Vụ TNGT thảm khốc tại Tòng Sành, Bát Xát, Lào Cai khiến hàng chục người thương vong lại một lần nữa đánh thụt mọi cố gắng trong công tác kìm chế TNGT của các ban ngành chức năng trong thời gian qua. Điều giật mình chính là việc nhà xe đã xé “lốt”, ung dung chạy vượt tuyến, qua mặt hàng loạt trạm CSGT và Thanh tra GT trên tuyến đường và chỉ bị phát hiện lỗi khi xe... lao xuống vực!?
Lợi dụng giấy phép xe tăng cường
Lật lại hành trình vụ nhà xe Sao Việt gây TNGT thảm khốc nói trên, cơ quan chức năng giật mình khi biết rằng nhà xe (xe Sao Việt) đã cố tình xé “lốt” (lốt - được hiểu là giấy phép quy định chỗ đậu, vào ra bến và tuyến chạy xe) vượt tuyến quy định để chạy lên Sa Pa. Theo giải trình từ lãnh đạo công ty quản lý xuất bến Mỹ Đình cũng như chủ nhà xe cũng đủ thấy quy trình cấp phép có “lỗ hổng” không thể “bịt” nếu như xe không xảy ra TNGT. Ông Nguyễn Mạnh Tiến - Giám đốc Bến xe Mỹ Đình cho biết: Chúng tôi nhận được giấy xin phép từ nhà xe Sao Việt về tăng chuyến. Khi tăng cường xong, hoàn thành nghĩa vụ chuyến xe thì họ phải có nhiệm vụ trả lại cho chúng tôi lệnh tăng cường. Cho đến giờ phút này, chúng tôi chưa thấy trả lại. Cũng trong thời gian trao đổi với truyền thông, khi được hỏi về lịch trình tuyến của xe này (BKS 29B-085.82 xe gây ra tai nạn) được biết: Xe ôtô BKS 29B-085.82 thuộc Chi nhánh Công ty TNHH TM&DV Minh Thành Phát tại Hà Nội (gọi tắt là Chi nhánh Minh Thành Phát). Chi nhánh này được Sở GTVT Hà Nội cấp Giấy phép kinh doanh vận tải số 239/GPKDVT ngày 10/8/2012, trong đó có loại hình vận tải hành khách bằng xe ôtô theo tuyến cố định (không có loại hình vận tải hành khách theo hợp đồng). Chi nhánh đang khai thác tuyến Mỹ Đình - Lào Cai tần suất 5 chuyến/ngày, tuyến Giáp Bát - Lào Cai tần suất 1 chuyến/ngày. Tổng số phương tiện do Chi nhánh đăng ký hoạt động khai thác tuyến Hà Nội - Lào Cai với Sở GTVT Hà Nội để được cấp phù hiệu “xe chạy tuyến cố định” gồm 12 xe (không có xe 29B-085.82).
Vụ tai nạn thảm khốc xuất phát từ nhà xe xé “lốt”!
Về nguyên nhân không cấp phù hiệu “xe chạy tuyến cố định”, “xe hợp đồng” cho xe 29B-085.82, người có trách nhiệm lý giải: Từ ngày 14/8/2014, Chi nhánh Minh Thành Phát có văn bản đề nghị Sở GTVT Hà Nội xác nhận không quản lý cấp phù hiệu “xe chạy tuyến cố định” cho 3 xe BKS 29B-083.99, 29B-067.13 và 29B-085.82 để làm cơ sở cho Sở GTVT Lào Cai quản lý theo quy định tại Thông tư số 18/2013/TT-BGTVT của Bộ GTVT. Sau đó, đến ngày 28/8/2014, Chi nhánh Minh Thành Phát có văn bản đề nghị Bến xe Mỹ Đình cấp phù hiệu “xe tăng cường Quốc khánh 2/9” cho 4 xe, trong đó có xe 29B-085.82 để tăng cường giải tỏa hành khách tại bến. Ngày 30/8/2014, xe 29B-085.82 được tăng cường giải tỏa khách tại Bến xe Mỹ Đình và xuất bến lúc 17 giờ 50 phút đi Bến xe Lào Cai (không có điểm đến thị trấn Sa Pa). Tuy nhiên, ngày 1/9/2014, xe này lại khởi hành lúc 18 giờ từ thị trấn Sa Pa và đến 18 giờ 39 phút thì bị tai nạn tại Km19, QL4D thuộc huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai.
Khi phóng viên báo SK&ĐS đặt câu hỏi: Có phải nhà xe lấy giấy phép xe điều động để qua mặt cơ quan chức năng thì không nhận được câu trả lời đầy đủ ngoài việc “chờ cơ quan điều tra ra kết luận” mới có kết luận chính thức.
Tạm thời đình chỉ tuyến chạy
Sau tai nạn, cùng với việc kiểm tra lại “lốt” chạy, cung đường chạy, có những thông tin mới từ phóng viên báo ghi như: Ngày 30/8/2014, xe 29B-085.82 được tăng cường giải tỏa khách tại Bến xe Mỹ Đình và xuất bến lúc 17 giờ 50 phút đi Bến xe Lào Cai (không có điểm đến thị trấn Sa Pa). Tuy nhiên, ngày 1/9/2014, xe này lại khởi hành lúc 18 giờ từ thị trấn Sa Pa và đến 18 giờ 39 phút thì bị tai nạn tại Km19, QL4D thuộc huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Do có dấu hiệu của việc không chấp hành đúng quy định về luồng tuyến vận tải khách, ngày 2/9/2014, Sở GTVT Hà Nội đã thành lập Tổ kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về tổ chức và quản lý vận tải đối với Chi nhánh Minh Thành Phát. Đồng thời, thu hồi toàn bộ phù hiệu “xe chạy tuyến cố định” của các xe thuộc Chi nhánh Minh Thành Phát đang hoạt động khai thác tuyến Hà Nội - Lào Cai, yêu cầu Công ty CP Bến xe Hà Nội từ chối phục vụ các phương tiện trên tại Bến xe Mỹ Đình và Giáp Bát.
Nguyên nhân thì có nhiều bao gồm cả trực tiếp, gián tiếp, tuy nhiên, ở góc độ pháp lý, chúng ta cần tìm hiểu một số nguyên nhân phát sinh tai nạn và biện pháp kiềm chế TNGT trong giai đoạn hiện nay. Ông Nguyễn Văn Quyền - Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Đường bộ trả lời trước diễn đàn truyền thông về ATGT cho biết: Các vấn đề liên quan đến vận tải khách, chúng tôi đều nắm được, kể cả tình trạng xe hợp đồng đội lốt xe tuyến cố định. Thậm chí có những tụ điểm tự ghi số ghế, thậm chí có nơi bán vé cho khách. Đây là tình trạng tồn tại trong nhiều năm qua. Trong công tác triển khai quản lý, Tổng cục đã bàn rất nhiều biện pháp để ngăn chặn. Giải pháp triệt để nhất là phải sửa đổi Nghị định 91, 93 và Thông tư 18. Tổng cục đã đưa nội dung nghiêm cấm xe hợp đồng đón trả khách ngoài phạm vi ghi trong hợp đồng. Nếu vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo pháp luật. Trước đây, trong quy định, chúng ta chưa chặt chẽ dẫn tới vi phạm tràn lan trong thời gian qua. Khi 91 - 93 có hiệu lực, chúng tôi sẽ có những biện pháp quản lý mới như: áp dụng công nghệ thông tin và thiết bị giám sát hệ thống để quản lý hoạt động của các loại hình này. Như vậy sẽ có những biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn.
Vi Hoàng Minh
