Mộng du là gì?
Hiện tượng mộng du xảy ra khi người bệnh thức dậy trong giai đoạn đang ngủ sâu, thực hiện các hành vi tự động như đi lại, mở cửa sổ, ăn uống... Đó là rối loạn giấc ngủ, đặc biệt hay gặp ở trẻ em thường do liên quan đến căng thẳng, thiếu ngủ hoặc di truyền. Thông thường bệnh có thể tự hết, tuy vậy, có một số trường hợp kéo dài đến tuổi thiếu niên và trưởng thành, vì vậy, mộng du có thể tiềm ẩn nguy cơ chấn thương do đi lại bị vấp ngã nhất là lên xuống cầu thang.
Nguyên nhân của mộng du
Trước hết là do có yếu tố di truyền trong gia đình cao gấp 3- 4 lần nếu gia đình có tiền sử hoặc do căng thẳng tâm lý (căng thẳng, lo âu bởi học hành hoặc công việc), thiếu ngủ hoặc rối loạn giấc ngủ, đặc biệt là thiếu ngủ hoặc ngủ ở môi trường xa lạ hoặc do bệnh lý bởi sốt cao, hoặc mắc bệnh thần kinh.
Biểu hiện của bệnh mộng du như thế nào?
Mộng du thường diễn ra 1-2 giờ sau khi chìm vào giấc ngủ, kéo dài vài phút đến hơn 30 phút. Người bệnh đang ngủ say bỗng ngồi dậy, đi lại, nói chuyện một mình, hoặc thực hiện các hành động phức tạp (như mở cửa) trong khi mắt mở nhưng thực chất vẫn đang ngủ sâu, không nhận thức được hành động. Hiện tượng này thường xảy ra ở 1/3 đầu giấc ngủ, là giai đoạn ngủ sâu, sóng não chậm lại (sóng delta), cơ bắp và nhịp tim thư giãn hoàn toàn,
Cần làm gì khi thấy người bị mộng du?
Khi thấy một người bị mộng du có thể khá bất ngờ và lo lắng, tuy vậy, cần giữ sự bình tĩnh và không để cảm xúc cá nhân khiến người bị mộng du khó chịu hoặc hoảng loạn. Không đánh thức họ bởi việc đánh thức một người đang mộng du có thể khiến họ bối rối, hoảng loạn, mất phương hướng, hơn nữa vì người bị mộng du sẽ không nhớ những gì vừa xảy ra nên họ có thể sẽ không hài lòng và trở nên kích động. Việc làm lúc này là hãy đảm bảo an toàn cho người bệnh, Vì vậy, khi thấy người bị mộng du, cần bình tĩnh dắt họ về giường ngủ một cách nhẹ nhàng và đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Với người nhà, nếu thấy tình trạng mộng du diễn ra thường xuyên, kéo dài, gây nguy hiểm hoặc người bị mộng du tỏ ra rất mệt mỏi trong ngày, nên khuyên hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế có điều kiện để được thăm khám và điều trị.
Khi nào cần gặp bác sĩ?
Cần cho bệnh nhận đi khám khi thấy có các biểu hiện như:
- Mộng du xảy ra thường xuyên, tần suất tăng lên
- Gây ra hành vi bạo lực hoặc nguy hiểm cho bản thân/người khác
- Mới xuất hiện khi đã lớn tuổi.
Phòng ngừa và giảm thiểu mộng du nên làm gì?
Để phòng ngừa mộng du nên:
- Tập thói quen đi ngủ và thức dậy cùng một thời điểm trong ngày, tránh ngủ quá khuya và thời gian ngủ quá ít trong thời gian dài.
- Thư giãn tinh thần trước khi ngủ bằng cách tắm nước ấm, ngâm chân, massage chân, đọc sách, nghe nhạc hay nói chuyện với mọi người, tránh sử dụng thiết bị điện tử kéo dài.
- Tạo môi trường an toàn, thoải mái, thoáng mát khi ngủ, loại bỏ những vật dụng xung quanh có thể khiến người mộng du gây tổn thương cho bản thân hay những người xung quanh.
