Đặt nguyện vọng yêu thích ở đầu có làm giảm cơ hội trúng tuyển?
Tại "Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2026" vừa tổ chức ở Hà Nội mới đây, nhiều phụ huynh băn khoăn liệu có nên xếp nguyện vọng "an toàn" lên trước để tăng cơ hội trúng tuyển.
Giải đáp câu hỏi này, PGS.TS Vũ Thị Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương cho biết, nhiều phụ huynh đang nhầm lẫn giữa quy chế tuyển sinh đại học với tuyển sinh vào lớp 10.
Theo bà Hiền, trong tuyển sinh đại học, các nguyện vọng đăng ký vào cùng một ngành, cùng một trường đều được xét bình đẳng. Hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD&ĐT sẽ tự động xét từ nguyện vọng 1 đến nguyện vọng cuối. Khi thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển ở nguyện vọng nào, hệ thống sẽ dừng xét tại nguyện vọng đó.
Điều này đồng nghĩa, việc đặt một ngành yêu thích ở nguyện vọng đầu không làm giảm cơ hội trúng tuyển so với việc xếp ngành đó ở các nguyện vọng sau. Vì vậy, bà Hiền khuyên: "Thí sinh nên sắp xếp nguyện vọng theo đúng thứ tự mong muốn, thay vì dự đoán khả năng đỗ. Biết đâu phần thưởng sẽ dành cho người dũng cảm. Nguyện vọng tưởng chừng khó lại là nguyện vọng đỗ nếu được ưu tiên xếp cao hơn".
Theo quy định của Bộ GD&ĐT, thí sinh có thể điều chỉnh, bổ sung nguyện vọng đến 17h ngày 14/7.
Liên quan đến vấn đề bổ sung chứng chỉ ngoại ngữ sau thời hạn, các chuyên gia lưu ý việc này phụ thuộc vào quy định của từng trường.
Đối với Trường Đại học Y Hà Nội, PGS.TS Lê Đình Tùng, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, năm 2026 trường tiếp tục áp dụng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế và điểm SAT theo đề án tuyển sinh. Theo đó, chứng chỉ IELTS từ 5.5 trở lên và các chứng chỉ tương đương được quy đổi thành điểm cộng khuyến khích từ 0,75 đến tối đa 1,5 điểm, tùy theo mức điểm. Điểm SAT cũng được quy đổi theo quy định của trường.
Tuy nhiên, ông Tùng nhấn mạnh: "Nếu thí sinh chưa cập nhật chứng chỉ ngoại ngữ hoặc thông tin ưu tiên đúng thời hạn quy định thì sẽ không được bổ sung trong giai đoạn đăng ký nguyện vọng". Do đó, thí sinh cần theo dõi sát đề án tuyển sinh và các mốc thời gian của từng trường để không ảnh hưởng đến quyền lợi.
"Chọn đúng ngành quan trọng hơn đỗ vào trường nào"
Chia sẻ thêm về lựa chọn ngành học, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT) cho rằng sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, điều quan trọng với thí sinh không chỉ là điểm số, tổ hợp xét tuyển hay xác suất trúng tuyển mà là lựa chọn con đường phù hợp với năng lực, đam mê và khát vọng của bản thân.
Theo ông Thảo, điểm số có thể mở ra một cánh cửa nhưng không thể thay các em đi hết chặng đường. Gen Z đang bước vào đại học trong bối cảnh công nghệ thay đổi rất nhanh với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, bán dẫn, robot, năng lượng mới, điện hạt nhân hay đường sắt tốc độ cao. Nhiều nghề sẽ được AI thay thế một phần, đồng thời cũng xuất hiện nhiều ngành nghề mới. Cơ hội sẽ thuộc về những người biết học tập liên tục, thích nghi và kết hợp công nghệ với tư duy nhân văn.
Vì vậy, câu hỏi lớn của mùa tuyển sinh năm nay không chỉ là "đỗ trường nào?", mà là chọn con đường phù hợp để phát triển năng lực bản thân và tạo giá trị cho xã hội. Thí sinh không nên chọn ngành theo đám đông, vì sĩ diện hay vì chưa hiểu chính mình, mà cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, môi trường học tập, cơ hội nghiên cứu, thực hành và việc làm trước khi quyết định.
Đối với các bậc phụ huynh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học cũng gửi gắm mong muốn cha mẹ hãy đồng hành cùng con thay vì áp đặt, kỳ vọng nhưng không tạo áp lực, để các em được lắng nghe, được tôn trọng và trưởng thành từ chính lựa chọn của mình.
Theo quy định của Bộ GD&ĐT, thí sinh có thể điều chỉnh, bổ sung nguyện vọng đến 17h ngày 14/7. Trong khoảng thời gian này, các em có thể điều chỉnh, thay đổi thứ tự đăng kí nhưng không được quá 15 nguyện vọng.
