Nhằm đẩy mạnh việc chế tạo, sản xuất trang thiết bị y tế (TTBYT) trong nước, ngày 30/1, Bộ Y tế, Hội Thiết bị y tế Việt Nam đã tổ chức Hội nghị khoa học Nghiên cứu chế tạo và sản xuất TTBYT. Tại hội nghị, nhiều vấn đề đã được nêu lên cho thấy tầm quan trọng của việc thúc đẩy nghiên cứu, đẩy mạnh sản xuất TTBYT trong nước phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe người dân.
Nhiều chính sách, giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp
Tại hội nghị, theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế, Bộ Y tế, hiện có 143 doanh nghiệp (DN) lớn nhỏ đăng ký lưu hành sản phẩm TTBYT sản xuất trong nước với nhiều mặt hàng, sản phẩm khác nhau. Trong thời gian qua, mặc dù còn gặp rất nhiều khó khăn trong bối cảnh chung của nền kinh tế cũng như khó khăn của ngành công nghiệp nền tảng như: cơ khí, điện tử, tự động hóa nhưng các DN sản xuất TTBYT đã có nhiều cố gắng nghiên cứu sản xuất, đầu tư, đổi mới công nghệ tạo ra sản phẩm có chất lượng, chỗ đứng trong bệnh viện, cơ sở y tế, góp phần tích cực vào công tác khám chữa bệnh, phòng bệnh cho nhân dân.
Cắt băng khánh thành Khu trưng bày sản phẩm trang thiết bị y tế sản xuất trong nước. Ảnh: CTV
Cũng theo ông Nguyễn Minh Tuấn, để tháo gỡ khó khăn cho các đơn vị, DN nghiên cứu sản xuất TTBYT trong nước, nhiều chính sách, giải pháp ưu đãi, khuyến khích, hỗ trợ sản xuất TTBYT trong nước đã được ban hành như Luật Đầu tư số 67/2014/QH13 mới được Quốc hội thông qua và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2015 quy định về hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam và từ Việt Nam ra nước ngoài đã quy định rõ hoạt động kinh doanh TTBYT, trong đó bao gồm sản xuất TTBYT thuộc danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Bên cạnh đó, theo báo cáo của Bộ Tài chính, hiện nay các chính sách tài chính đã có quy định khá đầy đủ cả về chính sách và mức độ ưu đãi đối với lĩnh vực sản xuất TTBYT như các chính sách về đầu tư, chính sách tín dụng, chính sách thuế...
Thực hiện ý kiến kết luận của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, Trưởng ban chỉ đạo về TTBYT, Bộ Y tế đã có nhiều buổi làm việc với Bộ Tài chính (Vụ Chính sách thuế, Tổng cục Hải quan) và một số DN sản xuất TTBYT để bàn giải pháp cơ chế miễn thuế nhập khẩu đối với linh kiện nhập khẩu để sản xuất, lắp ráp sản phẩm TTBYT trong nước và Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 54/2014/QĐ-TTg về việc miễn thuế nhập khẩu đối với linh kiện nhập khẩu để sản xuất, lắp ráp sản phẩm TTBYT cần được ưu tiên nghiên cứu chế tạo có hiệu lực từ ngày 15/11/2014. Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1638/QĐ-BYT về danh mục TTBYT trong nước đã sản xuất được, trong đó có 12 chủng loại TTBYT. Bộ Y tế cũng đang cùng các đơn vị chức năng rà soát bổ sung một số điểm của Dự thảo Nghị định Quản lý TTBYT để tháo gỡ khó khăn và khuyến khích sản xuất TTBYT trong nước.
Bên cạnh đó, nhiều hội nghị xúc tiến sản xuất TTBYT trong nước đã được tổ chức nhằm phổ biến chủ trương chính sách về TTBYT, thảo luận đưa ra các giải pháp khuyến khích sản xuất TTBYT trong nước.
Vẫn còn nhiều khó khăn thách thức
Tại hội nghị, một vấn đề được đặt ra là hiện nay các DN Việt Nam nói chung, trong đó có các DN hoạt động trong lĩnh vực TTBYT không nắm bắt và hiểu rõ cơ hội cũng như thách thức khi chúng ta tham gia AEC 2015 (Cộng đồng kinh tế ASEAN). Thậm chí, theo khảo sát của Hội DN trẻ Hà Nội mới đây, có đến 80% DN được hỏi thờ ơ, không quan tâm đến hội nhập, đây cũng là rào cản lớn trong việc tận dụng những ưu đãi và cơ hội đến từ AEC. Không những thế sẽ bị sức ép cạnh tranh khi Việt Nam mở cửa và sẽ mất vị thế trên sân nhà. Ngành sản xuất TTBYT trong nước đang hết sức chật vật, bởi phải cạnh tranh khốc liệt với hàng ngoại, đặc biệt là hàng Trung Quốc với giá rẻ hơn. Theo lộ trình các dòng thuế sẽ về 0, đây là cơ hội đồng thời cũng là thách thức đối với các doanh nghiệp. Trong khi các DN trong nước về lĩnh vực này còn chậm đổi mới chưa quan tâm đầu tư phát triển công nghệ. Các DN FDI hoặc DN có vốn đầu tư nước ngoài phần lớn mới chỉ đầu tư các mặt hàng, cấu kiện sản phẩm chưa hoàn chỉnh...
Để khắc phục những khó khăn trên, đòi hỏi có những cơ chế giải pháp vĩ mô, đồng bộ khuyến khích phát triển ưu đãi đầu ra đối với sản phẩm TTBYT sản xuất trong nước có chất lượng, quy mô ổn định, được các bệnh viện, cơ sở y tế sử dụng có tín nhiệm. Đẩy mạnh đầu tư cho công tác nghiên cứu và phát triển cơ bản, ưu tiên nguồn vốn khoa học cho hoạt động nghiên cứu chế tạo và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực TTBYT. Mặt khác, chính các DN, nhà đầu tư cần quan tâm đẩy mạnh liên kết, hợp tác đầu tư, đổi mới công nghệ, thiết bị để sản xuất sản phẩm chất lượng đáp ứng yêu cầu trong nước và xuất khẩu; nâng cao tỷ lệ nội địa hóa với chất lượng để cạnh tranh về giá và có trách nhiệm khắc phục thu hồi sản phẩm bị lỗi; quan tâm đào tạo thu hút lực lượng nghiên cứu sản xuất có tay nghề chuyên sâu. Có như thế, cùng với các chính sách, hỗ trợ của nhà nước, ngành nghiên cứu sản xuất TTBYT trong nước mới đáp ứng yêu cầu trong nước và hội nhập trong thời gian tới.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến nhấn mạnh, đây là hội nghị rất quan trọng nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu sản xuất TTBYT trong nước. Bên cạnh các chính sách, giải pháp hỗ trợ của cơ quan quản lý, các nhà nghiên cứu, sản xuất cần tiếp cận các bệnh viện, cơ sở y tế và thị trường để xem họ cần sản phẩm, mặt hàng nào để nghiên cứu sản xuất các TTBYT có độ bền cơ học cao, kiểu dáng đẹp và có tính khả thi ứng dụng vào thực tế nhằm đáp ứng yêu cầu trong nước.
Ngọc Thanh
