyền thông chết yểu tới 80% sau từ 6 tháng tới 1 - 2 năm. Lý do chết yểu ngoài hai lý do như đã đề cập ở trên còn vì vốn nhỏ, không lường hết được độ khó cũng như những rủi ro của thị trường. Dễ thấy hiện tượng những ấn phẩm liên kết phát hành lúc đầu rầm rộ, sau vài ba kỳ thì teo dần, rồi biến mất hẳn không kèn không trống. Thậm chí có những bộ phim sản xuất bởi dòng công ty truyền thông như thế, đang phát sóng được vài tập dang dở thì đã xảy ra sự cố lùm xùm nội bộ, phải dừng phát sóng. Về vốn kiến thức quá ít ỏi khi nhiều cán bộ chủ chốt trong các công ty truyền thông còn không biết cách lập một chiến lược truyền thông bài bản cho một thương hiệu. Công thức chung của họ khi nói đến việc làm chiến dịch truyền thông chỉ đơn giản là đưa ra một bảng báo giá với danh mục hàng loạt báo, đài. Họ không thể phân tích được thị trường, mức nhận biết của thị trường đối với thương hiệu cũng như không thể đánh giá nổi kết quả của một chiến dịch truyền thông...
Có trường hợp làm ăn chộp giật, dở khóc dở mếu thế này: Nhờ có quan hệ, cầm chắc trong tay một sự kiện được thuê sản xuất, anh A. vội vã thành lập ngay một công ty truyền thông để ký hợp đồng với đơn vị khách hàng. Ký hợp đồng xong, nhận tiền đặt cọc, anh ta bóc tách đầu việc, thuê lại vài đơn vị khác, mỗi đơn vị thực hiện một khâu trong sự kiện. Chẳng may một đơn vị được thuê dựng sân khấu, bất bình với những điều khoản anh A. không thực hiện đúng theo hợp đồng, đến phút cuối cho thợ đến dỡ sân khấu nhất quyết mang đi. Sự kiện vỡ, anh A. bỏ trốn, chỉ tội cho đơn vị trót tin tưởng, ký hợp đồng thuê công ty truyền thông mới, chưa có uy tín trên thị trường để tổ chức sự kiện cho mình.
Những vụ vỡ lở dựng tóc gáy như vậy do công ty truyền thông gây ra cùng với những dịch vụ đa phần chất lượng tồi của truyền thông đã ảnh hưởng xấu đến hình ảnh của giới làm truyền thông Việt Nam. Những ông chủ tập đoàn, khi muốn làm truyền thông mà phải thuê một đơn vị nào đó, thường phải có động thái điều tra “sử” của công ty này rồi mới dám giao việc.
Vĩ thanh
Trong một thị trường truyền thông khó kiểm định như vậy, nếu bạn vẫn muốn thành lập một công ty truyền thông thì cần chuẩn bị cho bài bản, nhất là phải làm bằng cái tâm của mình, coi mỗi sản phẩm của khách làm ra như sản phẩm của mình, thậm chí còn phải hiểu và yêu sản phẩm hơn cả ông chủ của nó. Có như vậy bạn mới có cơ may tìm ra một chỗ đứng bền vững trong thị trường. Còn để sơ sẩy một lần mất uy tín thì không ai dám thuê bạn và công ty của bạn làm truyền thông nữa, bạn sẽ “không thể ngẩng mặt lên được” bởi tiếng xấu thường lan nhanh và rộng kinh khủng trong giới bởi đó chính là hiệu ứng ngược của truyền thông!
Mai Khanh