Đồ rê mí một gameshow thuần Việt dành cho các em nhỏ yêu ca hát vẫn đều đặn lên sóng truyền hình Việt Nam vào dịp hè hàng năm, chỉ có điều, độ “hot” của chương trình thì giảm đi trông thấy. Đồ rê mí 2015 đang phải vất vả cạnh tranh với một số chương trình giải trí đình đám lên sóng cùng thời điểm như Giọng hát Việt nhí, Bước nhảy hoàn vũ nhí... Một thực tế không thể phủ nhận rằng, giữa cơn bão gameshow truyền hình, các chương trình thuần Việt đang hụt hơi, không thể cạnh tranh với hàng ngoại.
Cuộc chiến không cân sức
Khi lên sóng mùa đầu tiên vào năm 2007, Đồ rê mí thực sự tạo nên hiện tượng truyền hình. Một sân chơi âm nhạc thuần túy, trong sáng, hồn nhiên thu hút sự quan tâm của rất nhiều khán giả nhí và các bậc phụ huynh. Sau 9 mùa giải, Đồ rê mí vẫn giữ được “chất” riêng của một gameshow thuần Việt dành cho thiếu nhi. Những ca khúc, cách dàn dựng, bài trí sân khấu của Đồ rê mí rất phù hợp với các em nhỏ, mang đến cho các em một không gian văn hóa nghệ thuật đúng với lứa tuổi của mình. Tuy nhiên, sức hút của Đồ rê mí thì giảm đi rõ rệt. Đại diện nhà sản xuất chia sẻ rằng, Đồ rê mí “trung thành” với con đường đã chọn và có đối tượng khán giả riêng nhưng rõ ràng, số lượng khán giả theo dõi chương trình đã giảm mạnh. Nếu so sánh với hai chương trình truyền hình thực tế dành cho thiếu nhi đang lên sóng cùng thời điểm là Giọng hát Việt nhí và Bước nhảy hoàn vũ nhí thì phải thừa nhận, Đồ rê mí đang “hụt hơi”. Với format mới lạ, hấp dẫn, có sự hậu thuẫn mạnh mẽ của truyền thông, hiệu ứng sân khấu hiện đại, “dàn” giám khảo nổi tiếng... Giọng hát Việt nhí và Bước nhảy hoàn vũ nhí đã “qua mặt” Đồ rê mí để trở thành sự lựa chọn số 1 của các em nhỏ những buổi tối cuối tuần.
“Giọng hát Việt” là một chương trình “nhập ngoại” được đánh giá có format sáng tạo, hấp dẫn.
Không chỉ có Đồ rê mí, Liên hoan tiếng hát truyền hình giải Sao Mai 2015 (gọi tắt là giải Sao Mai) - một chương trình có format Việt hiếm hoi cũng rơi vào tình trạng tương tự. Đến thời điểm này, vòng tuyển chọn tại các khu vực là miền Trung - Tây Nguyên, miền Nam và miền Bắc đã kết thúc, 29 thí sinh xuất sắc nhất đã có trong tay tấm vé bước vào vòng chung kết nhưng thông tin về chương trình lại rất hiếm trên các phương tiện truyền thông. Trong khi đó, hai chương trình đình đám là Giọng hát Việt, Việt Nam Idol vẫn tưng bừng trên cánh sóng mỗi tuần. Còn nhớ, vài năm trước, Sao Mai, Sao Mai điểm hẹn luôn được coi là bệ phóng, nơi chắp cánh cho những tài năng muốn ghi danh trên con đường âm nhạc nhiều chông gai. Format tìm kiếm ngôi sao ca nhạc thuần Việt này tự hào vì đã là cầu nối, mang đến cho làng nhạc Việt nhiều gương mặt trẻ tài năng, những cá tính âm nhạc rõ nét như: Tùng Dương, Khánh Linh, Ngọc Khuê, Hà Anh Tuấn, Phương Linh, Ngọc Anh... Sau đó, trước “làn sóng” gameshow “nhập ngoại” với các chương trình đình đám khắp thế giới như: Việt Nam Idol, Giọng hát Việt, Nhân tố bí ẩn, Hòa âm ánh sáng, Học viện ngôi sao, Ngôi nhà âm nhạc... thì sức cạnh tranh của Sao Mai, Sao Mai điểm hẹn giảm sút. Và như một quy luật tất yếu, cái hay, cái mới, hấp dẫn sẽ thu hút khán giả và ngược lại.
Một thực tế đáng buồn là, trong rất nhiều lựa chọn, tìm kiếm cơ hội để tỏa sáng, các tài năng đã không ngần ngại ghi danh vào những gameshow có sức hấp dẫn, lan tỏa mạnh mẽ với công chúng. Chỉ một lần xuất hiện trên chương trình này, dù thành công hay thất bại, họ cũng có thể được hàng triệu khán giả truyền hình cả nước biết đến. Không ít thí sinh, vốn đã bước ra từ sân chơi Sao Mai, Sao Mai điểm hẹn lại tiếp tục ghi danh trên sân khấu Việt Nam Idol hay Giọng hát Việt. Điều này, vô hình chung một lần nữa làm giảm “uy tín”, sức hút của chương trình tìm kiếm ngôi sao ca nhạc thuần Việt.
Khán giả quay lưng với gameshow thuần Việt?
Một câu hỏi đặt ra là, Việt Nam có thiếu gameshow thuần Việt không? Câu trả lời là không. Chúng ta không thiếu gameshow thuần Việt nhưng thiếu gameshow “chất”, hấp dẫn, đủ sức cạnh tranh với gameshow “ngoại”. Có thể kể tên một số gameshow thuần Việt ra mắt thời gian gần đây như: Cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc Ngôi sao phương Nam, Solo cùng Bolero, Chương trình Tôi là ngôi sao (Đài truyền hình Vĩnh Long); Hò xự xang xế cống - một format thuần Việt về đờn ca tài tử dành cho thiếu nhi từ 9 đến 15 tuổi của Đài truyền hình Bạc Liêu; chương trình truyền hình thực tế thuần Việt đầu tiên dành cho phái mạnh mang tên Be the Man - Phái mạnh Việt của Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh; Vẻ đẹp quyền năng Việt Nam 2015 của Đài truyền hình Hà Nội... Những chương trình kể trên ít nhiều mang tín hiệu vui, khẳng định sự “tồn tại” của gameshow thuần Việt nhưng để “điểm danh” một chương trình có sự đột phá mạnh mẽ thì rất khó. Nhiều người nói rằng, gameshow Việt chưa thoát khỏi cái bóng của những chương trình đình đám nước ngoài, nghĩa là, khi xem gameshow Việt vẫn thấy “phảng phất” đâu đó hình dáng của một gameshow ngoại, hoặc là sự hòa trộn của nhiều gameshow ngoại.
Theo tôi, cái thiếu nhất của gameshow Việt chính là sự đột phá về ý tưởng và hình thức thể hiện độc đáo. Chẳng hạn, những gameshow về tìm kiếm ngôi sao ca nhạc của Việt Nam thường đi theo lối mòn là các thí sinh dự thi sẽ lần lượt trình bày ca khúc, sau đó ban giám khảo nhận xét, đánh giá, chấm điểm và trao giải thưởng. Cách làm này không tạo được sự bất ngờ, sự tương tác của khán giả với thí sinh. Khi Việt Nam Idol, Giọng hát Việt xuất hiện, ngay lập tức “hạ gục” hàng triệu fan hâm mộ âm nhạc. Chưa bao giờ, khán giả có thể nghĩ rằng, một cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc lại được xây dựng hấp dẫn, kịch tính đến thế. Vòng “Giấu mặt”, “Đối đầu” của sân chơi Giọng hát Việt luôn nhận được sự cổ vũ, chào đón nhiệt tình của khán giả. Cách xây dựng format sáng tạo là ưu điểm nổi bật của các gameshow ngoại. Trên những sân chơi này, khán giả cũng trở thành trung tâm, đóng một vai trò quan trọng tạo nên sự thành công của chương trình thông qua sự tương tác, bình chọn cho thí sinh mà mình yêu thích.
Rõ ràng, trong cuộc “chạy đua” với gameshow ngoại, gameshow thuần Việt vẫn đang đứng lại ở phía sau. Khán giả vẫn “khát” gameshow thuần Việt và không hề quay lưng với chương trình “made in Việt Nam”. Chỉ có điều, các chương trình Việt chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khán giả. Muốn có được lợi thế trong cuộc “chạy đua” này, những nhà sản xuất gameshow Việt phải không ngừng tìm tòi, đổi mới, hướng vào những lĩnh vực mà gameshow ngoại chưa hoặc không thể làm được. Đồng thời, cũng cần chú trọng xây dựng bản sắc riêng cho các chương trình thuần Việt.
Phạm Giang Thiên
