Thông tin được đưa ra tại Hội nghị tổng kết hoạt động Chương trình Chống lao Quốc gia năm 2025 và triển khai kế hoạch năm 2026 diễn ra ngày 7/5 tại Hà Nội. Đây cũng là dịp kỷ niệm 117 năm ngày sinh Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch – Bộ trưởng Bộ Y tế đầu tiên, Viện trưởng đầu tiên của Viện Chống lao, tiền thân của Bệnh viện Phổi Trung ương.
Tham dự hội nghị có PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế, đại diện các Bộ, Ban, Ngành; Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam và các đối tác; lãnh đạo Sở Y tế, Chương trình Chống Lao các tỉnh/ thành phố...
PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu tại Hội nghị Tổng kết công tác phòng chống lao năm 2025 và phương hướng hoạt động năm 2026.
40% ca mắc lao chưa được phát hiện
Theo WHO, năm 2024 Việt Nam đứng thứ 12 trong số 30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất và đứng thứ 10/30 quốc gia có gánh nặng lao kháng thuốc cao nhất thế giới.
Năm 2025, công tác phát hiện bệnh nhân lao đạt trên 119.000 ca, là mức cao nhất từ trước đến nay, tuy nhiên số ca tử vong do lao vẫn lên tới hàng nghìn người.
Phát biểu tại hội nghị, PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế cho rằng bên cạnh những kết quả đạt được, chương trình chống lao quốc gia vẫn đang đối mặt với những khó khăn, thách thức.
"Gánh nặng bệnh lao tại Việt Nam còn cao so với khu vực, chúng ta vẫn là một trong những nước có gánh nặng bệnh lao kháng thuốc cao nhất thế giới, hằng năm vẫn có hàng chục nghìn người tử vong do lao; tình trạng phát hiện muộn, bỏ sót ca bệnh trong cộng đồng vẫn còn cao; nguồn lực cho công tác phòng, chống lao tại một số địa phương còn chưa đáp ứng được yêu cầu", PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương nói.
TS.BSCC Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Trưởng Ban điều hành Chương trình Chống lao Quốc gia phát biểu tại hội nghị.
TS.BSCC Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Trưởng Ban điều hành Chương trình Chống lao Quốc gia cho biết: "Năm 2025 cả nước phát hiện khoảng 119.000 ca lao, tăng so với 113.000 ca được phát hiện của năm 2024. Tỷ lệ điều trị thành công của Việt Nam đạt khoảng 90%, cao hơn mức mục tiêu 88% mà WHO đề ra".
Tuy nhiên, theo ước tính, Việt Nam hiện vẫn còn khoảng 180.000 bệnh nhân lao trong cộng đồng chưa được quản lý đầy đủ, tương ứng gần 40% số ca mắc lao, đây là những người mắc lao không được phát hiện.
Hội nghị Tổng kết công tác phòng chống lao năm 2025 và phương hướng hoạt động năm 2026.
Theo bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, Việt Nam nằm trong nhóm 30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới."Số người mắc và tử vong do lao tại Việt Nam vẫn còn cao dù hiện nay, Việt Nam đang làm rất tốt trong việc phát hiện và điều trị bệnh lao", bà Angela Pratt nhận định.
Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các ca bệnh lao tại cộng đồng
Để giải quyết vấn đề tăng số phát hiện mắc bệnh lao, sớm đưa người bệnh vào theo dõi, điều trị, Thứ trưởng Bộ Y tế PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương cho rằng, cần tăng cường sự vào cuộc của các cấp, các ngành, phát huy vai trò của Ủy ban Quốc gia về chấm dứt bệnh lao, tăng cường phòng, chống lao, bảo đảm nguồn lực cho hoạt động phát hiện, chẩn đoán và điều trị bệnh lao.
Bên cạnh đó Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh tới việc củng cố, nâng cao năng lực của các bệnh viện Lao/ Bệnh viện Phổi của các địa phương; Tăng cường phát hiện lao trong công tác khám, chữa bệnh, coi đây là nhiệm vụ thường quy của tất cả các cơ sở y tế, cả công lập và ngoài công lập; lồng ghép khám sàng lọc phát hiện bệnh lao vào khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân.
Bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam phát biểu tại hội nghị.
Ngoài ra, cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế, đưa nội dung phòng, chống lao trở thành một phần quan trọng trong đào tạo và bồi dưỡng cán bộ y tế; truyền thông về công tác phòng chống lao, đẩy mạnh truyền thông cho cộng đồng, cho cán bộ, nhân viên y tế … ; kiện toàn Ủy ban Quốc gia về chấm dứt bệnh Lao; Thực hiện hiệu quả các chương trình, đề án, dự án về phòng, chống lao…
Bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam đặc biệt nhấn mạnh vai trò của khám sức khỏe định kỳ trong phát hiện sớm bệnh lao. Theo bà, nhiều bệnh nhân lao không có triệu chứng rõ ràng, chỉ được phát hiện khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc chủ động.
"Nghị quyết 72 ra đời đã trở thành cột mốc cho công tác phòng chống lao của Việt Nam, cho phép phát hiện bệnh lao sớm hơn ở những người có triệu chứng nhẹ hoặc không có triệu chứng. Điều này cực kỳ quan trọng vì hiện nay vẫn còn 40% người mắc lao không được phát hiện bệnh", bà Angela Pratt cho biết.
WHO đánh giá, trong công tác phòng chống bệnh lao, Việt Nam đã và đang trở thành "hình mẫu để các quốc gia khác học hỏi". Thời gian qua, Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp chủ động như đưa chụp X-quang, xét nghiệm Xpert vào sàng lọc, mở rộng tìm kiếm ca bệnh tại y tế cơ sở và trạm y tế xã.
Theo TS.BSCC Đinh Văn Lượng, để hướng tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030, Chương trình Chống lao Quốc gia đề xuất lồng ghép khám sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ hằng năm cho người dân theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW. "Đây được xem là giải pháp then chốt nhằm phát hiện sớm những ca bệnh tiềm ẩn trong cộng đồng, hạn chế lây lan và giảm tử vong do lao", TS.BSCC Đinh Văn Lượng nói.
PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế trao Cờ thi đua của Chính phủ cho lãnh đạo Bệnh viện Phổi Trung ương vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác.
Trong khám sức khỏe định kỳ, hàng năm người dân sẽ được chụp Xquang ngực, nếu nghi ngờ mắc lao, người dân sẽ được làm xét nghiệm chuyên sâu Xpert- đây là xét nghiệm có ở hầu khắp các cơ sở y tế của các tỉnh để khẳng định một người có mắc lao hay không.
Ngoài ra, Chương trình Chống lao Quốc gia cũng kiến nghị tăng cường phát hiện lao trong khám chữa bệnh thường quy tại tất cả cơ sở y tế; nâng cao năng lực hệ thống bệnh viện lao và bệnh phổi; đào tạo nhân lực chống lao; bảo đảm nguồn lực tài chính bền vững cho công tác phòng chống lao.
Nhân dịp này, Bệnh viện Phổi Trung ương vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng Cờ thi đua của Chính phủ vì đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, dẫn đầu phong trào thi đua của Bộ Y tế năm 2025. Bệnh viện cũng được ghi nhận là Đảng bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu, thể hiện sự đoàn kết, nỗ lực và trách nhiệm của tập thể cán bộ, đảng viên, viên chức và người lao động.
