Vụ xe cẩu va vào cổng làng tại xã Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh khiến công trình đổ sập, bé trai lớp 3 bị thương nặng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý về trách nhiệm của người điều khiển phương tiện, chủ xe và chủ thể quản lý công trình.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 14h ngày 28/9, xe cẩu lưu thông qua khu vực cổng làng tại thôn Hương Phong, xã Hương Khê thì xảy ra va chạm khiến cổng bê tông đổ xuống đường. Đúng thời điểm này, một người mẹ chở con trai bằng xe máy đi qua, khiến cháu bé bị cổng đổ trúng và bị đứt lìa một cánh tay. Cơ quan chức năng đã tạm giữ phương tiện, lấy lời khai tài xế để phục vụ điều tra.
Hiện trường vụ việc. Ảnh: TL
Trao đổi với phóng viên, luật sư Nguyễn Văn Nam - Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, để xác định trách nhiệm, trước hết cần làm rõ toàn bộ diễn biến vụ việc và nguyên nhân trực tiếp khiến cổng đổ sập.
"Cơ quan chức năng cần xác định kích thước, chiều cao của xe cẩu; chiều cao, kết cấu của cổng; khoảng không dành cho phương tiện lưu thông; hướng di chuyển, tốc độ của xe và khả năng quan sát, xử lý của tài xế tại thời điểm xảy ra va chạm", luật sư Nguyễn Văn Nam phân tích.
Theo luật sư Nam, việc khu vực có hay không có biển cấm chỉ là một trong những tình tiết cần xem xét. Không có biển cấm không đồng nghĩa người điều khiển phương tiện đương nhiên được miễn trách nhiệm nếu có hành vi vi phạm quy tắc an toàn hoặc không thực hiện các biện pháp cần thiết để phòng ngừa nguy hiểm. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ đặt yêu cầu bảo đảm an toàn đối với người tham gia giao thông và phương tiện khi lưu thông.
Một vấn đề quan trọng là kết quả giám định thương tích của cháu bé và nguyên nhân dẫn đến hậu quả.
Điều 260 Bộ luật Hình sự quy định người tham gia giao thông đường bộ vi phạm quy định về an toàn giao thông, gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho một người với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên có thể bị xử lý hình sự nếu có đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm. Khung hình phạt tại khoản 1 điều này gồm phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù từ 1-5 năm.
"Cần đồng thời xác định có hành vi vi phạm quy định về an toàn giao thông, có lỗi của người điều khiển và hành vi đó có quan hệ nhân quả với hậu quả xảy ra hay không? Tỷ lệ tổn thương cơ thể cũng phải được xác định thông qua giám định theo quy định", luật sư nói.
Do đó, khi chưa có kết quả điều tra, giám định và đánh giá đầy đủ các tình tiết liên quan, chưa nên đưa ra kết luận về trách nhiệm pháp lý của tài xế.
Cũng theo luật sư Nam, không nên chỉ tập trung vào hành vi của tài xế mà bỏ qua tình trạng pháp lý và an toàn của công trình.
Cơ quan chức năng cần xác minh cổng làng được xây dựng, quản lý và bảo trì bởi chủ thể nào; hồ sơ thiết kế, thi công, nghiệm thu ra sao; kết cấu, chiều cao và khoảng không lưu thông có bảo đảm an toàn hay không.
Nếu kết quả xác minh cho thấy công trình có khiếm khuyết hoặc việc quản lý, duy tu không bảo đảm an toàn và đây là nguyên nhân góp phần dẫn đến hậu quả, trách nhiệm dân sự của chủ thể liên quan cũng có thể được đặt ra.
Theo luật sư Nam, bản chất pháp lý của vụ việc cần được xem xét trên toàn bộ chuỗi nguyên nhân: phương tiện có được phép lưu thông hay không, điều kiện kỹ thuật của xe, khả năng nhận biết và phòng tránh của tài xế, kết cấu và tình trạng an toàn của cổng, cũng như trách nhiệm quản lý công trình.
"Chỉ khi làm rõ đầy đủ các yếu tố này mới có cơ sở xác định trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức và mức độ trách nhiệm tương ứng. Việc một chủ thể có lỗi không mặc nhiên loại trừ khả năng các chủ thể khác cũng phải chịu trách nhiệm nếu có căn cứ cho thấy họ cùng có lỗi hoặc có thiếu sót liên quan đến hậu quả", luật sư Nguyễn Văn Nam nhấn mạnh.
