1. Quả xoài có tác dụng gì?
Theo y học cổ truyền, quả xoài có vị chua, ngọt và tính mát, một số tài liệu ghi tính bình. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa hai vị thuốc cơ bản: Vị chua có tác dụng thu liễm, cầm nắm; vị ngọt giúp bổ ích, hòa hoãn; tính mát giúp thanh nhiệt, giải độc.
Về đường đi (quy kinh), quả xoài vào ba kinh chính là kinh Can, kinh Tỳ và kinh Vị. Chính vì quy vào các kinh này mà quả xoài có những tác dụng đặc trưng liên quan đến tiêu hóa, gan mật và sự điều hòa khí huyết trong cơ thể.
Công dụng chữa bệnh chính: Nhờ tính vị và quy kinh đặc biệt, quả xoài mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Trước hết, quả xoài có tác dụng ích khí và hòa vị giáng nghịch (giảm nôn, buồn nôn, làm dạ dày dễ chịu). Bên cạnh đó, xoài còn được biết đến với công năng sinh tân chỉ khát, tạo ra dịch thể, làm hết khát và lợi tiểu, giúp cơ thể đào thải độc tố qua đường tiểu.
Trong đời sống hàng ngày, ăn quả xoài chín thường xuyên với lượng vừa phải có thể giúp cải thiện chức năng tiêu hóa, kích thích ăn ngon miệng hơn, đồng thời hỗ trợ thanh nhiệt cơ thể trong những ngày hè nóng bức.
Quả xoài vị chua, ngọt, tính mát có nhiều công dụng với sức khỏe.
2. Các bài thuốc từ quả xoài
Trong kho tàng y học cổ truyền, có nhiều bài thuốc sử dụng quả xoài để chữa bệnh:
1. Bài thuốc chữa ho, đờm nhiều, khó thở: Dùng quả xoài xanh tươi (cả vỏ), trọng lượng khoảng 150g - 250g, mỗi ngày 3 lần, mỗi lần 1 quả ăn trực tiếp. Xoài xanh có vị chua, chát giúp thu liễm đờm, giảm ho.
2. Bài thuốc hỗ trợ tiêu hóa, chậm tiêu, đầy bụng: Mỗi ngày ăn 1 quả xoài chín. Các enzym tự nhiên trong xoài chín giúp phân giải thức ăn, giảm cảm giác đầy bụng khó chịu.
3. Bài thuốc hỗ trợ chữa khái huyết (ho ra máu), rong kinh, chảy máu đường ruột: Lấy vỏ quả xoài chín phơi khô từ 30-50g, nấu thành cao lỏng, uống mỗi lần 1 thìa cà phê, cách 1-2 giờ uống một lần. Vỏ xoài có tính thu liễm, cầm máu khá tốt.
4. Chữa chảy máu răng, viêm lợi: Lấy vỏ quả xoài chín phơi khô khoảng 20g, sắc với 200ml nước cho đến khi còn 100ml, dùng nước này ngậm và súc miệng nhiều lần trong ngày.
5. Hỗ trợ chữa ho, đau họng: Vỏ quả xoài tươi rửa sạch, sắc lấy nước đặc, thêm chút muối để súc miệng.
6. Say nắng, khát nước: Dùng xoài xanh gọt vỏ, thái lát, sắc với nước và đường phèn, uống nước này giúp bù điện giải và thanh nhiệt rất tốt.
7. Chữa giun sán: Nhân hạt xoài phơi khô, tán bột, ngày dùng 1–2g uống với nước ấm vào buổi sáng sớm khi bụng đói.
8. Trị tiêu chảy, kiết lỵ: Lấy nhân hạt xoài khô (10g) sắc với nước uống hoặc tán thành bột mịn, mỗi lần uống 2g, ngày 2 lần.
9. Chữa băng kinh, huyết hư (ở phụ nữ): Nhân hạt xoài sao vàng, tán bột, mỗi lần dùng 10g uống với nước ấm.
Nhân hạt xoài có tác dụng chữa giun sán, kiết lỵ, băng huyết...
3. Lưu ý khi sử dụng xoài
Dù có nhiều công dụng, không phải ai cũng có thể dùng quả xoài một cách tùy tiện. Y học cổ truyền chỉ rõ một số đối tượng cần thận trọng:
- Người đang bị tiêu chảy, tỳ vị hư hàn (lạnh bụng) không nên dùng quả xoài vì tính mát và nhiều chất xơ có thể làm bệnh nặng thêm. Người bị mụn nhọt, lở loét, bệnh ngoài da cũng cần kiêng vì xoài thuộc nhóm thực phẩm "sinh thấp sinh nhiệt", có thể khiến viêm nhiễm lan rộng.
- Người bị đái tháo đường (tiểu đường) chỉ nên ăn lượng rất nhỏ, không quá 200 -300g mỗi ngày, hoặc ưu tiên xoài xanh để tránh tăng đường huyết đột ngột. Người bệnh thận cũng cần hạn chế vì hàm lượng kali trong xoài khá cao.
Ngoài ra, cần lưu ý không ăn xoài cùng hải sản (dễ gây dị ứng, khó tiêu) hoặc cùng rượu (gây hại cho thận và dạ dày). Một số người có cơ địa nhạy cảm có thể bị dị ứng với nhựa ở vỏ xoài, gây ngứa, phát ban, vì vậy nên rửa sạch và gọt vỏ kỹ trước khi ăn.
