Đái tháo đường là tình trạng cơ thể mất khả năng điều hòa đường huyết ổn định, có thể dẫn đến nhiều biến chứng như bệnh tim mạch, bệnh thận và tổn thương thần kinh, đặc biệt ở bàn chân và mắt. Bên cạnh thuốc điều trị theo chỉ định, việc lựa chọn thực phẩm phù hợp đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát bệnh.
1. Quế có thực sự giúp hạ đường huyết?
Nhiều nghiên cứu cho thấy quế có thể hỗ trợ giảm đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin ở một mức độ nhất định. Một tổng quan các nghiên cứu ghi nhận 8 trong số 14 thử nghiệm lâm sàng gần đây trên người cho thấy, quế giúp giảm đường huyết lúc đói và chỉ số HbA1c (đường huyết trung bình 2-3 tháng) ở người mắc đái tháo đường type 2. Một nghiên cứu quy mô nhỏ khác cũng ghi nhận hiệu quả hỗ trợ kiểm soát đường huyết tương tự khi người tham gia dùng khoảng 1.000mg quế mỗi ngày trong 12 tuần.
Bên cạnh tác động lên đường huyết, một số nghiên cứu còn ghi nhận quế có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch, vốn là mối quan tâm lớn với người đái tháo đường do nguy cơ bệnh tim mạch cao hơn. Quế được ghi nhận có thể hỗ trợ cải thiện chỉ số triglyceride và cholesterol toàn phần, bao gồm cả cholesterol xấu (LDL), trong một số nghiên cứu về bổ sung quế.
Tuy nhiên, hiệu quả của quế đối với đường huyết phụ thuộc vào nhiều yếu tố như liều lượng, loại quế sử dụng và mức độ đáp ứng khác nhau ở từng người. Một số nghiên cứu khác lại cho thấy quế chỉ có tác dụng khiêm tốn hoặc gần như không có tác dụng rõ rệt lên đường huyết, và các nghiên cứu hiện có vẫn chưa đủ đồng nhất về công thức, liều lượng để đưa ra kết luận chắc chắn.
Trước khi thêm quế với liều đáng kể vào chế độ ăn, người bệnh đái tháo đường nên tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị. Ảnh minh hoạ AI.
2. Nên dùng bao nhiêu quế mỗi ngày?
Hiện chưa có khuyến nghị chính thức thống nhất về liều lượng quế tối ưu cho mục đích hỗ trợ đường huyết. Các nghiên cứu đã sử dụng liều dao động khá rộng, từ 120mg đến 6.000mg mỗi ngày. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia dinh dưỡng gợi ý mức khởi điểm hợp lý là khoảng 1.000-2.000mg mỗi ngày, tương đương nửa đến một thìa cà phê quế bột.
Nên chia liều dùng thành 2-3 lần trong ngày, kết hợp cùng các bữa ăn có chứa carbohydrate để hỗ trợ hấp thu tốt hơn. Một số cách đơn giản để bổ sung quế vào chế độ ăn hàng ngày gồm: Rắc quế vào sữa chua, cà phê, yến mạch hoặc sinh tố; pha trà quế; hoặc rắc lên trái cây tươi, khoai lang...
3. Không phải loại quế nào cũng giống nhau
Trên thị trường hiện có hai loại quế phổ biến, với đặc điểm khác nhau đáng lưu ý:
Quế cassia: Là loại phổ biến nhất, chứa hàm lượng cinnamaldehyde (hợp chất tạo hương vị đặc trưng của quế) cao hơn, nên có mùi vị đậm và cay nồng hơn.
Quế ceylon: Có vị nhẹ hơn, hàm lượng cinnamaldehyde thấp hơn, nhưng thường được xem là loại quế chất lượng cao hơn. Đây cũng là loại được khuyến nghị ưu tiên nếu có ý định bổ sung quế thường xuyên cho mục đích hỗ trợ đường huyết, do có hàm lượng chất chống oxy hóa cao hơn và hàm lượng coumarin thấp hơn đáng kể, giúp an toàn hơn khi sử dụng lâu dài.
Coumarin là hợp chất tự nhiên có trong quế, có thể gây hại cho gan nếu tiêu thụ với lượng lớn hoặc trong thời gian dài, bao gồm nguy cơ tăng men gan, tổn thương gan và về lâu dài có thể liên quan đến ung thư gan. Vì vậy, nên giới hạn lượng quế cassia ở mức không quá nửa thìa cà phê mỗi ngày, đặc biệt với người có tổn thương gan do rượu bia, viêm gan virus hoặc các bệnh lý gan khác.
Nếu chọn dùng quế dạng viên uống thay vì quế bột, nên đọc kỹ nhãn sản phẩm để biết chính xác hàm lượng quế trong mỗi viên. Cần lưu ý tinh dầu quế và chiết xuất quế đậm đặc không mang lại lợi ích tương tự như quế dạng bổ sung thông thường và không nên sử dụng để uống.
4. Mất bao lâu để quế phát huy tác dụng?
Theo các nghiên cứu, phần lớn người dùng có thể thấy hiệu quả hỗ trợ đường huyết sau khoảng 4-6 tuần sử dụng đều đặn. Tuy nhiên, mức độ đáp ứng với quế khác nhau khá nhiều giữa từng người, nên việc tự theo dõi đường huyết tại nhà trong giai đoạn này có thể giúp nhận biết rõ hơn liệu quế có thực sự mang lại hiệu quả hay không. Nên trao đổi với bác sĩ về tần suất theo dõi đường huyết phù hợp trong giai đoạn này.
5. Những ai cần thận trọng khi dùng quế?
Trước khi bổ sung quế với liều lượng đáng kể vào chế độ ăn, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn về lợi ích, rủi ro và khả năng tương tác với thuốc đang sử dụng hoặc bệnh lý nền.
Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú: Hiện chưa có đủ dữ liệu khẳng định việc bổ sung quế liều cao có an toàn cho nhóm đối tượng này hay không, nên cần thận trọng.
Người có bệnh gan: Đặc biệt cần thận trọng với quế Cassia do nguy cơ ảnh hưởng đến gan đã nêu ở trên.
Người đang dùng thuốc chống đông máu: Coumarin trong quế có thể ảnh hưởng đến khả năng đông máu, làm tăng nguy cơ chảy máu nếu dùng cùng các thuốc như warfarin.
Người đang dùng thuốc hạ đường huyết hoặc thuốc statin điều trị mỡ máu: Cần thận trọng vì quế có thể làm tăng tác dụng của các thuốc này, dẫn đến nguy cơ hạ đường huyết quá mức hoặc tương tác không mong muốn.
Một số tác dụng phụ nhẹ hơn khi tăng lượng quế trong khẩu phần ăn có thể gồm lở miệng, khó chịu đường tiêu hóa và đau đầu.
Ngoài ra, một số báo cáo kiểm nghiệm gần đây ghi nhận một số nhãn hiệu quế bột bán trên thị trường có chứa hàm lượng chì vượt ngưỡng an toàn, điều này đặc biệt đáng lo ngại với trẻ em và phụ nữ mang thai, nhưng cũng có thể tiềm ẩn rủi ro với người trưởng thành nói chung nếu sử dụng lâu dài với lượng lớn.
Quế có thể là một thực phẩm hỗ trợ hữu ích trong kiểm soát đường huyết ở một số người, nhưng bằng chứng khoa học hiện tại vẫn chưa đủ mạnh và đồng nhất để khẳng định chắc chắn hiệu quả này. Quan trọng hơn, quế và các thực phẩm bổ sung nói chung chỉ đóng vai trò hỗ trợ rất nhỏ trong quản lý đái tháo đường type 2. Việc tuân thủ thuốc điều trị theo chỉ định, kết hợp giảm cân hợp lý, vận động đều đặn, kiểm soát lượng carbohydrate và ưu tiên thực phẩm nguyên bản, giàu dinh dưỡng vẫn là những yếu tố có tác động lớn nhất đến sức khỏe tổng thể của người bệnh. Trước khi thêm quế với liều đáng kể vào chế độ ăn, người bệnh đái tháo đường nên tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị.
Mời xem thêm video được quan tâm:
3 thời điểm vàng đi bộ đối với người cao tuổi, bí quyết sống khoẻ | SKĐS
