Sau khi cơ quan điều tra Công an tỉnh Nam Ðịnh khởi tố Vụ án làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan tổ chức Nhà nước cho trẻ làm con nuôi, kết quả điều tra cho thấy, vẫn còn nhiều kẽ hở để các đối tượng dùng những thủ đoạn tinh vi để lách luật.
Từ tháng 2/2005 đến năm 2008, Trung tâm Bảo trợ xã hội huyện Trực Ninh đã thu gom 242 cháu bé bị bỏ rơi và đã làm thủ tục hồ sơ cho làm con nuôi người nước ngoài 222 cháu. Trong số các cháu được gom về nuôi dưỡng tại trung tâm và làm thủ tục ra nước ngoài làm con nuôi đã có đến 162 cháu mang hồ sơ giả. Để thực hiện các phi vụ trên, Vũ Đình Khản, trạm trưởng Trạm Y tế xã Việt Hùng kiêm Giám đốc Trung tâm Bảo trợ xã hội huyện Trực Ninh đã móc nối với một số trạm y tế xã dựng hồ sơ khống cho các cháu bé mà trung tâm đã thu gom về. Trung bình, mỗi bộ hồ sơ làm giả, Khản đều chi cho nơi trực tiếp làm từ 2 đến 4 triệu đồng.
 Đã nhiều lần TT Bảo trợ xã hội Trực Ninh tìm cách lách luật. |
Tại xã Việt Hùng (Trực Ninh) có 50 hồ sơ, 28 trường hợp sinh tại trạm y tế xã chỉ có 4 trường hợp được ghi trong sổ đẻ, có 24 trường hợp không ghi trong sổ đẻ. Theo lời khai của các nữ hộ sinh thì trung tâm của Khản thường đưa sản phụ đến trạm y tế xã đẻ (Khản là trạm trưởng Y tế) rồi bỏ đi, sau đó Khản đưa trẻ về trung tâm nuôi dưỡng. Khản thiết lập hồ sơ giả, lợi dụng lúc nhân viên trạm bận việc, Khản đưa cho ký theo hướng dẫn của Khản rồi bỏ luôn vào cặp, mọi người không được đọc nội dung tài liệu đã ký. Qua rà soát 13 trường hợp bỏ rơi ở cổng Trung tâm Bảo trợ xã hội huyện Trực Ninh, xác minh một số người có tên trong hồ sơ cho thấy đều là người thân của Khản, có người đã được Khản thống nhất nên đều khai là thấy trẻ bỏ rơi ở cổng. Để hoàn tất số hồ sơ rởm nói trên, Khản thống nhất với Trần Văn Kiểm, Phó Chủ tịch UBND xã và Hoàng Văn Nghiệp, Phó Công an xã ký, phê duyệt vào hồ sơ.
Ngoài ra, tại các xã ở 7 huyện của tỉnh Nam Định, Khản vẫn áp dụng chiêu bài này dùng mọi cách để làm giả hồ sơ.
Tại Trung tâm Trợ giúp nhân đạo và dạy nghề cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn huyện Ý Yên. Từ năm 2006 đến năm 2008, Trung tâm tiếp nhận 112 trẻ em về trung tâm và đã làm thủ tục cho người nước ngoài nhận con nuôi 101 cháu. Tương tự thủ đoạn như Khản, Trần Thị Lương, Giám đốc trung tâm móc nối cùng một số đối tượng khác là người môi giới, cán bộ y tế xã để làm hồ sơ giả. Trần Trọng Lãm, sinh năm 1955, làm nghề bán hàng cơm tại số 391 đường Trường Chinh (TP. Nam Định) là đối tượng không chỉ môi giới làm hồ sơ giả, mà còn môi giới thu gom trẻ em bị bỏ rơi để đưa về cho trung tâm, qua thông tin của người bán nước trước cổng Bệnh viện Phụ sản Nam Định, biết gia đình chị Mến có hoàn cảnh khó khăn, không nuôi được con, Lãm đặt vấn đề xin cháu bé về trung tâm và Lãm sẽ chi tiền. Sau đó, Lãm gọi điện cho Trương Văn Sơn là người cấu kết với thị Lương biết để đồng ý tiếp nhận. Vụ này, Lãm đã nhận được tám triệu đồng, trừ một ít tiền trả cho chị Mến, người chỉ trỏ, còn lại Lãm hưởng. Với chiêu bài này, thực hiện nhiều vụ mua bán trẻ em, Lãm đã kiếm được một số tiền không nhỏ.
Từ vụ việc trên cho thấy, vẫn còn khe hở trong công tác quản lý Nhà nước để bọn tội phạm lợi dụng buôn người vì ranh giới giữa sự giao dịch mua bán trẻ sơ sinh với hỗ trợ tiền cho những phụ nữ khó khăn cơ nhỡ là rất khó. Một thực tế xảy ra là các tổ chức cá nhân ở nước ngoài khi đến làm thủ tục nhận con nuôi tại Việt Nam thường đi kèm một khoản tiền gọi là "kinh phí hỗ trợ" cho các trung tâm nhân đạo. Thực chất những khoản tiền này như thế nào, sẽ được sử dụng vào đâu, chỉ có các trung tâm nhân đạo mới biết, nguồn thu này chưa được kiểm soát. Và sự thật tại Trung tâm Bảo trợ xã hội huyện Trực Ninh và Ý Yên chứng minh một phần lớn số tiền nói trên được sử dụng vào nhu cầu cá nhân và chi phí làm hồ sơ giả.
Vấn đề đặt ra là, khi thành lập các trung tâm dường như UBND huyện thả nổi cho các trung tâm hoạt động; không theo dõi, giám sát nên không nắm được nguồn kinh phí, tài trợ và họ chi tiêu như thế nào. Nếu các đối tượng bắt cóc trẻ em đem đến giao cho trung tâm và được các trung tâm này tiếp nhận, trả "thù lao" thì vấn đề sẽ rất nguy hiểm, bởi các trung tâm nhân đạo sẽ trở thành nơi tiêu thụ trẻ em bị bắt cóc. Vì vậy, cần có biện pháp mạnh và hành lang pháp lý quản lý chặt chẽ vấn đề này.
Ngọc Minh