Việc ngày càng nhiều cây bút thiếu nhi xuất hiện đã góp phần khẳng định tương lai sáng lạn cho văn học trẻ nói riêng, văn học Việt Nam nói chung. Nhưng có lẽ những định đoán ở thì hiện tại chưa chắc đã chính xác ở thì tương lai...
Nhật Nam đa năng
Nổi tiếng trên cộng đồng mạng từ vài năm trở lại đây, cái tên Đỗ Nhật Nam còn được biết đến như một thần đồng của Việt Nam. Không chỉ giỏi ngoại ngữ, cậu bé sinh năm 2001 còn là một cây viết khỏe khoắn. Đỗ Nhật Nam từng thực hiện 2 cuốn sách Những con chữ biết hát và Tớ đã học tiếng Anh như thế nào. Cậu cũng dịch những tác phẩm cho thiếu nhi như Mặt trời mọc, mặt trời lặn, hay những cuốn “khó nhằn” như Tôi tư duy tôi thành đạt. Với 17 bài luận cùng những chia sẻ về việc học tiếng Anh của bản thân, tác giả nhí muốn đưa đến một cách học tiếng Anh hay, vui và hiệu quả. Tớ đã học tiếng Anh như thế nào là cuốn sách đầu tiên của Đỗ Nhật Nam được xuất bản, tuy nhiên lại không phải là cuốn sách đầu tay của cậu. Năm học lớp 1, Đỗ Nhật Nam từng viết một cuốn sách với độ dày hơn 20 trang có tên Lớp một ơi lớp một. Cuốn sách này đã được gia đình Nam tự in và bán tại trường học của Nam theo hình thức góp tiền tự nguyện để làm từ thiện.
Đỗ Nhật Nam - nổi tiếng và thể hiện khả năng sớm ở lĩnh vực viết và dịch thuật, nhưng lại có mong muốn sau này trở thành... nhà sinh vật.
Cuốn sách Bố mẹ đã cưa đổ tớ là những mẩu ký ức của Nhật Nam, qua đó toát lên những bài học về giáo dục con cái và tình cảm gia đình. Sách chia làm 3 phần chính, gồm những chuyện xảy ra trong gia đình Nhật Nam và những khám phá về tuổi “teen” của tác giả. Trong hai phần đầu: Bố tớ, Mẹ tớ, Nhật Nam nói về tình cảm, những bài học mà bố mẹ dạy dỗ và dành cho cậu. Thông qua những sự việc xảy ra từ buổi ấu thơ, những kiến thức được cậu tích lũy trở thành hành trang để cậu tự tin bước sang tuổi teen, cậu bé 13 tuổi nói về tuổi mới lớn thông qua chính quá trình phát triển tâm sinh lý của mình trong phần 3: Welcome tuổi dậy thì. Hiện nay, cùng với nhiều công việc khác, Đỗ Nhật Nam vẫn giữ thói quen dịch sách.
Có thể nói, ngay từ cuốn sách đầu tiên, cá tính và phong cách viết của Đỗ Nhật Nam đã được khẳng định rất rõ nét, đó là những chia sẻ gần gũi, giản dị nhưng cũng rất hữu ích dành cho những độc giả nhí. Tuy vậy, độc giả lớn tuổi đọc sách của Đỗ Nhật Nam cũng sẽ có được những trải nghiệm thú vị.
Hiện tượng Nguyễn Bình
Nếu như Đỗ Nhật Nam được gọi là thần đồng thì Nguyễn Bình lại được người ta nhắc đến như một hiện tượng của làng văn học trẻ. Sinh năm 2002, không chỉ đọc thông viết thạo từ nhỏ, vừa tròn 10 tuổi, Nguyễn Bình đã khiến dư luận xôn xao khi chính thức ra mắt cuốn tiểu thuyết viễn tưởng mang tên Cuộc chiến với hành tinh Phantom. Trước khi viết sách, Bình đã bỏ khá nhiều thời gian lên internet, tham khảo trên các trang mạng, đọc khá nhiều sách và tra cứu thêm các trang web về sách của thế giới cũng như các trang web của các bảo tàng văn hóa nghệ thuật lớn của Mỹ, Anh và thế giới để tìm hiểu và bổ trợ thêm kiến thức.
Một nhà văn gạo cội nhận xét: “Việc các tác giả nhỏ tuổi viết văn và làm thơ đã là một hiện tượng bình thường trong xã hội ta. Nguyễn Bình là một hiện tượng lao động nghệ thuật nghiêm túc, rất đáng được trân trọng, khuyến khích. Có thể coi đây là một hiện tượng đáng mừng cho dòng văn học do các em viết và viết cho các em ở nước ta trong giai đoạn hiện nay”.
Có lẽ tài năng của Nguyễn Bình chưa dừng lại ở đó, 2 năm sau khi ra sách, cậu bé một lần nữa khiến người lớn bất ngờ khi tự xây dựng bộ phim dài hơn 16 phút về ngôi nhà ma ở 300 Kim Mã (Hà Nội) với tên gọi I wouldn’t go in there (tạm dịch: Tôi không muốn đến đó). Đặc biệt, bộ phim này còn được cậu bé đọc lời bình hoàn toàn bằng tiếng Anh. Đây cũng là điều mà Nguyễn Bình gây ấn tượng với người xem.
Nhưng...
Một trong những hiện tượng của làng văn học trẻ Việt Nam không thể không nhắc đến - đó là Vũ Hương Nam - từng lập kỷ lục người trẻ nhất đoạt giải nhất Cuộc vận động sáng tác văn học cho thiếu nhi 2010 - 2011. Sự kiện này được ví như màn pháo hoa rực rỡ đánh dấu thành quả của cây bút thiếu nhi.
Có thể nói, ở cái tuổi... hồn nhiên ăn chơi, việc những cây bút nhí có trách nhiệm, tâm huyết với những trang viết của mình được xem là một sự cố gắng mà ngay cả người lớn cũng phải học hỏi. “Người lớn không thể bắt chước được suy nghĩ trẻ thơ”, đây được coi là luận chứng thuyết phục hùng hồn về vấn đề bản quyền và sức hấp dẫn trong tác phẩm của các cây bút thiếu nhi. Từ đây, không ít nhà xuất bản đã coi những cây bút thiếu nhi là trụ cột của văn học trẻ về lâu dài. Cũng vì lẽ đó, những cuộc thi dành cho lứa tuổi thiếu nhi ngày càng được tổ chức quy mô hơn và đã phát hiện ra nhiều cây bút tài năng; nhiều NXB đã bắt đầu rộng cửa hỗ trợ để các trang viết hoàn thiện và đến với thiếu nhi.
Trong bối cảnh văn học thiếu nhi còn chưa thật sự khởi sắc như hiện nay, việc những cây viết nhí xuất hiện theo cách nào đi chăng nữa thì cũng đáng nhận được sự cổ vũ, khen ngợi. Chỉ có điều, làm sao để các em phát triển đúng hướng, tránh bị tác động không tốt đến tâm lý lứa tuổi. Có ý kiến cho rằng, đặt ra những định đoán cho các em bộc lộ tài năng sớm ở thì tương lai e rằng không nên...
Tùng Lâm
