Việc cưỡng chế thu hồi đầm nuôi thủy sản của gia đình ông Đoàn Văn Vươn ở huyện Tiên Lãng (Hải Phòng) đã làm xôn xao dư luận nhưng chỉ có một vụ án duy nhất được khởi tố với tội danh “Chống người thi hành công vụ” và “giết người”, các nghi can đã bị bắt tạm giam song việc phá nhà và đánh bắt trái phép thủy sản của ông Vươn có phải là vụ án cần được khởi tố? Và chính quyền địa phương đã xử lý ra sao những vụ án sau vụ cưỡng chế trên?
Vụ án thứ nhất
Ngày 5/1/2012, khi hơn 100 cảnh sát, bộ đội cưỡng chế, thu hồi đầm của gia đình ông Đoàn Văn Vươn, một số người đã gài mìn tự chế trong vườn, cầm súng hoa cải chống lại. 4 cảnh sát và 2 cán bộ huyện đội bị thương, trong số này có người đứng đầu công an huyện Tiên Lãng. Vụ án đã được khởi tố và 4 bị can gồm các ông Đoàn Văn Quý (46 tuổi), Đoàn Văn Vươn (49 tuổi), Đoàn Văn Sịnh (55 tuổi) và Đoàn Văn Vệ (38 tuổi) bị bắt tạm giam. Các bà Phạm Thị Báu (tức Hiền, vợ ông Quý) và Nguyễn Thị Thương (vợ ông Vươn) cũng bị khởi tố song được toại ngoại và cho áp dụng biện pháp ngăn chặn là cấm đi khỏi nơi cư trú.
Về vụ án này, không ai đồng tình với hành vi gài mìn tự chế và bắn súng hoa cải tuy rất nhiều ý kiến cho rằng cần làm rõ nguyên nhân vụ án khiến các đương sự vốn là những nông dân hiền lành chất phác quyết lấn biển làm giàu cho mình và quê hương phải manh động như trên.
Đã có rất nhiều ý kiến về vấn đề này và UB TW MTTQVN, Bộ Công an, Bộ Tài nguyên - Môi trường, Bộ NN&PTNT, Hội Nghề cá... đã vào cuộc. Đặc biệt, ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu làm rõ vụ việc đã được dư luận xã hội đồng tình và hoan nghênh. Xin không bàn thêm và chờ đợi kết luận của các cơ quan chức năng.
 Những gì còn lại trên xác nhà của gia đình Đoàn Văn Vươn. Ảnh: VietNamNet |
Vụ án thứ hai
Khi vụ cưỡng chế ngày 5/1/2012 đã xong, rất nhiều báo đăng ảnh cảnh công an đứng cạnh nhà của gia đình ông Đoàn Văn Vươn còn nguyên vẹn. Vậy sau đó ngôi nhà trên tuy nằm ngoài diện tích bị giải tỏa đã bị san phẳng. Ai đã phá nhà gia đình ông Vươn?
Những người có trách nhiệm ở địa phương có nhiều câu trả lời không thống nhất. Ông Chủ tịch huyện Tiên Lãng nói đây là nơi ẩn náu, cố thủ của tội phạm nên phải phá. Chưa nói chuyện phá “nơi ẩn náu, cố thủ của tội phạm” có phải là hành vi xóa tang chứng, hiện trường vụ án hay không nhưng dù sao cũng là lời công nhận gián tiếp việc có người ra lệnh phá. Sau đó, ông Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng khẳng định trước báo chí rằng dân phá do bức xúc. Rồi sau đó cả ông Chủ tịch huyện và ông Phó Chủ tịch thành phố cùng tuyên bố: Chưa rõ ai phá, đang điều tra (!) mà không hề xin lỗi việc vu khống dân hoặc ít nhất cũng là một câu cải chính lời tuyên bố trước. Còn ông GĐ Công an TP. Hải Phòng khi trả lời báo chí lại cho rằng ngôi nhà trên xây trái phép.
Đây có phải là vụ án phá hoại tài sản công dân hoặc hành vi xóa hiện trường? Sao không thể khởi tố vụ án và tìm ra thủ phạm ngoài việc “đang điều tra”? Kể cả ngôi nhà trên xây trái phép cũng phải có quyết định yêu cầu dỡ bỏ, sau mới cưỡng chế, dỡ bỏ song không hề có quyết định nào với ngôi nhà này. QĐ cưỡng chế khu đầm của gia đình ông Vươn cũng không đưa ngôi nhà trên thuộc phạm vị cưỡng chế.
“Đang điều tra” vậy ai điều tra? Sáng 2/2, ông Ngô Ngọc Khánh, Chánh văn phòng UBND huyện Tiên Lãng khi trả lời trực tiếp trên Đài Tiếng nói Việt Nam (kênh VOV1) về vụ cưỡng chế đất của gia đình ông Đoàn Văn Vươn đã khẳng định rằng, đoàn cưỡng chế không có một lệnh nào và không có một ai tham gia việc phá nhà dân. Dân thì không phá rồi và máy xúc không phải là cái kim mà sao điều tra khó đến vậy?
Đã đến lúc cần nhanh chóng khởi tố vụ án phá nhà ông Vươn và tìm ra kẻ chủ mưu, kẻ thực hiện trong vụ án này.
Vụ án thứ ba
“Cái sảy nảy cái ung”. Trên đây mới là hai vụ án nhỡn tiền sau vụ cưỡng chế ngày 5/1/2012 của UBND huyện Tiên Lãng mà chưa bị khởi tố. Sẽ còn vụ án nào nữa khi nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - Môi trường Đặng Hùng Võ - tác giả bộ Luật Đất đai khẳng định, quyết định thu hồi đất của UBND huyện Tiên Lãng (Hải Phòng) với gia đình ông Vươn vừa trái luật vừa trái đạo lý, cố tình tước bỏ quyền lợi của người dân?!
Lưu Thủy