Được biết Sở Giao thông Vận tải Hà Nội vừa đề nghị các cơ quan, các nhà khoa học và người dân... đóng góp ý tưởng cho đề án bịt ngã tư ở 18 điểm thường xảy ra ùn tắc. Không hiểu sao cứ nghĩ đến đề án bịt ngã tư, tôi lại hay liên tưởng đến dự án thay đổi chữ viết của ngành giáo dục...
Ngày Tết dương lịch vừa qua, chúng tôi có dịp đi cùng một số bạn nước ngoài đến công tác, học tập tại Việt Nam. Lần đầu tiên đến Hà Nội, lại đi đúng giờ cao điểm, chứng kiến cảnh kẹt xe ở Hà Nội chắc họ ngán ngẩm lắm. Tôi để ý xem thái độ của họ thế nào và thật ngạc nhiên thấy họ rất kiên nhẫn. Sau này khi ngồi trao đổi, tôi có nói ra băn khoăn ấy thì được biết rằng hoá ra các anh bạn Tây đã tìm hiểu quá kĩ và biết rõ nạn kẹt xe ở Hà Nội nên chẳng bất ngờ khi được mục sở thị cảnh này.
Điều ngạc nhiên của họ lại chính là các ngã tư bị bịt ở Hà Nội. Mỗi khi đến ngã tư bị bịt, các anh bạn Tây lại nhớn mắt lên, một anh bạn thốt lên "Độc đáo thật. Đây là điều đặc biệt có lẽ chỉ duy nhất có ở thủ đô của Việt Nam!".
Điều làm các bạn kinh hãi nhất về giao thông Hà Nội chính là khi có việc phải đi sang đường. Ngã tư bị bịt, dải phân cách dành cho người đi bộ sang đường không còn tác dụng. Không chỉ các ông bà già, trẻ em, mà nhiều bạn nữ thanh niên muốn sang đường chân cứ run bắn lên không thể bước được khi chứng kiến cảnh dòng xe cơ giới cứ sầm sập lao qua như tranh, như cướp.
 Hà Nội cần nghiên cứu lại phương án bịt ngã tư. |
Việc phân luồng lại giao thông gần đây đã được tiến hành từ tháng 4/2009. Theo đó, Sở Giao thông Vận tải Hà Nội dùng dải phân cách cứng bịt các giao cắt tại ngã 3, ngã 4, sau đó mở ngã rẽ mới, cách nút giao cắt cũ chừng 100-200m. Phương án này tỏ ra hiệu quả vào thời gian đầu khi học sinh nghỉ hè. Nhiều người, trong đó có cả các chuyên gia đã ngỡ tưởng đó là thành công lớn và thậm chí đã từng xảy ra tranh cãi trên các phương tiện thông tin đại chúng về "bản quyền" đưa ra giải pháp mới cho giao thông Hà Nội. Tuy nhiên, từ tháng 9/2009 khi học sinh nhập trường, nhiều điểm ùn tắc mới phát sinh ở các ngã rẽ mới. Mỗi khi phương tiện tham gia giao thông là các xe lớn (xe buýt) rẽ đường thì giao thông cả bên đi và bên rẽ ngay lập tức hỗn loạn.
Qua thăm dò dư luận, ít nhất có tới 74% ý kiến phản đối việc bịt ngã tư, một số ý kiến ủng hộ bịt nhưng mà là "bịt đỡ" chứ không phải chỗ nào cũng bịt. Đơn giản nhất là vẫn duy trì ngã tư nhưng chỉ cho phép rẽ trái ở một số ngã tư thôi, thế nhưng phương án đơn giản này hình như vẫn chưa được chú ý.
Được biết tại kỳ họp HĐND Hà Nội vừa qua, nhiều đại biểu đã lên tiếng phản bác đề án bịt các ngã tư ở Hà Nội. Không hiểu sao cứ mỗi khi nghĩ về đề án bịt ngã tư ở Hà Nội, tôi lại liên tưởng đề án này với đề án thay đổi chữ viết của ngành giáo dục cách đây không lâu (năm học 2002-2003). Chữ viết đang yên đang lành đẹp thế thì lại thay đổi, kéo theo sự thay đổi của hàng loạt sách giáo khoa, rồi tập huấn giáo viên dạy theo mẫu chữ mới... vừa nhiêu khê phiền phức lại tốn kém. Dự án thay đổi chữ viết đã gặp phải nhiều ý kiến phản bác của dư luận và phải lẳng lặng rút lui, tuy nhiên nó cũng đã kịp làm hỏng nét chữ của một thế hệ học sinh thời đó.
Dự án "bịt ngã tư" ở Hà Nội cũng vậy thôi, cũng tốn kém, khác người, làm hỏng cả ý thức chấp hành giao thông của học sinh vì bài giảng về tham gia giao thông khi qua ngã tư trong sách vở quá khác xa thực tế. Hệ thống đèn tín hiệu xanh, đỏ, vàng nhiều chỗ không còn tác dụng lại tốn kém, không hiệu quả...
Vũ Quốc Lịch