Dưới đây là một góc nhìn khác, cảnh tỉnh và kêu gọi sự nhìn lại các giá trị văn hóa truyền thống sau những ồn ào quanh vụ “cô dâu mất trinh”.Vụ “Cô dâu mất trinh”: Văn hóa Trọng Lễ hay Trọng Hình?
 Thực tế, xã hội phương Tây không hẳn đã thờ ơ với trinh tiết phụ nữ như quan niệm tại VN (Hình minh họa) |
Tuy nhiên trong thực tế, xã hội phương Tây không hẳn đã thờ ơ với trinh tiết phụ nữ như nhiều “chiến sỹ” vẫn đấu tranh cho nữ quyền tại VN thường quan niệm. Dựa trên cơ sở phỏng vấn 3.500 bạn trẻ nam nữ tuổi từ 15-24, cuộc Khảo sát Quốc gia về tăng trưởng gia đình tại Mỹ cho thấy 28% những người được phỏng vấn không tham gia bất cứ hình thức quan hệ xác thịt nào, tỷ lệ này tăng 6% so với kết quả năm 2002. Đặc biệt, có đến 29% bạn nữ (so với 27% bạn nam) cho biết, họ vẫn còn trinh trắng trước khi lấy chồng. Cuộc khảo sát này còn phát hiện số bạn nữ tuổi vị thành niên mang bầu cũng giảm 40% trong 20 năm qua. Từ năm 1998, ở Mỹ có Vũ hội Trinh tiết là nơi các ông bố đưa con gái đến khiêu vũ, ký vào bản giao kèo và đọc to lời hứa trước Chúa sẽ bảo vệ, gìn giữ trinh tiết cho tới lúc kết hôn.
 Xã hội coi trọng Lễ, thì sẽ ít phải dùng đến sự can thiệp của Hình phạt trong mối quan hệ giữa Người với Người |
Phương Tây đang quay lại những giá trị đạo đức và gia đình, cái mà phương Đông vẫn theo đuổi trong vài ngàn năm qua. Một trong những giá trị nền tảng của phương Đông là Nho giáo đã từng bị đả phá, phê phán mạnh mẽ, và trong các xu hướng phê phán Nho Giáo, thì phổ biến nhất là phê phán nó đàn áp nữ quyền. Dường như trọng Nam khinh Nữ là một điểm yếu dễ bị tấn công nhất của Nho Giáo.
Tuy nhiên những triết gia của Nho Giáo đã xây dựng hệ thống giá trị này trong các không gian lịch sử hoàn toàn khác, và nếu gạt bỏ các yếu tố đã không còn phù hợp trong thế kỷ chúng ta đang sống, thì nhiều quan điểm cốt lõi của nó vẫn còn nguyên giá trị thực tiễn.
Trong nhiều lớp học của VN vẫn trang trọng treo khẩu hiệu “Tiên học Lễ, Hậu học Văn”, đó cũng là một trong những giá trị cơ bản của Nho Giáo. Con người cần học Lễ, học cách ứng xử trong các mối quan hệ trong gia đình và ngoài xã hội, tu dưỡng phẩm đức của mình trước, rồi mới đến các kiến thức văn hóa, khoa học kỹ thuật. Ngày trước, trẻ em miền Nam đi đâu gặp người lớn cũng khoanh tay cúi đầu chào hỏi. Gia đình miền Bắc dù có bận thế nào cũng cố gắng gặp nhau trong bữa cơm tối, con cái dù sinh sống xa xôi đến đâu, Tết cũng về với quê cha đất tổ. Những Lễ nghi đó đã thành nét văn hóa của xã hội chúng ta, nhưng đang mất dần theo nhịp sống của xã hội hiện đại.
 Chuyện trinh tiết của cô dâu thực ra cũng là một nghi thức trong cái Lễ của xã hội phương Đông. (Hình minh họa) |
Chuyện trinh tiết của cô dâu thực ra cũng là một nghi thức trong cái Lễ của xã hội phương Đông. Nó là một yếu tố góp phần tăng sự bền vững của hôn nhân. Ảnh hưởng lối sống tự do sau cuộc cách mạng tình dục đã lan đến châu Á, làm một số người từ thái cực quá coi trọng trinh tiết cô dâu, chuyển qua thái cực cho rằng chuyện đó chẳng có một chút ý nghĩa nào. Tuy nhiên tỷ lệ ly hôn lên đến 50% tại Mỹ, và hơn 30% tại VN trong những năm gần đây, cho thấy rằng khi con người sống thiếu kiềm chế và coi nhẹ các giá trị đạo đức, thì xã hội sẽ phải trả giá bằng sự bất ổn ngày càng gia tăng. Thực tế này đã được các triết gia Nho giáo nhìn thấy từ hàng ngàn năm trước, với quan điểm cho rằng xã hội luôn cần sự cân bằng, nếu trọng Lễ thì sẽ nhẹ Hình, và ngược lại.
Những cuộc tranh cãi về các giá trị phương Đông như trinh tiết, li dị, gia đình, hôn nhân,… không được định hướng tốt đẹp, mà thường kết luận bằng những lập luận võ đoán, không có cơ sở, cho rằng trong các xã hội “văn minh” thì không ai còn coi trọng các giá trị phương Đông ấy nữa.