Người Vân Kiều thuộc 2 xã Hướng Linh và Hướng Sơn, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, đã mấy đời nay tự mình lưu giữ những bí mật mà họ cho rằng trên con đường Cần vương của vua Hàm Nghi đi qua đã để lại. Đó là những câu chuyện lạ lùng nơi vùng rừng thiêng này, với những điều lạ như: Voi vua, cọp đen, vườn lạ, rừng thiêng và tất cả vẫn ẩn trong làn mây bí ẩn trên dãy Trường Sơn vời vợi.
Vườn lạ trên núi 
Già làng Hồ Vàng năm nay đã sống qua 100 mùa rẫy, ngồi trong ngôi nhà sàn giữa làng Hoong, xã Hướng Linh chậm chạp nhả từng ngọn khói trắng, trong chiếc tẩu thuốc lá đến vẹo cả một bên miệng, do thói quen ăn thuốc của người Vân Kiều rồi chỉ tay lên đỉnh Voi Mẹp dè chừng nói "núi của vua đấy, đừng hỏi nhiều, người lạ không được tự tiện lên đâu".
Người con trai độc nhất của già làng, trưởng bản Hồ Rầm thanh minh hộ tôi, "chú ni là nhà báo Trung ương đấy, không phải người xấu đâu bố ạ". Soi tấm thẻ nhà báo của tôi vào ngọn lửa, nơi bếp củi bập bùng, ông ngắm rất lâu rồi gật gù: “Già chỉ kém cố Tổng Bí thư Lê Duẩn có 1 tuổi thôi, đã từng bắn Pháp bằng tên tre lồ ô tẩm thuốc độc, đuổi Mỹ bằng súng AK để được Nhà nước phong tặng 10 huân huy chương các loại rồi. Nhưng câu chuyện về núi vua thì đã được nghe những người già truyền lại khi ta còn nhỏ, rằng có một vị vua trên đường đi kháng chiến, đã đi qua vùng này. Ngược trở lại dòng lịch sử chống Pháp của vua quan nhà Nguyễn có đoạn viết về vua Hàm Nghi như sau: Nửa đêm 7/7 năm Ất Tị (1885), Tôn Thất Thuyết ra lệnh tấn công bất ngờ vào đồn Mang Cá và đồn Pháp cạnh tòa Khâm sứ. Quân Nam đánh rất hăng hái, song vũ khí quá thô sơ và giao liên non kém nên chỉ mấy giờ sau bị thất bại. Kinh thành Huế thất thủ. Tôn Thất Thuyết hạ lệnh tập hợp tàn quân chực sẵn ở cửa Chương Đức, vào cung vua và tam cung chạy khỏi Hoàng thành xa giá ra Quảng Trị. Đạo Ngự có hơn ngàn người, phần đông là các đại thần, ông hoàng bà chúa, già có, trẻ có, đi kiệu, đi ngựa và đi bộ. Già làng Hồ Vàng thật thà kể: "Chuyện lịch sử ngày xưa như thế nào người Vân Kiều ta không tường tận hết đâu, nhưng hồi nhỏ khi vừa mới biết đi rừng, lúc đó ta cũng chỉ khoảng 12 tuổi, ta đã được ông nội ta dẫn đi, suốt một ngày đường trèo qua 3 dãy núi, mới đến được một vườn quả gồm: cam, quýt và ổi, trên núi còn có cả một vườn chè nữa. Vườn cây lẫn trong mây mù đó cây nào cây ấy quả sai lúc lỉu, mọng nước. Lúc đó ta vẫn còn nhớ định lẹ tay bứt ăn cho hết khát, thì bị ông ngăn lại, "muốn ăn thì phải lạy trời, lạy đất xin vua chứ, đừng có mà tự tiện là không về được đâu", vì trong làng đã nhiều người vội vàng ăn trái cấm, rồi hái mang về đã bị lạc rừng ba bốn ngày, cho tới khi bỏ lại hết những quả đã hái vào khu vườn lạ đó rồi lạy tạ vua, thì mới nhớ đường về nhà. Điều già làng kể về những loại quả từ vườn cây, được dân làng gọi là vườn quả của vua trên đỉnh núi Voi Mẹp đó, đã được anh Hồ Hà -một thợ săn lão luyện chuyên đi đặt bẫy bắt thú rừng của vùng này, xác nhận là đúng như thế và dân làng bây giờ cũng vẫn làm theo như vậy, ai trót lấy quả mà không xin sẽ bị lạc đường. Sự xuất hiện của một vườn cây trái lạ trên lưng chừng núi Voi Mẹp làm rất nhiều người tò mò (vì người Vân Kiều từ trước tới nay chưa có thói quen trồng các loại cây ăn quả như cam, quýt, ổi) đã khiến rất nhiều người phải trèo núi ăn rừng vài ngày để khám phá, trong đó có cả thầy giáo Nguyễn Văn Thanh nay là phó hiệu trưởng, Trường cấp II Hướng Linh. Thầy Thanh kể đã từng đi theo những người săn thú mất 3 ngày để đến được vườn cây ăn trái lạ đó, tất cả những cây cam quýt mọc ở trên núi đều to một cách lạ thường, có thể xếp vào loại cổ thụ được, cho tới bây giờ thì tất cả các cây đó vẫn xanh tốt và cho trái ngọt đều đều.
Hang núi bí ẩn
 Một góc rừng miếu thiêng. |
Khánh Gia