Từ những tiêu chí cụ thể đến một diện mạo mới của cơ sở y tế
Từ năm 2016, Bộ Y tế đã ban hành Kế hoạch triển khai cơ sở y tế Xanh – Sạch – Đẹp. Đến năm 2021, Bộ Y tế tiếp tục ban hành Bộ Tiêu chí cơ sở y tế Xanh – Sạch – Đẹp, tạo cơ sở để các đơn vị cụ thể hóa các yêu cầu về môi trường, cảnh quan và điều kiện phục vụ người bệnh.
Các tiêu chí tập trung vào nhiều nội dung thiết thực như bảo đảm tỷ lệ diện tích cây xanh, sử dụng năng lượng xanh, nước sạch, nhà vệ sinh, quản lý chất thải y tế, giảm thiểu chất thải nhựa, vệ sinh môi trường và xây dựng cảnh quan cơ sở y tế hài hòa, thân thiện với môi trường.
Trên cơ sở đó, nhiều cơ sở y tế đã xây dựng kế hoạch, xác định nhiệm vụ cụ thể và từng bước đưa các tiêu chí Xanh – Sạch – Đẹp vào hoạt động thường xuyên.

Thực hiện Xanh - Sạch - Đẹp tại Bệnh viện đa khoa Hữu nghị Nghệ An (Ảnh BVCC)
Đáng chú ý, trong điều kiện còn nhiều khó khăn về nhân lực và tài chính, các bệnh viện đã có nhiều cách làm sáng tạo, không nhất thiết đòi hỏi nguồn kinh phí lớn. Đó có thể là phong trào dành 5 phút mỗi ngày để vệ sinh nơi làm việc; mỗi nhân viên trồng một cây xanh; sử dụng thiết bị tiết kiệm điện; lựa chọn thiết bị y tế không chứa thủy ngân; thiết kế xe tiêm, thùng thu gom chất thải gọn gàng, thuận tiện; tận dụng nguồn nước phù hợp để tưới cây; xây dựng nhà vệ sinh công cộng hiện đại; triển khai bệnh viện không khói thuốc...
Những việc làm tưởng như nhỏ ấy, khi được duy trì thường xuyên và có sự tham gia của nhiều bộ phận, đã tạo nên những thay đổi rõ nét trong diện mạo cơ sở y tế.
Không gian xanh, sạch góp phần nâng chất lượng chăm sóc
Để cung cấp dịch vụ y tế với chất lượng tốt, yếu tố chuyên môn luôn giữ vai trò cốt lõi. Tuy nhiên, chất lượng chăm sóc người bệnh không chỉ được quyết định bởi một ca điều trị hay một kỹ thuật y khoa.
Với người bệnh, bệnh viện là nơi họ thường bước vào trong tâm trạng lo lắng, đau đớn, thậm chí bất an trước những vấn đề về sức khỏe. Bởi vậy, một môi trường sạch sẽ, thông thoáng, có cây xanh, cảnh quan hài hòa và cách giao tiếp thân thiện có thể tạo ra những tác động tích cực trong suốt quá trình người bệnh điều trị.
Một môi trường bệnh viện Xanh – Sạch – Đẹp trước hết giúp giảm cảm giác căng thẳng, áp lực. Không gian sáng sủa, sạch sẽ, yên tĩnh, thông thoáng và có cây xanh có thể giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu, an tâm hơn khi đến khám và điều trị, đặc biệt với những người phải nằm viện dài ngày hoặc mắc bệnh mạn tính.
Không gian ấy cũng truyền đi một thông điệp về sự chăm sóc và tôn trọng. Bệnh viện gọn gàng, vệ sinh, văn minh cùng thái độ phục vụ chuyên nghiệp giúp người bệnh và người nhà cảm nhận rõ hơn sự quan tâm của cơ sở y tế, từ đó củng cố niềm tin và sự hài lòng đối với quá trình điều trị.
Quan trọng hơn, Xanh – Sạch – Đẹp gắn chặt với yêu cầu kiểm soát nhiễm khuẩn và an toàn người bệnh. Vệ sinh môi trường, quản lý chất thải đúng quy định, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và duy trì điều kiện sạch sẽ tại các khu vực chăm sóc là những thành tố quan trọng trong phòng ngừa nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế.
Một môi trường làm việc sạch sẽ, trật tự cũng tạo điều kiện để nhân viên y tế làm việc hiệu quả hơn, giảm những bất tiện không cần thiết trong quá trình chăm sóc và phục vụ người bệnh.
Vì vậy, Xanh – Sạch – Đẹp không nên được nhìn nhận đơn thuần như việc "làm đẹp bệnh viện", mà cần được đặt trong tổng thể nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và xây dựng môi trường chăm sóc lấy người bệnh làm trung tâm.
Không còn là "việc của công nhân vệ sinh" mà là trách nhiệm của mỗi người
Một trong những thay đổi quan trọng tại nhiều bệnh viện là chuyển biến về nhận thức. Nếu trước đây vệ sinh môi trường đôi khi được xem là công việc riêng của bộ phận vệ sinh, thì tại nhiều cơ sở y tế, tư duy này đang dần thay đổi. Mỗi cán bộ, nhân viên y tế đều có trách nhiệm giữ gìn môi trường làm việc sạch sẽ; mỗi khoa, phòng đều có phần việc cụ thể; người bệnh và người nhà cũng được tuyên truyền, hướng dẫn để cùng tham gia.

Xây dựng môi trường y tế Xanh - Sạch - Đẹp bền vững tại Bệnh viện Y học cổ truyền Nghệ An. Ảnh-BVCC
Phong trào 5S với 5 nội dung Sàng lọc – Sắp xếp – Sạch sẽ – Săn sóc – Sẵn sàng được nhiều đơn vị lồng ghép vào hoạt động thường xuyên. Từ việc sắp xếp hồ sơ, dụng cụ, trang thiết bị đến vệ sinh khu vực làm việc, mỗi hành động đều hướng tới xây dựng môi trường khoa học, an toàn và thuận tiện hơn.
Tại nhiều bệnh viện, các sáng kiến cũng được khuyến khích từ chính những người trực tiếp làm việc. Một góc cây xanh được bổ sung, một xe tiêm được thiết kế lại gọn hơn, một thùng rác được bố trí hợp lý hơn hay một giải pháp tiết kiệm điện, nước đều có thể trở thành những cải tiến có giá trị khi được nhân rộng.
Theo cách đó, mỗi cán bộ y tế không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn mà còn trở thành một "đại sứ" của môi trường Xanh – Sạch – Đẹp.
