Theo thông tin từ Bộ Xây dựng, Chính phủ đã ban hành Nghị định 54/2026/NĐ-CP ngày 9/2/2026, sửa đổi nhiều quy định về phát triển và quản lý nhà ở xã hội. Điểm đáng chú ý là thay đổi toàn diện trình tự, thủ tục bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội đầu tư theo dự án không sử dụng vốn đầu tư công, siết chặt công khai, xét duyệt và cơ chế bốc thăm.
Công khai toàn bộ thông tin, siết chặt điều kiện hồ sơ
Theo quy định sửa đổi Điều 38 Nghị định 100/2024/NĐ-CP, sau 30 ngày kể từ khi khởi công, chủ đầu tư phải công khai thông tin dự án để người dân biết và chuẩn bị hồ sơ đăng ký. Nội dung công khai gồm tên dự án, chủ đầu tư, địa điểm xây dựng, tiến độ, quy mô, tổng số căn hộ, số căn để bán, diện tích từng loại căn, giá bán tạm tính và thời điểm dự kiến bắt đầu nhận hồ sơ.
Thông tin phải đăng trên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có dự án, đăng ít nhất một lần trên báo là cơ quan ngôn luận của chính quyền địa phương và trên trang thông tin điện tử hoặc sàn giao dịch bất động sản của chủ đầu tư nếu có.
Trước thời điểm bắt đầu nhận hồ sơ tối thiểu 30 ngày, chủ đầu tư tiếp tục công khai thời gian nhận và kết thúc nhận hồ sơ, số lượng căn hộ, diện tích, giá bán và gửi Sở Xây dựng để đăng tải.
Người dân được nộp hồ sơ trực tiếp, trực tuyến, qua dịch vụ bưu chính hoặc thông qua cơ quan, đơn vị nơi đang làm việc để tổng hợp gửi chủ đầu tư. Thời gian nhận hồ sơ tối thiểu 30 ngày. Mỗi hộ gia đình, cá nhân không được đăng ký mua nhà ở xã hội tại nhiều dự án trong cùng một thời điểm.
Hồ sơ gồm đơn theo mẫu và giấy tờ chứng minh đối tượng, điều kiện hưởng chính sách. Giấy tờ xác nhận có giá trị 12 tháng kể từ ngày xác nhận. Người đăng ký phải cam kết chưa được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở và chịu trách nhiệm về thông tin tại thời điểm ký hợp đồng.
Thủ tục mua nhà ở xã hội được siết chặt theo Nghị định 54/2026/NĐ-CP với yêu cầu công khai toàn bộ danh sách đủ điều kiện, bắt buộc bốc thăm khi hồ sơ vượt số căn và có giám sát của Công an.
Sau khi hết hạn nhận hồ sơ, trong 10 ngày chủ đầu tư phải tổng hợp danh sách gửi Sở Xây dựng để kiểm tra việc đã hưởng hay chưa hưởng chính sách hỗ trợ. Sở Xây dựng trả lời bằng văn bản trong 10 ngày. Trên cơ sở đó, chủ đầu tư lập và công khai danh sách hồ sơ đủ điều kiện và không đủ điều kiện tại địa điểm dự án, trên trang thông tin điện tử và sàn giao dịch nếu có. Hồ sơ không đủ điều kiện phải trả lại, nêu rõ lý do trong 15 ngày kể từ ngày công khai. Danh sách đủ điều kiện phải được công khai trong 30 ngày kể từ ngày hết hạn nhận hồ sơ.
Hồ sơ vượt suất phải bốc thăm, có giám sát của Công an
Trường hợp tổng số hồ sơ đủ điều kiện bằng hoặc ít hơn số căn hộ dự kiến bán, việc ký hợp đồng thực hiện theo thỏa thuận. Nếu số hồ sơ đủ điều kiện lớn hơn số căn hộ, chủ đầu tư bắt buộc tổ chức bốc thăm lựa chọn người được mua.
Việc bốc thăm phải có sự giám sát của đại diện Sở Xây dựng, đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã và đại diện Công an cấp xã nơi có dự án; các bên xác nhận vào biên bản kết quả bốc thăm. Đây là điểm mới nhằm tăng tính minh bạch, hạn chế tiêu cực trong phân bổ nhà ở xã hội.
Nghị định cũng quy định cơ chế ưu tiên. Các nhóm đối tượng ưu tiên theo Luật Nhà ở được phân bổ trước theo tỷ lệ, không phải bốc thăm, gồm người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật, người được bố trí tái định cư theo hình thức mua nhà ở xã hội và nữ giới. Nếu số lượng trong một nhóm vượt quá số căn hộ ưu tiên còn lại thì bốc thăm trong chính nhóm đó, sau đó các trường hợp còn lại tiếp tục tham gia bốc thăm chung.
Sau khi nhà ở đủ điều kiện bán theo pháp luật về kinh doanh bất động sản, chủ đầu tư ký hợp đồng và cập nhật thông tin giao dịch lên hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản. Đồng thời phải công khai danh sách khách hàng đã ký hợp đồng mua, bao gồm cả các thành viên trong hộ gia đình, tại trụ sở chủ đầu tư, địa điểm dự án và sàn giao dịch hoặc trang thông tin điện tử nếu có.
Xem thêm video được quan tâm:
Quốc hội thông qua Luật Nhà ở sửa đổi, không quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư.
