Côn đồ hay nạn “suy dinh dưỡng nhân cách”?

Sự yên bình của thành phố Hoa phượng đỏ gần đây liên tục bị xáo trộn bởi những nhóm côn đồ hành xử giang hồ.

Côn đồ "trẻ hoá" cùng vũ khí "nóng, lạnh"

Lê Chân là một quận nội thành của Hải Phòng với vị trí tiếp giáp quận Ngô Quyền và một phần quận Dương Kinh ở phía Đông; quận Kiến An, huyện An Hải ở phía Tây; quận Dương Kinh ở phía Nam và quận Hồng Bàng ở phía Bắc. Trong sự nghiệp đổi mới từ một quận chỉ có diện tích 4,2 km2, quận đã mở rộng diện tích lên trên 12 km2, tiếp giáp 5 quận: Hồng Bàng, Ngô Quyền, Kiến An, Hải An, Dương Kinh và huyện An Dương, tăng gấp 3 lần diện tích trước đây. Quận có 15 phường: An Biên, Trại Cau, An Dương, Trần Nguyên Hãn, Lam Sơn, Hàng Kênh, Dư Hàng Kênh, Dư Hàng, Đông Hải, Niệm Nghĩa, Vĩnh Niệm, Cát Dài, Hồ Nam, Nghĩa Xá và Kênh Dương. Cùng với sự phát triển chung của Hải Phòng, quận đã trở thành một trong ba quận trung tâm của thành phố.

Tuy nhiên, đây cũng là nơi cư ngụ và là địa bàn đã xảy ra nhiều vụ án gây kinh hoàng cho người dân bởi những đối tượng sử dụng vũ khí "nóng". Đặc thù của chúng là các đối tượng thường rất trẻ, độ tuổi trung bình trên dưới 20, không ít các đối tượng là trẻ vị thành niên. Những kẻ chủ mưu, cầm đầu khác với trước đây ở chỗ chúng rất ít tuổi, không phải là những tên tội phạm vào tù ra tội, cướp bóc chuyên nghiệp... tóm lại không nổi tiếng giang hồ. Các đối tượng này cơ bản là nhận thức rất kém và chúng chỉ có thể phạm tội khi có đông đồng bọn. Điều đáng nói là tuy nhân thân không quá xấu nhưng chúng lại luôn sẵn sàng phạm trọng tội chỉ vì những lý do hết sức đơn giản. Động cơ phạm tội của chúng thường là tâm lý đua đòi, thể hiện cá tính, chơi trội, sĩ diện.

Tội phạm hoạt động không theo mùa, hai tháng 4 và 5 vừa qua lại là thời gian mà các cán bộ, chiến sĩ Phòng cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội Công an TP. Hải Phòng - PC14 - Hải Phòng phải "gồng mình" thực hiện một loạt các chuyên án phức tạp. Các cán bộ chiến sĩ của phòng vừa vất vả thực hiện thành công một loạt các chuyên án.

Vụ án nổi cộm Long "tuýp" bị nhóm của Xuân "đàn ông" thanh toán vào ngày 7/1/2009 vừa được làm rõ. Nhóm "sát thủ" 4 người ngoài chủ mưu Trần Thị Phú Xuân (sinh năm 1973), các tên còn lại đều rất trẻ nhưng độ táo tợn liều lĩnh thì không ai bằng. Tất cả đều đã sa lưới, chúng gồm Chu Văn Hà (Hà "mèo") sinh 1985, kẻ trực tiếp sát hại nạn nhân, Nguyễn Huy Hoàng (Hoàng "bờm"), sinh năm 1988 và Trần Duy Dần, sinh năm 1986, bị bắt tại thành phố Vinh khi đang tìm cách lẩn trốn cùng với một khẩu súng bắn đạn hoa cải. Nguyên nhân vụ án do mâu thuẫn trong sinh hoạt giữa Long với Xuân và Hà, còn dư luận cho rằng đây là vụ thanh toán giữa các nhóm giang hồ.

Ngay sau đó, người dân thành phố Cảng lại được một phen hoang mang khi 2 nhóm côn đồ bắn nhau tại khu vực hồ bơi đường Trần Nguyên Hãn, quận Lê Chân, rồi vụ giang hồ chém chết người để trả thù ở ngã tư Trại Lính.

Tối 23/4/2009, khu vực hồ bơi Trần Nguyên Hãn bị một phen náo loạn khi gần 20 thanh niên mặt đằng đằng sát khí, tay cầm súng, mã tấu, kiếm cùng chai, cốc thủy tinh... đuổi chém nhau chí mạng trên đường. Những người buôn bán xung quanh không một ai dám can ngăn, chỉ biết đóng cửa nhà để tránh vạ lây. Trong lúc hỗn loạn, 2 tiếng nổ chát chúa vang lên và 1 thanh niên tham gia hỗn chiến đã ngã gục ngay tại chỗ.

Lãnh đạo Công an TP. Hải Phòng yêu cầu PC14 phải dồn toàn lực để phá án ngay trong tháng 5. Tuy nhiên, cùng thời điểm đó, các trinh sát của phòng vẫn phải rải đi khắp nơi, vào tận miền Nam để truy tìm băng nhóm 3 tên Hoàng "con", Nam "béo", Toàn "phèo"... Ba đối tượng này đều trú tại quận Lê Chân, Hải Phòng. Chúng đã gây ra một vụ chém giết kinh hoàng ở khu vực ngã tư Trại Lính. Và khi vụ việc còn chưa kết thúc thì lại xảy ra vụ hỗn chiến đẫm máu trên đường Trần Nguyên Hãn.

Trong những ngày trọng án chồng chất, quân số của PC14 Hải Phòng luôn được huy động 100%. Sau bao quyết tâm vất vả mai phục, tìm manh mối, đến ngày 5/5, Ban chuyên án đồng loạt "cất vó", bắt cả 3 tên thủ ác. Bớt đi một gánh nặng, các cán bộ, chiến sĩ PC14 tập trung vào việc truy tìm các đối tượng trong vụ ẩu đả ở đường Trần Nguyên Hãn.

Với nghiệp vụ sắc bén và quyết tâm mai phục, lần theo dấu vết tội phạm không quản ngày đêm, các trinh sát đã bắt gọn những đối tượng trong vụ án ở đường Trần Nguyên Hãn khi chúng đang lẩn trốn tại nhiều tỉnh thành khác nhau. Kết quả, lực lượng công an thu được 3 khẩu súng hoa cải ngắn nòng, 20 viên đạn, trong đó có 7 viên K54, 10 kiếm, dao, lưỡi lê AK và 2 bình xịt hơi cay là số hung khí mà các đối tượng đã cất giấu sau khi gây án vào ngày 23/4. Hai vụ trọng án được phá của PC14 làm nức lòng người dân thành phố Cảng.

Các chiến sĩ CA luôn phải bận bịu với những ổ nhóm côn đồ ngày càng "trẻ hoá". Ảnh: H.D

Nhiều lời là... bắn

Các cán bộ chuyên môn của Công an Hải Phòng cho biết loại hình tội phạm nổi cộm hiện nay ở thành phố là bọn côn đồ hung hãn. Chúng thường tụ tập với số lượng đông hình thành nên các ổ nhóm. Hải Phòng đang tồn tại nhiều ổ nhóm như thế. Chúng có thể chém giết nhau vì bất cứ lý do gì.

Đây không phải là tội phạm xã hội đen hay theo kiểu xã hội đen. Vì căn cứ theo các tiêu chí phân loại tội phạm thì băng nhóm tội phạm phải hoạt động vì mục đích kinh tế, có quan hệ với giới chức chính quyền, doanh nghiệp và chúng gây án với những ai cản trở công việc làm ăn của chúng. Hiện nay các ổ nhóm côn đồ hung hãn ở Hải Phòng cơ bản là những thanh thiếu niên rất trẻ. Chúng không tham gia làm ăn, buôn bán, vận tải, làm luật... tóm lại không vì kinh tế. Chúng không xây dựng quan hệ hay dựa vào thế lực của những cán bộ chính quyền biến chất và không xung đột với ai, ngoài những băng nhóm đối thủ. Động cơ phạm tội thường vì sĩ diện, ganh đua và đạt sở thích tội lỗi.

Điển hình cho tình trạng sử dụng vũ khí nóng, cùng những hành xử kiểu giang hồ trong thanh thiếu niên là vụ án bắn chết người bán nước chè chỉ vì tranh cãi... tiền nước đắt rẻ. Đêm 24/5, tại ngã tư Cát Cụt - Hai Bà Trưng, phường Cát Dài, quận Lê Chân, chị Hoàng Thị Lý, sinh năm 1980, trú tại phường Niệm Nghĩa, quận Lê Chân (là người bán nước chè tại khu vực này). 3 đối tượng sinh năm 1990 là Nguyễn Hoàng Long; Vũ Minh Tuấn và Ngô Doãn Hiệp đều thuộc quận Lê Chân và Lê Tuấn Anh (1982), trú tại đường Cầu Đất, quận Ngô Quyền cùng nhau đến quán phở ở khu vực này ngồi nhậu. Nhóm thanh niên này đã mua trà đá và thuốc lá của chị Lý. Khi chị Lý tính tiền, thấy số tiền phải trả 50.000 đồng, cả bọn kêu đắt cự cãi, một tên trong nhóm đã rút súng tự tạo bắn thẳng vào chị Lý khiến chị chết trên đường đi cấp cứu.

Ngay sau đó là vụ ngăn chặn 5 tên thuộc một băng nhóm giang hồ khi chúng đang chuẩn bị vũ khí để đi thanh toán nhau vào ngày 29/5. 30 cán bộ, chiến sĩ Đội cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội Công an quận Lê Chân kết hợp với Công an phường Hồ Nam bất ngờ bao vây khống chế, bắt gọn 5 kẻ thuộc băng nhóm này, thu một hộp các-tông chứa hai khẩu súng bắn đạn hoa cải cùng hàng chục viên đạn, 5 khẩu trang bịt mặt, 3 dao, kiếm.

Tại trụ sở Công an quận Lê Chân, điều tra cho thấy nhóm này có mâu thuẫn với vợ của Trần Đức Long, tức Long "tuýp" (37 tuổi, trú ở phường Đằng Lâm, quận Hải An, một tay giang hồ cộm cán ở đất cảng, chuyên tham gia các hoạt động đòi nợ thuê, bảo kê, tổ chức cờ bạc, người đã bị Xuân "taliaban", còn gọi là Xuân "điên" cùng đám đàn em thanh toán như đã nói trên.

Là mảnh đất sản sinh ra nhiều anh hùng hào kiệt nhưng Hải Phòng cũng bị xem là nơi rất "phát" về lĩnh vực giang hồ. “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”, tuổi teen thì lúc nào cũng hừng hực khí thế và luôn bị khích tướng bởi những câu nói sáo rỗng, có nhiều em chỉ vì... máu giang hồ và muốn chứng tỏ với bạn gái mà đã tham gia những băng nhóm liều lĩnh. Các cán bộ, chiến sĩ công an như những người thầy thuốc ngày đêm chạy chữa cho căn bệnh băng hoại về đạo đức khi chúng đã thể hiện ra thành những hành vi cụ thể. Còn về nguồn gốc sâu xa, muốn tránh khỏi những vòng xoáy này, muốn cho những "trào lưu băng đảng" này tắt đi, chỉ còn cách làm sao cho các em tuổi teen suy nghĩ chín chắn hơn, hiểu rõ bản thân hơn và yêu thương cuộc sống này hơn.

Cách hành xử côn đồ bắt nguồn từ nhiều lý do, sự bất cập trong giáo dục của gia đình, nhà trường, xã hội; của việc quản lý văn hóa, cụ thể là phim ảnh, trò chơi bạo lực, văn hóa phẩm kích động bạo lực. Việc quản lý các quán bar, nhà trọ, khách sạn. Nhưng thật ra nguyên nhân sâu xa nhất vẫn là hoàn cảnh và điều kiện sống, một bộ phận giới trẻ bị "suy dinh dưỡng nhân cách" khiến họ không rõ ràng phương hướng phấn đấu, không có lý tưởng sống cao đẹp. Sự tha hóa, xuống cấp của một bộ phận đạo đức xã hội và sự thay đổi thang giá trị cuộc sống cộng với sự tác động của mặt trái từ nền kinh tế thị trường khiến những tiêu cực đã thấm vào họ khi họ chưa được trang bị “sức đề kháng” hay kiến thức để phân biệt rõ ràng. Điều này còn phụ thuộc lớn vào chất lượng giáo dục ở nhà trường, sự quan tâm đúng đắn của cha mẹ và môt môi trường bạn bè tốt.      

Phóng sự của Hoàng Dương