Kể từ ca nhiễm cúm A (H1N1) đầu tiên được phát hiện, cho đến nay, số ca dương tính đã vượt con số 70 và dự báo sẽ “đạt ngưỡng” 100 ca chỉ trong vài ngày tới. Đằng sau những con số “khô khan” vẫn từng ngày tăng lên theo cấp số cộng ấy là cả một sự nỗ lực... không được phép mệt mỏi của ngành y tế.
Trực chiến: 24/24 giờ
Gần 19 giờ ngày 23/6, nhận được điện thoại của đơn vị kiểm dịch thuộc Trung tâm Kiểm dịch Y tế Quốc tế (TTKD YTQT), BS. Phan Văn Nghiệm, Trưởng phòng Nghiệp vụ y Sở Y tế TP. HCM đã tức tốc “phóng” xe máy ra sân bay Tân Sơn Nhất. Chuyến bay số hiệu VA780 từ Mỹ về vừa hạ cánh và đang “trả khách” nhưng có điều “bất thường”. Nhìn lên màn hình máy đo thân nhiệt của đoàn khách, BS. Nghiệm “thấy nhấp nháy đỏ rực màn hình”. Phát hoảng nhưng ngay lập tức, BS. Nghiệm chỉ đạo lực lượng y tế sân bay nhanh chóng đưa gần 60 hành khách vào khu cách ly sân bay để tìm hiểu xem tại sao hôm nay số ca sốt lại tăng lên nhiều như vậy (các chuyến bay trước chỉ trung bình 5-10 hành khách thân nhiệt cao-PV). Sau gần 2 tiếng đồng hồ, các BS của Sở Y tế, TT Y tế Dự phòng, bác sĩ cơ động của các BV đã đo thân nhiệt nhiều lần, “hỏi han” và phát hiện ra nhiều người trong đó có uống bia trên máy bay, số khác phát sốt do máy lạnh. Còn lại khoảng 30 người nghi nhiễm cúm A (H1N1) được đưa ra 9 xe chuyên dụng đưa về BV Phạm Ngọc Thạch cách ly, lấy mẫu xét nghiệm.
 BS. Phan Văn Nghiệm, Trưởng phòng nghiệp vụ y Sở Y tế TP. HCM trao đổi nhanh về tình hình dịch với các phóng viên. |
Trong khi đó, tại Sở Y tế, Phòng Nghiệp vụ y vẫn sáng đèn. Các BS vẫn ở lại để “gút” số liệu, nhận xét tình hình báo cáo về “đơn vị chỉ huy”, Cục Y tế dự phòng và Môi trường Bộ Y tế và sau đó là cung cấp thông tin cho hàng chục phóng viên các báo, đài đang thường trực tại đây. Các bác sĩ của TTKD YTQT lại trở lại vị trí chiến đấu đón chuyến bay tiếp theo... Công việc hằng ngày luôn “sôi động” như thế. Và còn hơn thế nữa. Còn nhớ khi phát hiện 14 người cùng đi với bệnh nhân cúm của Việt Nam cách ly tại Hàn Quốc, khi đó là 1 giờ đêm nhưng 8 chiếc xe chuyên dụng cùng hơn 100 y, bác sĩ của sở y tế, các bệnh viện, trung tâm y tế dự phòng thành phố và quận huyện đã phải lập tức xuất hành “truy tìm tung tích” những hành khách này để đưa vào bệnh viện bệnh nhiệt đới cách ly, làm xét nghiệm.
Thậm chí, còn có những trường hợp bệnh nhân đã được đưa vào khu cách ly nhưng vẫn “bỏ trốn” về nhà. Tối ngày 27/5, một hành khách tên H.N.H., quốc tịch Mỹ đi cùng chuyến bay từ Mỹ đến Singapore với người nhiễm cúm A (H1N1) quá cảnh tại sân bay Tân Sơn Nhất, sau đó được TTKD YTQT và Sở Y tế đưa đến khu cách ly Bệnh viện Bệnh nhiệt đới. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau hành khách này đã bỏ trốn về nhà tại đường Hòa Hưng, quận 10.
Ngay sau đó Sở Y tế phải tìm để đưa hành khách này trở lại khu cách ly của bệnh viện để chờ kết quả xét nghiệm. Cách trường hợp này không bao lâu, lực lượng phòng chống bệnh cúm A (H1N1) sân bay Tân Sơn Nhất phát hiện hai đứa trẻ (24 và 28 tháng tuổi) do hai bà mẹ bế từ Đài Loan có thân nhiệt cao. Nghi hai đứa trẻ này nhiễm virut cúm A (H1N1), lực lượng phòng chống dịch đưa bà mẹ và hai đứa trẻ đến Bệnh viện Nhi đồng cách ly, theo dõi. Bà mẹ không biết nghĩ thế nào lại bế con trốn khỏi khu cách ly và bắt xe bỏ về Long An. Nhận tin báo của BV, Sở Y tế TP. HCM được thêm một phen vất vả khi phải tức tốc liên lạc, phối hợp với ngành y tế tỉnh Long An lần tìm địa chỉ và lập quy trình theo dõi, cách ly hai mẹ con hành khách này tại nhà. Rất may sau đó cả mẹ và con đều có kết quả PCR âm tính.
 Chăm sóc bệnh nhân cúm A (H1N1). |
Không được phép mệt mỏi
Không chỉ chạy như con thoi để giám sát, BS. Nghiệm còn được Ban chỉ đạo phòng chống dịch cúm giao cho nhiệm vụ “người gác chốt” khi phụ trách đường dây nóng của Sở Y tế TP. HCM. Khi chưa phát hiện ca nhiễm cúm tại thành phố thì 5 đến 7 cuộc gọi mỗi ngày hỏi thông tin về bệnh cúm A (H1N1). Nhưng từ khi số ca cúm cứ tăng lên theo cấp số cộng thì các cuộc gọi về đường dây nóng tăng lên theo cấp số nhân. Hàng trăm cuộc gọi mỗi ngày xin tư vấn cách phòng bệnh, xin được trợ giúp vì đã đi chung chuyến bay với người nhiễm cúm... Không chỉ ban ngày, giờ hành chính, ngay cả lúc đã ngồi vào bàn ăn cơm khi chương trình thời sự buổi tối gần kết thúc vẫn liên tiếp các cuộc gọi đến. 1 giờ đêm, đang nằm bên cạnh vợ, giật bắn mình vì... chuông điện thoại lại reo. “Không chỉ riêng mình, các anh em khác của đội cơ động, các nhân viên y tế tại bệnh viện... đều bị đảo lộn cuộc sống. May mà gia đình đều cảm thông cho công việc của tụi mình trong thời điểm nóng bỏng này”, BS. Nghiệm tâm sự.
“Tuyến đầu” là vậy nhưng tại các BV làm nhiệm vụ điều trị cũng vất vả không kém. BS. Trương Hữu Khanh - Trưởng nhóm cơ động của BV Nhi đồng 1 về tiếp nhận, cách ly và điều trị cho BN cúm A (H1N1) chia sẻ: “Khác với đợt dịch cúm A (H5N1) vào vài năm trước, tuy BN mắc cúm A (H1N1) chỉ với triệu chứng nhẹ, không nặng, không dễ tử vong, không nguy hiểm như cúm A (H5N1) nhưng chúng tôi mệt... đứt hơi. Mệt vì số BN phải cách ly tăng gấp 5, gấp 7 lần so với tiếp nhận và điều trị bệnh cúm A (H5N1). Mệt vì những yêu sách của BN, vì đa số là BN người nước ngoài, BN Việt kiều quen với kiểu sinh hoạt của bên nước ngoài, họ vô tới phòng cách ly của Việt Nam mình chỉ có chiếc quạt máy, không máy lạnh họ không chịu và phản đối. Họ đập cửa ngay cả ban đêm và yêu cầu phải đi sắm tủ lạnh để chứa đồ ăn, trái cây, coca loại “xịn”, nối mạng internet để làm việc, chát với bạn và người nhà... Khu cách ly nằm trong khoa nhiễm thần kinh, vốn đã quá tải lại kiêm nhiệm thêm việc chăm sóc những BN nhiễm cúm nên cường độ lao động của tất cả các thầy thuốc phải gấp nhiều lần. Bộ phận tiếp nhận BN (khu cách ly nghi ngờ) có thể phải thức suốt vì cứ thấy xe từ sân bay về là phải tiếp nhận BN không kể giờ giấc. Đó không phải là chuyện cá biệt của riêng BV Nhi đồng 1 mà hầu hết các đơn vị khác là Nhi đồng 2, BV Bệnh nhiệt đới và BV Phạm Ngọc Thạch khi mà dịch cúm chưa kết thúc.
Có một điều ít ai nói ra nhưng đó là “nỗi lo có thật” của những người trực tiếp chăm sóc, tiếp xúc... rất gần với BN cúm. Điều dưỡng Nguyễn Kim Lan, BV Bệnh nhiệt đới cũng tâm sự: “Ngày mới có BN đầu tiên là em L.Q.T. tôi đã được giao chăm sóc, cũng sợ nguy cơ lây bệnh nhưng biết làm sao, nhiệm vụ của mình mà. Việc chăm sóc cả chục bệnh nhân mỗi ngày cũng cảm thấy bình thường”.
Còn rất nhiều những sự hy sinh, vất vả không gọi được tên của những y bác sĩ, nhân viên y tế trong cuộc chiến này. Với 40 - 60 ca cách ly thân nhiệt cao mỗi ngày cộng thêm con số bệnh nhân vẫn từng ngày tăng lên đòi hỏi cả một sự nỗ lực... không được phép mệt mỏi của ngành y tế và họ vẫn đang hết mình, thậm chí quên mình vì cộng đồng.
Bài và ảnh: Tuân Nguyễn