Theo báo cáo tình hình, kết quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo từ năm 2008 – 2011 do Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh trình bày cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, ở từng thời điểm, từng nơi, tình hình khiếu nại, tố cáo vẫn diễn biến hết sức phức tạp; nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo còn tồn đọng, kéo dài như trong thời gian từ năm 2008 – 2011, bên cạnh việc xử lý dứt điểm 1.052 vụ việc tồn đọng, bức xúc kéo dài (đạt 66,7%) vẫn còn lại 528 vụ việc chưa được giải quyết dứt điểm, vẫn đang trong quá trình xem xét, giải quyết.
Chỉ đạo cụ thể về các vụ việc chưa được giải quyết dứt điểm, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu, đối với 528 vụ việc còn tồn đọng, kéo dài, các cơ quan chức năng lập hồ sơ từng vụ việc cụ thể, từ đó thành lập Hội đồng thẩm định, đề ra các phương án xử lý với tinh thần chỉ đạo sâu sát, quyết liệt, giải quyết dứt điểm; đồng thời đăng tải công khai trên mạng của các cơ quan chức năng về tiến độ xử lý của các vụ việc này. Khi đã có kết luận đối với từng vụ việc, nếu vụ việc nào chính quyền sai thì phải nhận lỗi, phải sửa; nếu người dân sai phải thuyết phục chấp hành theo pháp luật, trong đó có xem xét hỗ trợ khó khăn cho người dân.
Cũng theo Thanh tra Chính phủ, mặc dù so với những năm 2006 - 2007, tình hình khiếu nại tố cáo từ năm 2008 - 2011 ở một số địa bàn có giảm, nhưng về tổng quan, tình hình khiếu nại tố cáo diễn biến phức tạp và bức xúc ở nhiều nơi. Có lúc, có nơi đặc biệt phức tạp, gay gắt, biểu hiện rõ nhất là số đoàn đông người tăng mạnh, thái độ công dân đi khiếu kiện thiếu kiềm chế, khiếu nại tố cáo vượt cấp lên Trung ương gia tăng, tình trạng đơn thư gửi tràn lan mang tính phổ biến. Có nhiều vụ việc phát sinh từ những năm trước, đã được xem xét, giải quyết nhưng công dân vẫn khiếu kiện kéo dài, nhất là các vụ việc khiếu nại về thu hồi đất, đòi lại đất cũ, tranh chấp đất đai… (thực tế tới 70% số vụ khiếu nại của công dân liên quan đến đất đai). Về vấn đề này, Thủ tướng nhấn mạnh vì lợi ích và sự phát triển của đất nước, phải tiếp tục thu hồi đất để làm hạ tầng và phục vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, vì thế các bộ, ngành, địa phương phải công khai quy hoạch, thực hiện tốt công tác lập quy hoạch, thu hồi đất… trên tinh thần công khai, minh bạch, đúng pháp luật, hạn chế tối đa các khiếu kiện liên quan đến đất đai. Đối với những hộ dân không chấp hành, mặc dù đã được vận động, thuyết phục, phải quyết thực hiện cưỡng chế; trong tổ chức cưỡng chế phải thực hiện theo đúng quy trình mà pháp luật đã quy định. Ngoài ra, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng yêu cầu, các cấp ủy đảng, chính quyền cần chủ động nắm chắc tình hình, giải quyết hiệu quả các vụ việc ở cấp cơ sở, tránh khiếu nại, tố cáo vượt cấp lên Trung ương; không để xảy ra tình trạng kẻ xấu lợi dụng khiếu nại, tố cáo gây mất ổn định an ninh, trật tự xã hội.
Để làm tốt công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thời gian tới, Thủ tướng chỉ đạo, các cấp ủy đảng, chính quyền phải tiếp tục xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên và phải thực hiện có hiệu quả. Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng lưu ý các bộ, ngành, địa phương tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ tiếp công dân, xử lý khiếu nại, tố cáo; đồng thời làm tốt hơn nữa công tác thông tin, tuyên truyền; thông tin một cách khách quan, trung thực, tránh thông tin phiến diện, một chiều về các vụ việc liên quan đến khiếu nại, tố cáo, đồng thời tiếp tục đóng góp ý kiến để hoàn thiện và sớm ban hành Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Thanh Phong