Trong y học cổ truyền, quả hắc mai biển được gọi là sa cức. Dược liệu này cũng có lịch sử sử dụng tại Tây Tạng, Mông Cổ và một số vùng Trung Á. Thông thường, hắc mai biển thường được sử dụng để hỗ trợ tiêu hóa, giảm ho, chăm sóc da... Ngoài ra, còn được nghiên cứu ứng dụng trong các bài thuốc nhằm làm chậm sự tiến triển của bệnh thoái hóa điểm vàng; kiểm soát đường huyết...
Hắc mai biển phân bố ở nhiều khu vực châu Âu và châu Á. Cây có khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, thường mọc ở vùng núi, ven sông, đất cát và sỏi đá. Quả hắc mai biển nhỏ, mọng nước, thường có màu vàng cam đến cam đỏ, mọc thành chùm dày quanh cành. Quả có vị chua, chát, hơi đắng và chứa nhiều thành phần dinh dưỡng như vitamin C, carotenoid, polyphenol và các acid béo; có thể được sử dụng tươi hoặc chế biến thành nước ép, siro, mứt và dầu.
1. Công dụng của hắc mai biển
Hắc mai biển được sử dụng từ lâu trong y học cổ truyền châu Á, nổi bật là hỗ trợ tiêu hóa, giảm ho, chăm sóc da. Ảnh minh họa AI.
Hỗ trợ tiêu hóa
Trong y học cổ truyền Trung Quốc và Tây Tạng, quả hắc mai biển được sử dụng trong một số bài thuốc nhằm hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện cảm giác khó chịu ở đường tiêu hóa và giúp ăn ngon miệng hơn. Một số tài liệu truyền thống cũng ghi nhận việc sử dụng hắc mai biển đối với các vấn đề liên quan đến dạ dày và đường ruột. Những kinh nghiệm này là cơ sở để các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu về thành phần và khả năng tác động của dược liệu đối với hệ tiêu hóa.
Quả hắc mai biển có thể được dùng dưới dạng quả khô sắc lấy nước uống hoặc chế biến thành các sản phẩm từ quả. Một số nơi còn sử dụng nước ép quả với lượng vừa phải trong chế độ ăn. Các cách dùng này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm dân gian. Người có bệnh dạ dày, đường ruột nên theo dõi khả năng dung nạp, đặc biệt khi sử dụng nước ép có vị chua.
Hỗ trợ giảm ho, long đờm
Quả hắc mai biển được sử dụng trong một số bài thuốc y học cổ truyền nhằm hỗ trợ giảm ho, long đờm và cải thiện triệu chứng khi cảm lạnh; có thể được dùng dưới dạng sắc uống hoặc chế biến thành đồ uống từ quả để hỗ trợ các triệu chứng ho, có đờm.
Người bị ho kéo dài, sốt, khó thở, đau ngực hoặc đờm bất thường cần đi khám để xác định nguyên nhân, không nên chỉ dựa vào dược liệu .
Chăm sóc da và hỗ trợ phục hồi tổn thương
Dầu hắc mai biển được chiết xuất từ phần thịt quả hoặc hạt, là một trong những chế phẩm được sử dụng khá phổ biến trong chăm sóc da. Theo kinh nghiệm truyền thống tại một số vùng, dầu được dùng ngoài da để làm mềm da, chăm sóc vùng da khô, nứt nẻ và hỗ trợ các tổn thương da.
Dầu hắc mai biển chứa nhiều acid béo không no và các hợp chất sinh học có thể góp phần duy trì hàng rào bảo vệ da. Một số nghiên cứu hiện đại nghiên cứu các chế phẩm này đối với sức khỏe làn da.
Theo đó, dầu hắc mai biển được sử dụng ngoài da trong một số sản phẩm chăm sóc da, chẳng hạn dầu dưỡng, kem hoặc thuốc mỡ. Dầu có thể được thoa một lớp mỏng lên vùng da khô, sau khi đã làm sạch, theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Lưu ý: Nên thử trước trên một vùng da nhỏ để kiểm tra phản ứng kích ứng; không tự ý bôi dầu không rõ nguồn gốc lên vết thương hở, vết bỏng hoặc vùng da đang nhiễm trùng. Những tổn thương này cần được chăm sóc đúng cách theo hướng dẫn y tế.
Những ai cần thận trọng khi sử dụng hắc mai biển?
Trước khi dùng hắc mai biển, cần chú ý:
- Phụ nữ mang thai và cho con bú: Chưa có đủ dữ liệu về độ an toàn của các chế phẩm cô đặc từ hắc mai biển; nên hỏi ý kiến nhân viên y tế trước khi sử dụng dưới dạng thực phẩm bổ sung hoặc chế phẩm dùng như thuốc.
- Người đang dùng thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu: Đã có những cảnh báo về khả năng tương tác, ảnh hưởng đến đông máu. Người đang dùng warfarin, aspirin, clopidogrel hoặc các thuốc tương tự nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
- Người mắc bệnh mạn tính: Không tự ý dùng hắc mai biển để thay thế thuốc điều trị bệnh dạ dày, đái tháo đường, tim mạch, viêm khớp hoặc các bệnh lý khác.
- Người có cơ địa dị ứng: Cần thận trọng khi sử dụng sản phẩm mới, đặc biệt là các chế phẩm bôi ngoài da. Nếu xuất hiện ngứa, đỏ da, nổi mẩn hoặc khó chịu bất thường, nên ngừng sử dụng và đi khám khi cần thiết.
Mời độc giả xem thêm video:
Điểm danh 5 bệnh lý tiêu hóa thường gặp hiện nay ai cũng cần biết để phòng tránh | SKĐS
