Điều kiện thời tiết làm giảm khả năng khuếch tán không khí
Những ngày qua, tại một số khu vực ở Nam Bộ, trong đó có khu vực phía Nam TPHCM, xuất hiện hiện tượng mù, giảm tầm nhìn khiến người dân lo ngại về nguyên nhân cũng như khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe. Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn, cùng đại diện Cục Môi trường đã thông tin về hiện tượng này.
Trả lời câu hỏi về hiện tượng mù xuất hiện tại Nam Bộ trong những ngày qua, ông Mai Văn Khiêm cho biết, hiện tượng này có liên quan đến điều kiện thời tiết.
Nhiều toà nhà ở TP.HCM chìm khuất sau lớp mù xám đục. Ảnh: TK
Theo ông Khiêm, hiện tượng mù thường có liên quan đến những điều kiện thời tiết nhất định, trong đó có thời tiết mùa mưa hoặc thời tiết trong mùa đông, đặc biệt vào ban đêm và sáng.
Qua phân tích dữ liệu quan trắc tại các trạm đo bề mặt và quan trắc tầng cao ở khu vực Nam Bộ, cơ quan khí tượng nhận thấy một số hiện tượng có thể liên quan đến tình trạng mù và giảm tầm nhìn.
Cụ thể, trong những ngày qua, quan trắc cho thấy tầm nhìn tại một số khu vực Nam Bộ có giảm nhưng mức độ nhẹ. Bên cạnh đó, gió tại các trạm quan trắc trong khoảng 2-3 ngày qua tương đối yếu.
Theo ông Khiêm, gió yếu là một trong những yếu tố làm giảm khả năng phát tán các chất trong không khí ở tầng mặt, từ đó có thể khiến tình trạng mù và các chất trong không khí gia tăng.
Một yếu tố khác được ông Khiêm đề cập là hiện tượng nghịch nhiệt. Qua quan trắc, trong hai ngày qua tại khu vực TPHCM có một lớp nghịch nhiệt nhẹ, nhưng chưa ghi nhận nghịch nhiệt lớn.
Ông Khiêm cho biết, dựa trên dữ liệu quan trắc và các yếu tố thời tiết nói trên, điều kiện thời tiết trong những ngày qua có những yếu tố bất lợi đối với quá trình khuếch tán các chất trong không khí ở tầng mặt.
Tuy nhiên, theo đánh giá từ dữ liệu hiện có, tình trạng không khí chưa đạt ngưỡng để xác định là sương mù.
Về nguyên nhân cụ thể, ông Khiêm cho rằng cần tiếp tục khảo sát, đánh giá thêm các thông số môi trường tại các địa phương trong những ngày qua mới có thể có đánh giá cụ thể hơn.
Cần đối chiếu dữ liệu khí tượng và môi trường
Ông Lê Đình Quyết, Trưởng phòng Dự báo - Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ cho biết, việc xuất hiện mù làm giảm tầm nhìn trong những ngày qua tại TPHCM, các tỉnh Nam Bộ là bất thường.
Theo ông Quyết, phân tích số liệu khí tượng cho thấy buổi sáng trời nhiều mây tầng thấp, về trưa và chiều mây giảm dần do áp cao cận nhiệt đới nhánh nam lấn tây. Chiều tối có mưa nhiều. Đáng nói, ngay cả thời điểm có nắng, trời vẫn bị mù.
"Điều kiện khí tượng cho thấy đây không phải mù đơn thuần. Mù thông thường chỉ xuất hiện khi độ ẩm không khí cao, nhiệt độ thấp, hoặc do không khí lạnh khuếch tán mạnh xuống phía nam trên nền nhiệt cao có sẵn. Tuy nhiên, các hệ thống thời tiết tác động mấy ngày qua không nằm trong các trường hợp này, do đó hiện tượng mù là bất thường. Để đánh giá rõ, cần có thêm số liệu quan trắc chất lượng không khí" - ông Quyết phân tích.
Đối với nghi vấn khói từ các đám cháy ở Indonesia lan sang gây mù, ông Quyết cho rằng chưa thể khẳng định. Việc này đòi hỏi phải có thêm nhiều dữ liệu độc lập để so sánh, đối chiếu mới đưa ra kết luận chính xác.
Đại diện Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết hiện tượng mù, giảm tầm nhìn chịu tác động của nhiều yếu tố. Trong đó có các yếu tố khí tượng thủy văn, độ ẩm, điều kiện khí tượng cục bộ và hiện tượng nghịch nhiệt. Bên cạnh đó, phát thải cũng có thể là một yếu tố ảnh hưởng.
Để đánh giá cụ thể, đại diện Cục Môi trường cho rằng cần phân tích, đối chiếu giữa các thông số khí tượng thủy văn với các thông số môi trường. Các thông số môi trường cần được xem xét gồm bụi mịn PM2.5, PM10 và các thông số khác.
Như vậy, trước thông tin cho rằng hiện tượng mù tại Nam Bộ có thể liên quan đến khói mù xuyên biên giới từ các vụ cháy rừng ở Indonesia, tại thời điểm trả lời, các cơ quan chuyên môn chưa đưa ra kết luận xác định về nguyên nhân này.
Để đánh giá nguyên nhân cụ thể cần tiếp tục khảo sát và đối chiếu các dữ liệu quan trắc khí tượng với các thông số môi trường tại từng địa phương.
Việc đánh giá cũng cần căn cứ vào diễn biến của các yếu tố thời tiết, chất lượng không khí và các thông số liên quan trong từng thời điểm, thay vì chỉ dựa trên hiện tượng mù hoặc giảm tầm nhìn quan sát được.
