DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0942592738 bandientuskds@gmail.com
Cơ thể rối loạn vì nắng nóng ra sao?
16:26 13/07/2019 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Chết tế bào là cơ chế sâu sắc tiềm ẩn phía trong khiến cho suy giảm chức năng của đa phủ tạng. Nó chính là nguy cơ tiềm ẩn nặng nhất về tác hại của nắng nóng.

Dưới góc độ thực hành lâm sàng bệnh viện và thực tế ngoài thực địa, chúng ta chỉ nên dừng lại ở mức độ: nhận biết nhanh rối loạn bệnh lý là gì, áp dụng biện pháp cấp cứu nào, áp dụng biện pháp hạ nhiệt nào, điều trị thuốc ra sao, bệnh nhân khỏi được không? Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học, điều làm cho các nhà y học lao động, sinh lý lao động, bệnh học nghề nghiệp đau đầu, đó là, tại sao nạn nhân lại có thể tử vong do nắng nóng? Tại sao khi thân nhiệt cao lại làm rối loạn chức năng thần kinh trung ương nghiêm trọng đến vậy? Tại sao nạn nhân bị hôn mê và tình trạng ngày càng xấu đi? Tại sao một số ít các nạn nhân may mắn sống sót lại bị di chứng sau đó? Hiểu rõ được cơ chế đích xác ở bên trong sẽ giúp ích vô cùng lớn trong quá trình điều trị, theo dõi và tiên lượng bệnh nhân. Câu trả lời nằm ở cụm từ: chết từ tế bào.

Trước khi tìm hiểu cơ chế chết từ tế bào, chúng ta cùng xem lại các cơ chế khả dĩ hiện nay giải thích cho vấn đề nắng nóng.

Các cơ chế rối loạn do nắng nóng

Cơ chế thứ nhất lý giải cho các rối loạn do nắng gây ra, đó là cơ chế rối loạn huyết động. Rối loạn huyết động là các rối loạn xảy ra trong nội tại hệ tuần hoàn dẫn tới thiếu hụt lượng máu lưu thông đi nuôi các cơ quan quan trọng. Lý do gây ra rối loạn huyết động là toát mồ hôi quá nhiều làm giảm thể tích máu lưu thông, sự thải nhiệt mất kiểm soát dẫn tới giãn mạch ngoài da quá mức làm thiếu hụt lượng máu trung tâm. Phối hợp hai dạng thức này gây ra rối loạn huyết động.

Rối loạn huyết động là cơ chế dùng để lý giải phù hợp các triệu chứng như: da đỏ lừ, huyết áp tụt kẹt, người bệnh ngất hoặc bất tỉnh. Nhưng nó lại không thể lý giải được vì sao trong những phút đầu tiên, người ta đã dùng thuốc khôi phục tuần hoàn như adrenalin làm trung tâm hóa tuần hoàn, truyền dịch tốc độ cao nhằm nâng huyết áp, nạn nhân tử vong vẫn tử vong. Khi đó con số huyết áp trung tâm đã nâng lên đến mức giới hạn an toàn. Vậy cơ chế rối loạn huyết động không phải là cơ chế chính gây ra tử vong.

Cơ chế thứ hai là sự ức chế trung tâm hô hấp và tuần hoàn. Ở một trạng thái nhất định, trung tâm hô hấp và tuần hoàn bị ức chế hoạt động. Điều này dễ dàng lý giải tại sao khi đột quỵ do nóng nhịp thở lại nhanh nông, nhịp tim lại nhanh nhỏ khó bắt. Sau đó là trạng thái ngừng tim, ngừng thở do trung tâm hô hấp và tuần hoàn bất hoạt. Song cơ chế này lại không thể lý giải được tại sao sau khi trung tâm hô hấp và tuần hoàn tái hoạt động nhờ sự can thiệp bằng các biện pháp y học, thì nạn nhân lại xuất hiện các biến chứng khác nhau. Người thì bại liệt, méo miệng, nói ngọng, người thì giảm khả năng trí tuệ. Rõ ràng, giữa các chức năng cao cấp của thần kinh trung ương và trung tâm hô hấp tuần hoàn ít có liên hệ với nhau.

Vậy là, người ta phải cất công tiếp tục tìm kiếm và nghiên cứu. Sau đó, người ta nhận thấy có một điểm chung ở tất cả các bệnh nhân bị tăng thân nhiệt mức độ nặng (đột quỵ do nắng nóng), đó là, đồng loạt các cơ quan đều bị rối loạn chức năng nghiêm trọng, khiến cho cơ thể không thể qua khỏi (và dẫn tới chết) hoặc nếu qua khỏi thì một số nạn nhân bị biến chứng vĩnh viễn (do tổn thương không thể phục hồi). Người ta đã nghĩ tới một giải thiết khác, đó là cơ chế: chết từ tế bào.

BS. PHÚC HƯNG (Học viện Quân y)

Tin liên quan
Nhiệt độ bao nhiêu được gọi là nắng nóng?
SKĐS - ​Mùa hè nóng bức, vấn đề chống say nắng say nóng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Chiến thuật phòng ngự sâu sắc từ nền tảng khoa học sẽ giúp đẩy lùi biến cố do nắng nóng gây ra
8 cách giúp trẻ sống khỏe trong mùa hè nắng nóng gay gắt
SKĐS - Mùa hè nóng bức luôn là nguyên nhân khiến nhiều bé phải nhập viện do nhiều nguyên nhân khác nhau. Cha mẹ có thể tham khảo những gợi ý sau để giúp các bé có một mùa hè khỏe mạnh và vui vẻ.
Nắng nóng, cảnh giác cao với bệnh viêm não Nhật Bản
SKĐS - Mùa hè đang đến, bệnh viêm não có nguy cơ bùng phát, đặc biệt là viêm não Nhật Bản.
Tin chân bài
CHUYÊN ĐỀ
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm