Đó là bộ Bách khoa thư Hà Nội gồm 18 tập với gần 7.000 trang in do Viện Nghiên cứu và phổ biến kiến thức bách khoa chủ trì vừa ra mắt bạn đọc tháng 5/2010. Bách khoa thư là loại sách "vua của các sách công cụ" và bộ Bách khoa thư Hà Nội là loại sách xuất hiện lần đầu tiên ở nước ta.
Ngày 8/5, Hội đồng biên soạn bộ Bách khoa thư Hà Nội đã làm lễ bàn giao công trình khoa học này cho UBND TP. Hà Nội. Đây là món quà tinh thần có ý nghĩa và giá trị to lớn để chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.
Nhận thấy tầm quan trọng về việc cần phải cung cấp cho nhân dân thủ đô và đồng bào cả nước những tri thức cần thiết về các lĩnh vực đời sống xã hội, cụ thể là những kiến thức về thiên nhiên, xã hội, con người xuyên suốt 1000 năm qua. Ngay từ năm 1993, lãnh đạo Thành ủy Hà Nội đã có chủ trương biên soạn một công trình lớn để kỷ niệm 1000 năm Thăng Long. 5 năm sau, Bộ Chính trị, Ban chấp hành Trung ương Đảng một lần nữa nhấn mạnh phải thực hiện bộ Bách khoa thư Hà Nội.
 |
Vậy là sau 12 năm kể từ lúc bắt đầu tiến hành, bộ Bách khoa thư Hà Nội mới hoàn thành cho thấy sự làm việc cẩn trọng, kỹ càng của hơn 150 thành viên Hội đồng biên soạn. Cũng cần phải nói thêm một điều rằng, phần lớn các trưởng ban biên tập là những giáo sư đầu ngành, nhiều người tuổi đã cao nên trong thời gian tiến hành công trình khoa học này đã có 12 người từ trần, trong đó có tới 6 trưởng ban biên tập. Sự xáo trộn về nhân sự, sự mới mẻ của cách thức làm bộ sách công cụ này cũng là một trong những lý do kéo dài thời gian thực hiện công trình.
Với một khối lượng tư liệu lớn về Hà Nội, để bạn đọc dễ theo dõi và tiện sử dụng, các tác giả là những người hiểu sâu sắc về Hà Nội đã biên soạn thành 18 tập với 18 chủ đề lớn. Đó là: Lịch sử, Địa lý, Chính trị, Pháp luật, Kinh tế, Khoa học và công nghệ, Khoa học xã hội và nhân văn, Giáo dục, Y tế, Văn học, Tiếng Hà Nội, Nghệ thuật, Thông tin - Xuất bản, Bảo tàng - Di tích, Du lịch, Tín ngưỡng - Tôn giáo, Phong tục - Lễ hội, Thể dục thể thao. Độc giả có thể mua trọn bộ hoặc mua từng tập mà mình quan tâm. Nội dung của các chủ đề trên được trình bày xuyên suốt 1000 năm lịch sử hình thành và phát triển thủ đô trải qua các chế độ phong kiến, thực dân thống trị và thời kỳ độc lập từ Cách mạng tháng Tám cho đến giai đoạn đổi mới hiện nay.
Ý muốn của các tác giả là xuất bản bộ Bách khoa thư Hà Nội vào dịp kỷ niệm 1000 năm nên các tác giả đã cố gắng cập nhật thông tin về thủ đô những ngày gần Đại lễ, vì thế bộ sách không phải là những chuyện lịch sử cổ xưa mà còn có cả những vấn đề cập nhật của đời sống hôm nay. Năm 2000, để chào mừng Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 13, Ban chủ nhiệm đã cho in thử 17 tập để trưng cầu ý kiến. Các tập này cũng đã được một số tác giả sử dụng để biên soạn các sách về đề tài Thủ đô.
Theo GS. AHLĐ Vũ Khiêu, công trình Bách khoa thư Hà Nội là sự kết hợp hài hòa và hiếm có giữa cá nhân và tập thể các nhà khoa học bởi bộ sách đã tập hợp được những kiến thức rộng về thủ đô Hà Nội của đông đảo các nhà khoa học và lại được các cấp lãnh đạo thành phố hưởng ứng nhiệt tình. Nhân Đại lễ, hàng trăm cuốn sách về Hà Nội đã được tái bản và xuất bản, nhưng bộ Bách khoa thư Hà Nội vẫn là bộ sách có giá trị, tiếp tục bổ sung thêm những hiểu biết về thủ đô 1000 tuổi.
Để ghi nhận sự đóng góp của các nhà khoa học, sử học, chính trị gia..., UBND TP. Hà Nội đã tặng bằng khen cho các tập thể và cá nhân tham gia biên soạn. GS. Lê Xuân Tùng (chủ nhiệm công trình) đã trao bộ sách cho UBND TP. Hà Nội và trao tượng trưng bộ sách cho nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười. Đồng chí Phạm Quang Nghị - Bí thư thành ủy Hà Nội trao tượng trưng bộ sách cho các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đến dự: đ/c Trương Tấn Sang, đ/c Tô Huy Rứa, đ/c Phạm Thế Duyệt. Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Ngô Thị Thanh Hằng trao tượng trưng bộ sách cho một số đồng chí lãnh đạo các tỉnh, thành phố.
Lệ Quyên