Loài cây thân thảo sống lâu năm này có thân rễ mập, thường phát triển ở những vùng ẩm ven suối, rừng núi phía Bắc, từ lâu đã được coi là vị thuốc quý trong các bài thuốc có tác dụng khu phong, trừ thấp mạnh gân cốt, hiệu quả…
Theo quan điểm Đông y, Thiên Niên Kiện có vị đắng cay, tính ôn, đi vào 2 kinh Can và Thận, nổi bật với tác dụng trị đau nhức xương khớp, thoái hoá cột sống, đau mỏi cổ gáy và tê bì chân tay. Dược liệu này thường được sử dụng cho các trường hợp đau lưng, mỏi gối, tê bì tay chân, cứng khớp khi thay đổi thời tiết - những biểu hiện phổ biến ở người trung niên và cao tuổi khi chức năng tạng phủ suy giảm theo thời gian.
Dược liệu Thiên niên kiện
Từ thuở xa xưa, trong những khe suối ẩn mình giữa núi rừng phía Bắc, Thiên niên kiện đã được phát hiện và nâng niu như một món quà quý của đại ngàn. Có câu chuyện về một cụ bà ngoài 70 tuổi, nhờ dùng Thiên niên kiện mà lưng hết mỏi, chân thôi tê - một câu chuyện giản dị nhưng lan tỏa, trở thành niềm tin được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Thiên niên kiện mang ý nghĩa "nghìn năm khỏe mạnh" (Thiên - Nghìn, Niên - Năm, Kiện - Khỏe mạnh) - Biểu tượng cho sự hòa quyện giữa tri thức cổ truyền và khoa học hiện đại. Không chỉ dừng lại ở một vị thuốc, Thiên niên kiện còn gắn bó với đời sống người dân, mở ra hướng phát triển kinh tế, phủ trống đồi núi trọc và nuôi dưỡng ước vọng đủ đầy.
Đặc biệt với vai trò "Quân dược" trong nhóm chủ lực, Thiên niên kiện đã phối ngũ với các vị thuốc khác tạo nên một sức mạnh tổng hợp huyền bí:
Thiên niên kiện là thảo dược tập trung tác động giúp mạnh gân cốt và trừ phong thấp cho người đau nhức xương khớp.
Nhân sâm giữ vai trò đại bổ nguyên khí, lưu thông khí huyết, chống não hoá, tăng cường sinh lực, tăng cường trí nhớ, an thần.
Ba kích với công dụng ôn bổ thận dương, mạnh gân cốt, trừ phong thấp, giảm đau xương khớp và tăng cường sinh lý cho cả nam và nữ.
Dược sĩ cao cấp Vũ Thị Phương – Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Dược phẩm PQA, đồng thời là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu YHCT PQA – Người đã đưa dược liệu Thiên niên kiện vào nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trong các bài thuốc, góp phần tạo nên nhiều sản phẩm chất lượng của PQA.
Bên cạnh đó, sự kết hợp hài hoà của nhiều vị thuốc quý như Dâm dương hoắc, Dây đau xương, Nhục thung dung, Mật nhân, Đỗ trọng, Đương quy, Thục địa, Câu kỷ tử, Hoàng kỳ, Kê huyết đằng, Mộc hương, Sa nhân, Trần bì, Cam thảo, Bạch tật lê, Xuyên khung, Bạch chỉ, Thăng ma, Sài hồ, Bạch thược, Bạch linh, Trạch tả, Bạch truật có tác dụng hỗ trợ: Trừ phong thấp, bổ can thận, khí huyết và cải thiện tình trạng đau nhức xương khớp bồi bổ cơ thể, tăng cường mạnh gân cốt. Công thức khi được cân đối hài hòa, không gây cảm giác nặng nề, thích hợp sử dụng lâu dài cho người trung niên và cao tuổi.
Thiên Niên Kiện không chỉ là một vị thuốc quý mà còn là biểu tượng của sức sống bền bỉ và niềm tin vào Y học cổ truyền. Sự kết hợp hài hòa giữa các dược liệu đã góp phần gìn giữ và nâng cao sức khỏe con người theo cách tự nhiên, hiệu quả và bền vững. "Thiên Niên Kiện - Nghìn năm khỏe mạnh" vì thế không chỉ là một tên gọi, mà còn là lời gửi gắm về một cuộc sống dẻo dai, vững vàng theo năm tháng, giúp cho con người khoẻ mạnh, trường thọ hơn.
Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Đình Thục - Phó viện trưởng Viện Đông y Việt Nam