1. Uống rượu ảnh hưởng đến gan như thế nào ?
Gan là cơ quan chính chịu trách nhiệm chuyển hóa và thải độc trong cơ thể, bao gồm cả cồn từ rượu bia. Khi bạn uống rượu, gan phải chuyển hóa ethanol thành acetaldehyde – một chất gây độc và tích tụ trong cơ thể. Quá trình này gây stress oxy hóa và viêm tế bào gan nếu dùng lượng rượu quá mức.
Uống rượu quá mức có thể gây tổn thương gan cấp hoặc mạn tính, thúc đẩy tiến triển sang viêm gan do rượu, gan nhiễm mỡ, xơ gan và tăng nguy cơ ung thư gan… WHO cũng khẳng định rằng rượu là chất gây hại, liên quan tới bệnh gan và nhiều bệnh không lây khác như tim mạch, ung thư, và các vấn đề xã hội khác...
2. Liệu có thuốc giải rượu, giải độc gan?
2.1 Thuốc giải rượu
Trên thị trường hiện nay có nhiều sản phẩm quảng cáo giải rượu trước hoặc sau khi uống, nhưng không có bằng chứng lâm sàng đủ mạnh chứng minh chúng thực sự hiệu quả trong việc bảo vệ gan hay chữa "say rượu".
FDA (Mỹ) đã từng cảnh báo về tình trạng nhiều sản phẩm giải rượu quảng bá sai công dụng, không được chứng nhận và có thể gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Các nghiên cứu khoa học được công bố cho thấy chưa có bằng chứng đủ mạnh về tác dụng của các loại "thuốc giải rượu" trong việc bảo vệ gan khỏi tổn thương do rượu.
Do đó, những sản phẩm này không làm giảm nguy cơ tổn thương gan và không nên được xem như thay thế cho việc uống có trách nhiệm.
Lạm dụng rượu bia kèm theo việc dùng thuốc giải rượu không đúng cách có thể tăng gánh nặng cho gan.
2.2 Thuốc giải độc gan, bổ gan và các thực phẩm chức năng khác
Nhiều người tin rằng thuốc giải độc gan hoặc thuốc bổ gan giúp gan phục hồi sau uống rượu. Tuy nhiên, hiện nay chưa có bằng chứng khoa học mạnh mẽ cho thấy các sản phẩm thảo dược, thực phẩm chức năng hay viên uống giải độc gan có thể "làm sạch gan", lột bỏ độc tố hay phục hồi gan khỏe mạnh ngay lập tức.
Một số báo cáo lâm sàng cảnh báo rằng tự ý dùng thuốc giải độc gan không đúng cách có thể gây hại cho gan, đặc biệt các sản phẩm không rõ nguồn gốc, không được kiểm nghiệm đúng tiêu chuẩn.
Gan có khả năng tự thải độc rất mạnh nhờ hệ enzyme nội tại và việc dùng thuốc bổ gan liên tục không thay thế được cách sống lành mạnh. Dùng thuốc giải độc gan không theo chỉ định có thể khiến gan phải làm việc nhiều hơn và đôi khi phản tác dụng.
3. Làm gì để giữ gan khỏe mạnh?
Thay vì phụ thuộc vào thuốc, các biện pháp có bằng chứng giúp bảo vệ gan và sức khỏe tổng thể tốt nhất bao gồm:
3.1 Uống có trách nhiệm: Hạn chế uống rượu bia, theo dõi số lượng uống; không nên uống "hết mình" một ngày để rồi hối tiếc về sau; uống đủ nước, ăn đồ nhẹ trước khi uống để làm chậm quá trình hấp thu cồn. Mặc dù nước và đồ ăn không ngăn cồn vào máu nhưng giúp giảm một số triệu chứng say.
3.2 Chế độ ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý: Ăn rau xanh, giảm đồ chiên rán – giúp gan có cơ hội thực hiện chức năng chuyển hóa hiệu quả hơn; nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể có thời gian phục hồi.
3.3 Theo dõi sức khỏe nếu bạn có bệnh gan: Đối với người đã có bệnh gan mạn tính (như viêm gan B/C, gan nhiễm mỡ…), việc dùng thuốc bổ gan hay giải độc gan phải được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa và không được tự ý mua thuốc về uống.
3.4 Tư vấn y tế nếu cần: Người có men gan tăng cao cần đi khám để đánh giá mức độ tổn thương gan và được kê thuốc theo phác đồ, thay vì tự điều trị.
Không có thuốc giải rượu hoặc thuốc giải độc gan nào được chứng minh hiệu quả và an toàn về mặt khoa học để bảo vệ gan khỏi tổn thương do rượu, đặc biệt là trong bối cảnh uống nhiều trong dịp lễ Tết. Biện pháp hiệu quả nhất là uống có trách nhiệm, giảm lượng cồn, ăn uống lành mạnh, nghỉ ngơi đúng cách và theo dõi sức khỏe định kỳ. Nếu bạn có dấu hiệu bất thường sau khi ăn uống tết (nhức đầu kéo dài, vàng da, đau tức vùng gan, buồn nôn dữ dội…), hãy liên hệ bác sĩ để được khám và tư vấn y tế cụ thể.
Mời độc giả xem thêm:
