Quanh Cà phê cuối tuần có thể nhàn đàm bao chuyện đời, chuyện thời sự nóng hổi. Lần này, mời các bạn cùng bàn chuyện ngân hàng, chuyện tiền nong.
Hiện nay, tiền gửi ngân hàng có lãi suất cao – 14%/năm do lạm phát, mất giá. Nhưng lãi suất “liên ngân hàng” (tức là ngân hàng nọ vay của ngân hàng kia) lên đến 30 – 40%/tháng, tức là các ngân hàng nhỏ khát vốn, thiếu tiền thanh khoản phải đi vay “nóng”. Nước ta là một nền kinh tế nhỏ, nhưng có đến hàng trăm ngân hàng lớn nhỏ (kể cả 48 văn phòng đại diện ngân hàng nước ngoài) – ngân hàng “mọc lên như nấm”.
Tình hình đó làm cho nhiều ngân hàng èo uột vì vốn nhỏ, lại có tình trạng nhiều ngân hàng vay tiền của dân rồi đem kinh doanh ở những lĩnh vực không phải ngân hàng như bất động sản, chứng khoán (theo tờ Người Đô thị, có khoảng 20 ngân hàng làm như vậy). Kinh tế khó khăn, làm ăn dễ thua lỗ, lại do quản lý không chặt, nhiều con nợ vay tiền có cơ không trả nổi, “nợ xấu”, “nợ khó đòi” tăng cao khiến ngân hàng rất dễ rơi vào tình trạng mong manh (đến tháng 6/2011, tổng nợ xấu lên đến 75.000 tỉ đồng – theo Sài Gòn giải phóng ngày 27/10/2011). Tình hình đó đe dọa sự an toàn của hệ thống ngân hàng, đòi hỏi việc tái cấu trúc ngân hàng, hình thành những ngân hàng mạnh. Đó là 1 trong 3 nhiệm vụ để tái cấu trúc nền kinh tế Việt Nam hiện nay đang đứng trước những mất cân đối lớn.
***
Đó là chuyện to tát, chiến lược mà Hội nghị Trung ương 3 khóa 11 đã quyết và Quốc hội cũng đang bàn thảo sôi nổi. Chuyện to tát, chiến lược, có khi còn liên quan đến chuyện nợ nần chúa Chổm bên Hy Lạp, bên Ý… nữa kìa. Nhưng với mỗi người bình thường trong chúng ta thì chúng ta mong rằng Trung ương, Chính phủ cần tỉnh táo, cân nhắc và quyết đoán để làm việc này. Bởi nó đã quá rõ ràng rồi, không thể để chậm trễ hơn được nữa. Chậm trễ, trì trệ, ách tắc thì hậu quả khó lường và ảnh hưởng trực tiếp đến bát cơm manh áo người dân.
Đúng vậy. Tôi có mấy anh bạn về hưu cả rồi, ky cóp được ít tiền dưỡng già, đem gửi ngân hàng kiếm chút lãi bù vào đồng lương hưu còm cõi, mấy hôm nay, bàn chuyện ngân hàng cũng lo lắng lắm. Thế rồi đi rút tiền về, chia ra gửi làm mấy nơi để nếu có gì thì cũng còn có nọ có kia. Nhất là gửi vào các ngân hàng mạnh, ngân hàng Nhà nước. Hóa ra, thực chất của gửi tiền là giao dịch dân sự, “tín chấp”, có gì thì anh cũng chỉ được bảo hiểm 50 triệu đồng!
Nói là nói vậy, chứ tình hình của ta đang ở trong tầm kiểm soát được. Và khi đã thấy rõ hướng thì tức là ta sẽ khắc phục được thôi. Bên châu Âu họ cũng đã tìm ra thỏa thuận để cứu Hy Lạp, Ý…
Từ nay đến Tết, ta mong tình hình sẽ tốt lên.
GS.TS.Mai Quốc Liên